We raden het regelmatig eten van zelfgevangen zoetwatervis uit Nederlandse wateren af. Vooral zoetwatervissen die veel vet bevatten (paling, aal en forel) kunnen verontreinigd zijn met stoffen zoals zware metalen, PCB's, dioxines of PFAS. Deze stoffen kunnen zich bijvoorbeeld ophopen in het vetweefsel van de vissen.
Meer dan drie keer per week vette vis eten, zoals haring of zalm, is riskant. Een mens krijgt dan te veel dioxine-achtige stoffen binnen. Dat blijkt uit doctoraatsonderzoek van Isabelle Sioen, meldde de Universiteit van Gent. De onderzoekster stelt wel dat vetzuren in vis goed helpen tegen hart- en vaatziekten.
De gezondste keuze is vette vis, zoals haring, makreel, (Atlantische) zalm en sardines. Deze vette vissoorten bevatten veel omega 3-vetzuren. Deze bijzondere vetten beschermen tegen een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. De Gezondheidsraad adviseert dan ook om 1 keer per week (liefst vette) vis te eten.
Advies Hartstichting
Kies bij voorkeur voor vette vis, zoals zalm, haring of makreel.
Wat is de aanbevolen hoeveelheid vis? De Hoge Gezondheidsraad raadt volwassenen aan om minstens 200 g vis, week- en schaaldieren per week te eten, waaronder ook vette vis. Wissel af qua soort en oorsprong. Een portie van 100 g bereide vis komt overeen met ongeveer 120 tot 130 g rauw gewogen vis.
De Dietary Guidelines for Americans adviseren: minimaal 225 gram vis (minder voor kinderen§) per week, gebaseerd op een dieet van 2000 calorieën . Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, consumeren tussen de 225 en 340 gram vis per week, van verschillende soorten vis met een lager kwikgehalte.
Vermijd teveel consumptie van roofvissen zoals haai, zwaardvis, koningsmakreel en tonijn uit blik, vanwege de ophoping van kwik in deze vissoorten. Zwangere vrouwen en jonge kinderen moeten voorzichtig zijn met deze vissoorten. Als je echt iedere dag veel vis uit de zee eet ontstaat er een te veel aan kwik in je bloed.
Let op: bepaalde vis kun je beter niet eten. Vissen zoals tonijn, makreel, sardines en paling kun je beter vermijden.
Goede vissoorten met veel omega-3-vetzuren zijn onder andere: zalm, sardines en makreel .
Eet gezond en let op zout
Zout eten kan de bloeddruk verhogen. Het advies is om niet meer dan 6 gram zout per dag te eten. Probeer verzadigd vet te vervangen door onverzadigd vet en eet elke dag 250 gram groenten en 2 stuks fruit. Vermijd kant- en klare producten, deze bevatten vaak veel vet en zout.
Tot de gezondste vissoorten behoren zalm, sardines en tonijn . Witte vis zoals kabeljauw en tilapia is ook voedzaam, maar bevat minder omega-3-vetzuren dan vette vis. Sommige vissoorten bevatten veel kwik, terwijl andere overbevist of met uitsterven bedreigd zijn. Het is beter om beide vissoorten minder vaak te eten.
Het maakt niet uit hoe de vis verkocht wordt: verse vis, uit de diepvries of in blik. Voor de gezondheid kun je het beste kiezen voor vette vis die niet gepaneerd of gezouten is. Bij zoute vis moet je denken aan haring, gerookte zalm, gerookte paling, stokvis of ansjovis. Bij vis in blik is ook vaak zout toegevoegd.
Eet twee keer per week 100 gram vis, bij voorkeur vette vis zoals zalm, haring, makreel, forel en sardines. Gebruik koolzaadolie, arachideolie, olijfolie, lijnzaadolie, sojaolie of walnotenolie. Eet regelmatig ongezouten noten (zo'n 15 gram per dag).
