Behalve de bespaarde energie behouden de groenten ook meer smaak en veel meer voedingsstoffen, die niet in het kookwater verdwijnen. Vooral vitamine C is kwetsbaar voor koken. Daarom maakt stomen voedsel juist gezonder.
Bij stomen maak je eten gaar in de damp van kokend water. Hierbij blijven smaak en vitamines beter behouden dan bij koken. Om eten te stomen gebruik je een stoomoven, stoompan of stoommandje. Ook een pan met een hittebestendige vergiet en deksel doet het werk.
Gezonde bereidingstechnieken zijn koken, stomen en bereiden in de oven. Daarvoor wordt geen olie of boter gebruikt. Ook kun je bakken, braden en frituren met gezonde vetten. Bij deze bereidingswijzen trekt wel een gedeelte van het vet in het product, waardoor er meer calorieën in zitten.
Een belangrijke reden om aardappels te stomen is dat het een gezonde manier van garen is. Er komt geen olie, boter of iets dergelijks aan te pas, zoals bij bakken of frituren, dus dat scheelt flink in de calorieën. Daarnaast, als je de methode vergelijkt met het koken, is stomen gezonder dan koken.
Stomen is één van de meest gezonde manieren om je eten te bereiden. Bovendien zijn gestoomde gerechten altijd lekker sappig, mooi én zitten ze boordevol smaak. Niet alleen blijven de vitaminen en mineralen beter behouden, de pure smaak komt ook duidelijker naar voren.
De meeste groenten kun je perfect stomen, maar er zijn een paar uitzonderingen. Sterk smakende groenten zoals ui of knoflook kunnen té sterk gaan doorsmaken. Ook bladgroenten of paddenstoelen zijn minder geschikt om te stomen, en trouwens ook om te koken: je bakt of roerbakt ze best.
Stoom de aardappelen in 20 minuten gaar. Hoe lang moet je aardappels stomen? Al binnen 15 à 20 minuten stoom je aardappels gaar. Wil je zo snel mogelijk klaar zijn, kies dan voor kruimige aardappelen die je in stukjes snijdt.
De gekookte aardappelen bevatten 17 gram koolhydraten per 100 gram, een paar gram eiwit, vrij weinig mineralen en een beetje vitamine C. Die zit voornamelijk direct onder de schil net als vezels die weer in de schil zitten. Het is daarom aan te bevelen aardappelen met de schil te eten.
gooi een handdoek over je hoofd om de stoom geconcentreerd te houden. Gebruik je geen handdoek dan adem je namelijk veel minder waterdruppeltjes in; adem in door je neus en adem uit door je mond; blijf zo vijf tot tien minuten boven het warme water zitten.
Stefan Kools, teamleider chemische waterkwaliteit en gezondheid bij wateronderzoeksinstituut KWR: 'Een paar keer water koken maakt amper verschil. Dan zitten stoffen als arseen en nitraat nog steeds ver onder de Nederlandse gezondheidswaarde. Ons water is echt veilig, ook als je het vaker kookt.
Het gezondste hoofdgerecht ter wereld
Het hoofdgerecht is een ovenschotel met kip en linzen (afbeelding in de header). Dit gerecht zit boordevol dierlijke én plantaardige eiwitten. Dat maakt 'm een uitstekende keuze voor de gezondheid van spieren en botten.
De 80/20-regel betekent dat je 80% van de tijd kiest voor voedzame, gezonde voeding en 20% van de tijd ruimte laat voor iets lekkers. Denk aan een stukje taart op een verjaardag, een wijntje in het weekend of een bakje chips op de bank — zónder schuldgevoel.
Wat je ziet bij stoom zijn hele kleine waterdruppels. Stoom heeft dezelfde temperatuur als het hete water. Omdat stoom alleen ontstaat wanneer het water heet is, kan dit dus erg gevaarlijk zijn. De hete waterdruppels irriteren de luchtwegen en laten de slijmvliezen als het ware schrikken door de hitte.
Stoomkoken is ook een gezondere manier van koken. Alle voedingsstoffen blijven beter bewaard dan bij de bereiding met kokend water. Wanneer je bijvoorbeeld groente gewoon in water kookt, geven ze tijdens het koken heel wat van hun voedingsstoffen aan dat water af.
Vergeleken met eenzelfde portie gekookte aardappelen leveren gekookte deegwaren en rijst meer calorieën, minder kalium en geen vitamine C. Vervang aardappelen daarom niet elke dag door een graanproduct en voorzie bij vervanging altijd een vitamine C-rijke bron in je voeding zoals een extra portie groenten of fruit.
Vrij vastkokende aardappels: geschikt om te bakken en voor in ovenschotels. Kruimige aardappels: geschikt om te poffen, bakken, pureren en frituren. Zeer kruimige aardappels: geschikt om te pureren of voor in een soufflé.
Maar wat is nu een gezondere keuze? Over het algemeen zijn gekookte aardappels een gezondere keuze dan gebakken aardappels. Bij het bakken kunnen extra vetten worden toegevoegd, wat het caloriegehalte verhoogt.
De simpelste stoommanier van allemaal is misschien een vergiet. Je doet een laagje kokend water in een grote pan waarop een vergiet past en zorgt dat de onderkant van het vergiet het water niet raakt. Vervolgens kun je de ingrediënten in het vergiet doen en het deksel erop leggen. Voilá: een zelfgemaakte stoompan.
Een mooie olie is bij uitstek een goede smaakmaker om gestoomde producten te spicen. Er zijn genoeg oliën met een smaakje verkrijgbaar als sesam-, basilicum-, knoflook- en truffelolie. Besprenkel de olie na het stomen over wat groente of over een stukje vlees of vis. Maar vooraf toepassen kan ook!
Opzetten in koud water heeft als voordeel dat de aardappelen gelijkmatiger garen en dat ze niet aan de buitenkant meer gaar zijn dan aan de binnenkant. Opzetten in kokend water zorgt ervoor dat de kooktijd verkort wordt, en hoe korter de bereidingstijd, hoe meer behoud van vitaminen.
Beide methoden kunnen gezonde groentegerechten opleveren, maar gestoomde groenten behouden meer voedingsstoffen en nuttige plantenstoffen dan gekookte groenten . Om gezonde groentegerechten te bereiden, kunt u experimenteren met stomen en andere gezonde kookmethoden, zoals bakken en sauteren.
Probeer het bijvoorbeeld eens met broccoli, dat een prachtig groene kleur krijgt. Behalve de bespaarde energie behouden de groenten ook meer smaak en veel meer voedingsstoffen, die niet in het kookwater verdwijnen. Vooral vitamine C is kwetsbaar voor koken. Daarom maakt stomen voedsel juist gezonder.
Sommige groenten warm je best niet voor een tweede keer op. Bladgroenten zoals bijvoorbeeld sla, spinazie en andijvie bevatten nitraat en dat is een stof die kan omgezet worden in nitriet. Nitriet is een acuut gif en bindt zich met ons bloed, waardoor het bloed minder zuurstof kan vervoeren.