Als je sceptisch bent over plantaardige- en koolzaadolie, denk dan eens aan saffloerolie. Saffloerolie bevat weinig verzadigde vetten en veel gezonde omega-9 vetzuren, heeft een neutrale smaak en een hoog rookpunt. Saffloerolie wordt zowel chemisch verwerkt als koudgeperst verkocht.
Hoe kan je het vervangen? Heb je geen koolzaadolie in huis? In koude gerechten is het te vervangen voor alle soorten oliën met een vrijwel neutrale smaak, zoals druivenpitolie of arachideolie. Wil je wat smaak toevoegen dan is je favoriete olijfolie een prima vervanger.
Andere oliën met een neutrale smaak zijn arachideolie, maïsolie, raapzaadolie, rijstolie, slaolie en sojaolie.
Koolzaadolie bevat meer onverzadigde vetten, dus dat is een voordeel. Echter kan olijfolie beter worden verhit, bevat het meer vitamines en mineralen en is het productieproces een stuk transparanter. Uiteindelijk is een gebalanceerd dieet altijd goed.
Koolzaadolie blinkt uit in het gehalte aan onverzadigde vetzuren. Met 93 procent is het gehalte aan onverzadigde vetzuren in koolzaadolie hoger dan in zonnebloemolie (91 procent) en olijfolie (88 procent). Bijzonder is ook het hoge percentage alfalinoleenzuur (ALA) in koolzaadolie. Dit ligt op bijna 10 procent.
Koolzaadolie zorgt ervoor dat je voedsel minder vettig aanvoelt doordat het een hoger rookpunt heeft, rond de 204°C. Dit betekent dat de olie stabieler blijft bij hogere temperaturen, wat ideaal is voor het bakken van vlees, vis en groenten.
Koolzaadolie bevat een aardige hoeveelheid van het gezonde ALA omega-3 vetzuur (8,5g/100g), dat is net wat minder dan walnootolie (10%) en fors minder dan lijnzaadolie (zie hieronder), maar van deze drie heeft koolzaadolie wel het laagste gehalte verzadigd vet (6,91%, waar walnoot- en lijnzaadolie 9-10% bevatten).
Bakken met koolzaadolie
Koolzaadolie bevat namelijk veel omega-3-vetzuren, die niet goed bestand zijn tegen hoge temperaturen. Overmatige verhitting (+180°C) kan deze gezonde vetten afbreken en zelfs ongezonde stoffen vormen.
Zonnebloemolie bevat bijna 85% onverzadigd vet en het grootste deel hiervan is omega 6-vet. Zonnebloemolie is goedkoop en heel neutraal van smaak en daarom perfect om in te bakken, braden en frituren.
Hoewel zonnebloemolie veel gebruikt wordt om in te frituren, is het niet de gezondste keuze. Bij hoge temperaturen kunnen schadelijke stoffen zoals aldehyden ontstaan. Zeker bij herhaald gebruik wordt dit risico groter.
Vuistregel: zonnebloemolie en companen zoveel mogelijk vermijden, vis(olie) of algenolie juist blijven slikken. Transvetten zijn écht ongezond; ze ontstaan onder andere bij het frituren met onverzadigde oliën en bij een sterke bewerking van vetten (dus bijv. het productieproces van margarine).
Brassica koolzaadolie is een gezonde keuze vanwege zijn unieke voedingsprofiel. Koolzaadolie bevat een laag gehalte aan verzadigde vetten en een gunstige verhouding tussen Omega 3 en Omega 6 meervoudige onverzadigde vetzuren, die belangrijk zijn voor een gezond hart en bloedvaten.
Koolzaad is een landbouwgewas terwijl raapzaad van oorsprong een inheemse wilde plant is. De planten lijken erg op elkaar en vallen in de Codex Alimentarius (de richtlijnen voor voeding en levensmiddelen van de WHO/FAO) onder een en dezelfde definitie.
Gezonde olie voor elke dag
Koolzaadolie bevat van nature bijzonder weinig verzadigde vetten. Hierdoor is het een heel geschikte olie voor dagelijks gebruik. Daarnaast zorgt koolzaadolie voor heel wat gezonde vitamine E.
Rijstolie heeft net als arachideolie het voordeel dat je het goed kunt verhitten en rijk is aan omega 9-vetzuren in tegenstelling tot zonnebloemolie. Dit maakt beiden perfect om mee te roerbakken en heeft de voorkeur als je het vergelijkt met kokosolie of zonnebloemolie.
Wanneer je extra vierge olijfolie verhit, gaat een deel van de smaak verloren. Zorg bij bereiding dat de olie niet te warm wordt en gaat roken of dampen. Als de olie warmer wordt dan 180 °C kunnen er ongezonde stoffen ontstaan.
Met name de Omega 9 vetzuren (olijfolie, avocado, rijstolie) werken cholesterol-verlagend. Gebruik deze dagelijks bij hart-en vaatproblemen en vul aan met Omega-3 en -6 vetzuren.
Sommige oliën verdragen hitte goed. Dit is het geval met pindaolie, palmolie, kokosolie, enz. Andere daarentegen verdragen geen hoge temperaturen en verbranden: zonnebloemolie van eerste persing (ongeraffineerd), lijnzaadolie, koolzaadolie, walnootolie, enz.
Volgens mij kun je daar pindaolie (arachideolie), zonnebloemolie, palmolie, soyaolie voor gebruiken. Dus ook slaolie, wat een mengsel is van diverse soorten plantaardige olie.
Koolzaadolieis alleen geschikt voor koude bereidingen. De olie heeft een neutrale smaak en bevat veel antioxidanten en omega 3. Het is dus een prima alternatief voor olijfolie.
Oliesoorten met veel verzadigde vetten sorteren we in de categorie 'ongezond", legt hij uit. Hij raadt aan om vooral olijfolie, koolzaadolie en sojaboonolie te gebruiken. "Olijfolie is rijk aan enkelvoudige onverzadigde vetten", verduidelijkt Sollid.
Aanbevolen inname
Een normale consumptie van maximaal 28 gram lijnzaad per dag vormt doorgaans geen risico voor het menselijk lichaam, maar vermijd overmatige inname. Door het product te verhitten kun je de hoeveelheid cyanide flink beperken, eet gebroken lijnzaad daarom niet rauw.
Is elke dag een lepel olijfolie gezond? Ja, een halve eetlepel doet al wonderen. Uiteraard is het wederom belangrijk dat het in je dieet past.
Lijnzaad bevat cyanogene glycosiden. Het menselijk lichaam kan cyanogene glycosiden omzetten in de gifstof cyanide (blauwzuur). Een grote inname van cyanogene glycosiden kan leiden tot gezondheidsproblemen door cyanidevergiftiging, zoals ademhalingsproblemen, hartstilstand en vergroting van de schildklier.