Geen gezond vet
Kibbeling wordt gemaakt van magere vis. Deze soorten bevatten weinig vet en daardoor ook weinig gezonde visvetzuren. Juist die gezonde vetzuren, eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA), verkleinen de kans op hart- en vaatziektes.
Op het moment dat je vissen te veel eten, krijgt je vis een opgeblazen buik en kunnen ze last krijgen van hun zwemblaas. Hierdoor gaan de evenwicht verliezen ze hun evenwicht, waardoor ze scheef of zelfs ondersteboven kunnen gaan zwemmen. In het ergste en trieste geval kunnen ze hieraan overlijden.
Zwangere vrouwen en moeders die borstvoeding geven, moeten voorzichtig zijn. Jonge kinderen moeten vis met een hoog kwikgehalte vermijden . Mensen met een zeevruchtenallergie moeten alle vis vermijden. Mensen met een zwakke weerstand moeten alleen gekookte vis eten.
Omega-3 vetzuren, die voornamelijk in vette vis zoals zalm en makreel, evenals in noten en zaden, worden aangetroffen, hebben ontstekingsremmende eigenschappen en kunnen helpen de bloeddruk te verlagen. Ze ondersteunen ook het cholesterolgehalte, wat op zijn beurt een positieve invloed heeft op de bloeddruk.
Vermijd of beperk voedingsmiddelen met een hoog gehalte aan verzadigd vet (meer dan 20% van het totale vet). Het eten van te veel verzadigd vet is een van de belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten. Voedingsmiddelen met een hoog gehalte aan dit type vet zijn onder andere: eidooiers, harde kazen, volle melk, room, ijs, boter en vet vlees (en grote porties vlees).
Studies suggereren dat het regelmatig eten van vis het risico op mentale achteruitgang op oudere leeftijd kan verminderen . Eén studie toonde aan dat het regelmatig eten van vis zelfs de cognitieve functie en concentratie kan verbeteren. De omega 3-vetzuren in vis kunnen ook stress, angst en andere symptomen van depressie verminderen.
Bewust eten
De reden waarom Carrefour pangasius uit de rekken heeft gehaald is omdat de vis te veel bacteriën bevat en hij resistent zou zijn tegen antibiotica. Bovendien zijn de werkomstandigheden in veel kwekerijen schrijnend en is de productie van de vis erg slecht voor het milieu.
Het is daarom prima om nitraatrijke groente zoals spinazie of sla te combineren met vis. Dit geldt voor alle soorten vis en ook voor schaaldieren zoals mosselen. Geniet dus gewoon van die haringsalade met bieten, stukjes gerookte zalm door een salade of een heerlijke frisse salade bij gebakken vis.
De richtlijnen bieden informatie om consumenten te helpen de veiligste vis te kiezen en geven aanbevelingen voor hoe vaak deze vis gegeten kan worden voor de grootste gezondheidsvoordelen en minimale gezondheidsrisico's. Eet geen haai, zwaardvis, koningsmakreel of tegelvis, omdat deze een hoog kwikgehalte bevatten.
Je kunt bij vis in blik het beste kiezen voor de variant met water in plaats van olie. Water en vet mengen niet met elkaar, waardoor bij vis in water de gezonde visvetzuren beter in de vis blijven. Bij vis in olie mengt een deel van de visvetzuren uit de vis met de olie.
Haring, makreel, paling en sprot zijn de vetste witvissoorten. Omdat de Gezondheidsraad vette vis adviseert boven magere vis, zou je dus kunnen concluderen dat deze vissoorten het meest gezond zijn. Deze bevatten de meeste omega 3-vetzuren EPA en DHA, die zo gezond zijn.
Slecht nieuws voor visliefhebbers, Nederlandse milieuorganisaties raden consumenten af om in de toekomst nog makreel te eten. Door overbevissing en een gebrek aan internationale afspraken zou het niet langer duurzaam zijn om de vis te vangen.