Na het begin van de oorlog in Oekraïne werd zonnebloemolie een schaars product. De schappen in de winkels waren leeg, groothandels konden niet meer leveren. De prijs van een fles olie in de supermarkt steeg tot boven de vijf euro.
Ons lichaam maakt zelf geen linolzuur aan en daarom is voeding de enige manier om eraan te komen. Er zit relatief wel heel veel omega 6 in zonnebloemolie en een teveel stimuleert de vorming van ontstekingen. Daarom wordt het afgeraden om veel zonnebloemolie te consumeren.
Een fles zonnebloemolie kostte vorig jaar gemiddeld 1,86 euro per liter. Duurdere soorten olijfolie gingen voor ruim 6 euro per liter over de toonbank. Dat is 50 procent meer dan in 2022, bleek uit officiële cijfers. Sommige supermarkten verkochten 1 literflessen extra vergine olijfolie voor 14,50 euro.
Het probleem met zonnebloemolie zit vaak niet in de olie zelf, maar in hoe we die binnenkrijgen. Het wordt veel gebruikt in sterk bewerkte producten en om in te frituren. Zeker wanneer de olie keer op keer opnieuw wordt verhit, zoals in restaurants, kunnen er schadelijke stoffen ontstaan.
Olijfolie en zonnebloemolie bevatten ongeveer dezelfde hoeveelheid onverzadigde vetten en gaan hiermee dus gelijk op. Qua calorieën zit er ook weinig verschil tussen de 2. Net als alle soorten olie zijn het er betrekkelijk veel. Om het gezond te houden, kunt u van beide soorten daarom het best niet te veel gebruiken.
Verzadigde vetzuren zitten vooral in dierlijke levensmiddelen zoals in zuivel en vlees, maar ook in koek, gebak en snacks. En kokosolie en palmolie bevatten veel meer verzadigd vet dan andere plantaardige oliën. Verzadigde vetzuren worden over het algemeen gezien als 'slechte' vetzuren.
Olijfolie is een echte smaak- en aroma-overwinnaar en is een veelzijdige olie die je altijd bij de hand hebt voor diverse kooktoepassingen, waaronder frituren. De milde smaak en het hogere rookpunt van zonnebloemolie maken het echter een goede keuze als je bakt of werkt bij extreem hoge kooktemperaturen.
Uit een onderzoek is gebleken dat zonnebloemolie de hoogste hoeveelheid aldehyden in kookdampen afgeeft, vergeleken met andere plantaardige oliën bij drie soorten frituurtechnieken (21). Aldehyden zijn giftige verbindingen die DNA en cellen kunnen beschadigen en zo kunnen bijdragen aan aandoeningen zoals hartziekten en de ziekte van Alzheimer (22).
Zonnebloemolie bevat weinig verzadigd vet en is een bron van vitamine E en omega-6-vetzuren. Wanneer je de olie koud gebruikt, zoals in salades of dressings, is het een prima keuze. Wordt de olie verhit, vooral bij frituren of herhaald gebruik, dan kunnen er schadelijke stoffen ontstaan.
Vetten die op een kunstmatige manier zijn geproduceerd, zoals margarine en zonnebloemolie, zullen je darmen geen goed doen. Kies daarom voor gezonde vetten, zoals avocado's, lijnzaad of zalm. Ze bevatten Omega-3 vetzuren die essentieel zijn voor het lichaam.
Wanneer je extra vierge olijfolie verhit, gaat een deel van de smaak verloren. Zorg bij bereiding dat de olie niet te warm wordt en gaat roken of dampen. Als de olie warmer wordt dan 180 °C kunnen er ongezonde stoffen ontstaan.
Tips voor goudgele friet/patat:
Gebruik vloeibaar, plantaardig frituurvet. Geschikt om te frituren zijn: vloeibaar frituurvet, zonnebloemolie en olijfolie (geen extra vierge). Doe kleine hoeveelheden in de frituurpan, houd maximaal 150 gram per keer aan.
De energiekosten, met name voor verwerking en transport, zijn ook aanzienlijk gestegen, wat de totale kosten voor het op de markt brengen van zonnebloemolieproducten heeft verhoogd . Deze stijging in productie- en logistieke kosten is onvermijdelijk doorberekend aan de consument, waardoor zonnebloemolie en andere afgeleide producten duurder zijn geworden.
Tegenstanders van zaadoliën beweren dat linolzuur, een essentieel vetzuur dat voorkomt in zaadoliën zoals saffloerolie en zonnebloemolie , het risico op chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten, kanker en systemische ontstekingen vergroot .
Binnen je dieet zou je onder andere kunnen overwegen om bak- en braadvetten en bepaalde oliën te vervangen door olijfolie. De reden dat olijfolie cholesterol verlagend werkt, heeft alles te maken met de enkelvoudig onverzadigde vetzuren die in de olie aanwezig zijn.
In het bijzonder wordt er angst gezaaid rond oliën op basis van zaden, zoals koolzaad-, maïs– en zonnebloemolie. Als reden wordt hierbij verwezen naar het feit dat deze oliën rijk zijn aan omega-6-vetzuren, die, volgens deze influencers, ontstekingsbevorderend zijn. Dit klopt niet.
Als je gaat wokken of frituren, kies dan het liefst een zonnebloemolie met een hoog gehalte oliezuur, mais -of pindaolie. Voor bak -en ovengerechten is de beste keus kokosolie, pindaolie, geraffineerde olijfolie, amandel – of sesamolie.
Waarom frituren in zonnebloemolie? Zonnebloemolie heeft een neutrale smaak en een hoog rookpunt. Dit betekent dat het een ideale kandidaat is voor het frituren van allerlei lekkernijen. Denk aan krokante frietjes, smakelijke kroketten of knapperige kipstukken.
Olijfolie is een uitstekende keuze om mee te koken. Het heeft een hoog rookpunt en kan worden gebruikt om te bakken, braden en frituren. Zonnebloemolie heeft ook een hoog rookpunt en kan worden gebruikt om te bakken, braden en frituren.
"In oliën zitten onverzadigde vetten. Die zijn beter dan de verzadigde, die in boter en andere harde vetten zitten. Onverzadigde vetten bevatten namelijk goed HDL-cholesterol en verzadigde het slechtere LDL-cholesterol." Olie is het beste om in te braden en bakken.
Zonnebloemolie is een dun vloeibare, zuiver plantaardige olie die een hoog gehalte aan onverzadigde vetzuren bevat.
Raapzaadolie is gezond door het hoge onverzadigd vetgehalte
Zonnebloemolie: 10% verzadigd vet, 90% onverzadigd vet. Raapzaadolie: 7% verzadigd vet, 93% onverzadigd vet.
Zonnebloemolie bevat duidelijk meer vitamine E dan olijfolie, wat de cellen, celwand, bloedbaan en weefsels beschermt. Ook bevat zonnebloemolie meer vitamine K, wat nodig is voor een goede bloedstolling. Olijfolie bevat dan weer meer omega 3-vetzuren, die beschermen tegen hart- en vaatziekten.
Zonnebloemolie is een bron van omega 6 en vitamine E is, maar olijfolie bevat weer veel omega 3 en vitamine K. Welke olie gezonder is, verschilt per individu. Wij raden aan om de keuze te baseren op persoonlijke behoeften en - nog beter - beide oliën te gebruiken in de keuken.
Zonnebloemolie is duur en schaars, als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Afhankelijk van wat u ermee wilt doen, zijn er gelukkig alternatieven beschikbaar. Tot voor kort was zonnebloemolie een van de voordeligste oliesoorten, een stuk goedkoper dan bijvoorbeeld olijfolie.