Er is niets dat de smaak van olijfolie kan vervangen. Als het alleen om de salade gaat, dan kan elke goede kwaliteit, milde eetbare olie worden gebruikt om een salade dressing te maken. Pinda, soja, maïs, koolzaad, saffloer, zonnebloem, avocado, druivenpit en dergelijke kunnen allemaal volstaan.
Zonnebloemolie. Een inkoppertje, maar toch zeker noemenswaardig: in de meeste gevallen vervangt zonnebloemolie olijfolie zonder pardon. De voedingswaarde van deze olie is wel erg anders, en uit bepaalde hoeken klinkt zelfs het geluid dat zonnebloemolie niet goed voor je is wegens de hoge hoeveelheid omega 6.
Het olijfolie vervangen door zonnebloemolie wordt dikwijls aangeraden omdat zonnebloemolie een neutrale smaak kent en daarom prima te gebruiken is in gerechten. Wanneer je het hebt over het bakken in zonnebloemolie of olijfolie, is zonnebloemolie zeker een optie, maar we raden het toch eerder af dan aan.
Olijfolie is een uitstekende keuze om mee te koken. Het heeft een hoog rookpunt en kan worden gebruikt om te bakken, braden en frituren. Zonnebloemolie heeft ook een hoog rookpunt en kan worden gebruikt om te bakken, braden en frituren.
Zonnebloemolie bevat bijna 85% onverzadigd vet en het grootste deel hiervan is omega 6-vet. Zonnebloemolie is goedkoop en heel neutraal van smaak en daarom perfect om in te bakken, braden en frituren.
Het Voedingscentrum raadt aan om te kiezen voor vloeibare bak- en braadproducten. Het liefst een margarine op basis van maïsolie, sojaolie of zonnebloemolie (1). Kokosolie en roomboter worden met klem afgeraden.
Oliën met een rookpunt onder de 180 °C zijn: extra vierge olijfolie en lijnzaadolie. Die zijn dus minder geschikt voor bakken, wokken, braden en frituren. Ook roomboter is hier niet geschikt voor.
Vermijd plantaardige oliën met een hoog omega-6-gehalte
Kokosolie en olijfolie zijn bijvoorbeeld uitstekende keuzes, maar de oliën die een hoog omega-6-gehalte hebben kun je beter vermijden.
Zonnebloemolie is een alleskunner: het heeft een neutrale smaak, dus is geschikt om zowel vlees in te bakken, een bitterbal in te frituren als een cake mee te bakken.
Wanneer je extra vierge olijfolie verhit, gaat een deel van de smaak verloren. Zorg bij bereiding dat de olie niet te warm wordt en gaat roken of dampen. Als de olie warmer wordt dan 180 °C kunnen er ongezonde stoffen ontstaan.
Canola, saffloer, soja - plantaardige oliën. Pinda-olie en sesamolie hebben de neiging om een sterkere smaak te hebben die niet goed zou passen bij sommige dressings en sauzen.
Bij het bakken wordt de temperatuur van olie 200 tot 220 graden. Bij olijf- en zonnebloemolie komen bij verhitting boven 180 graden schadelijke stoffen vrij. Dit gebeurt niet bij arachide-, kokos- of palmolie, deze kunnen veilig gebruikt worden.
Vloeibare botersoorten zijn gezonder om in te bakken dan harde boter. Het aandeel verzadigde vetten is bij vloeibare boters immers kleiner. De meeste bak- en braadproducten worden vervaardigd op basis van plantaardige oliën en vetten, waaraan ook zout en aroma's zijn toegevoegd.
Vervang zonnebloemolie voor een andere neutrale plantaardige oliesoort, zoals koolzaadolie, arachideolie, rijstolie, slaolie of raapzaadolie. Ook milde olijfolie of kokosolie is perfect om mee te wokken. Kokosolie is vast bij kamertemperatuur, maar smelt als je het verhit. Kokosolie bevat echter wel verzadigde vetten.
Met name de Omega 9 vetzuren (olijfolie, avocado, rijstolie) werken cholesterol-verlagend. Gebruik deze dagelijks bij hart-en vaatproblemen en vul aan met Omega-3 en -6 vetzuren.
Je kunt zonnebloemolie gebruiken om in te bakken, te braden en te frituren, in dressings voor salades en in sauzen.
Hoewel zonnebloemolie veel gebruikt wordt om in te frituren, is het niet de gezondste keuze. Bij hoge temperaturen kunnen schadelijke stoffen zoals aldehyden ontstaan. Zeker bij herhaald gebruik wordt dit risico groter.
Hét alternatief voor olijfolie
Qua smaak heeft Brassica koolzaadolie een milde, nootachtige smaak die goed past bij allerlei gerechten, van salades en dressings tot stoofschotels en pasta. Het subtiele aroma van de olie versterkt de natuurlijke smaken van je ingrediënten zonder ze te overheersen.
Zonnebloemolie heeft een rookpunt van 210°C, waardoor je deze olie kunt gebruiken om te bakken, braden en frituren. Met dank aan de neutrale smaak, is zonnebloemolie ook ideaal om te gebruiken in een zelfgemaakte dressing of mayonaise.
Behalve vloeibaar frituurvet is gewone plantaardige olie, zoals zonnebloemolie en olijfolie, ook geschikt om in te frituren. Extra vierge olijfolie wordt vanwege de smaak vooral koud gebruikt voor pasta, salade, vinaigrettes, tapenades en koude sauzen. De smaak gaat grotendeels verloren na verhitting.
Een relatief nieuwe speler in de olie-game, vooral geprezen om zijn hoge rookpunt en rijke smaak. Avocado-olie bevat veel enkelvoudig onverzadigde vetten en is daarom heel goed voor je hart. Het rookpunt is hoog, waardoor je er veilig op hoge temperaturen mee kunt bakken zonder dat de olie schadelijke stoffen afgeeft.
Olijfolie en zonnebloemolie bevatten ongeveer dezelfde hoeveelheid onverzadigde vetten en gaan hiermee dus gelijk op. Qua calorieën zit er ook weinig verschil tussen de 2. Net als alle soorten olie zijn het er betrekkelijk veel. Om het gezond te houden, kunt u van beide soorten daarom het best niet te veel gebruiken.
Bakken in olijfolie
Je kan dus met elke soort olijfolie bakken en dus ook met (extra) vierge olijfolie. Enkel bij extreme verhitting, zoals wokken op extreem hoge temperatuur, kunnen er PAK's ontstaan. Dit zijn dezelfde schadelijke stoffen die ook ontstaan wanneer eten aanbrandt.
Om te bakken gebruik je best geraffineerde (of gewone/vierge) olijfolie. Arachideolie of pindaolie is een plantaardige olie die uit pinda's gewonnen wordt. De olie is licht van kleur en smaakt subtiel naar noten. Deze olie is zeer geschikt om te bakken of voor gebruik in de Aziatische keuken.
Je kunt ook pannenkoeken bakken in zonnebloemolie. Dit geeft de pannenkoeken een prachtige kleur. Bak je liever in boter, zet dan de warmtebron lager en zorg dat de pan heet wordt, maar voorkom dat de pan te heet wordt.