Wetenschapsjournalist Koen Wauters stelt gerust: "Ja, er zit gif in tomatensteeltjes. Maar bij normaal gebruik zul je nooit een schadelijke dosis binnenkrijgen." Tomatensteeltjes en groene tomaten bevatten de giftige stof "tomatine", algemeen ook "
Welk deel is eetbaar? De hele tomaat is eetbaar, alleen het kroontje niet.
De bladeren, stengels en groene delen van een tomatenplant bevatten een giftige alkaloïde genaamd tomatine. Hoewel rijpe tomaten doorgaans een laag tomatinegehalte hebben, kan het eten van grote hoeveelheden onrijpe tomaten, bladeren of stengels spijsverteringsproblemen veroorzaken zoals misselijkheid, krampen en diarree.
De schil van de tomaat kan gegeten worden, in recepten wordt aangegeven of tomaten al dan niet 'ontveld' dienen te worden. De rest vormt het 'vruchtvlees' van de tomaat, dus niet alleen het gedeelte direct onder de schil, maar alle zachte delen inclusief de pitjes. Al deze delen zijn eetbaar, ook de pitjes.
Hoewel bewerkte tomatenproducten een hoger lycopeengehalte hebben, is het toch aan te raden om zoveel mogelijk verse, hele tomaten te consumeren . Lycopeen is een van de meest voorkomende plantaardige stoffen in tomaten. De hoogste concentraties ervan worden aangetroffen in tomatenproducten, zoals ketchup, sap, pasta en saus.
Niet alleen rauwe tomaten, maar ook gekookte of bewerkte tomatenproducten zoals ketchup, saus en pasta, worden beschouwd als goede bronnen van kankerpreventie. Tomaat is ook goed voor de levergezondheid. Tomaat heeft een ontgiftende werking in het lichaam .
We eten tomaat vaker met schil dan zonder, en maar goed ook. Daar zit namelijk een hoge concentratie van een ontstekingsremmend stofje dat ons ook beschermt tegen sommige ziekten. Het koken van tomaten mét schil verhoogt bovendien de werking van bepaalde voedingsstoffen.
Dankzij het vruchtvlees en de schil is de tomaat vlezig. De binnenwand, columella, radiale wand en de buitenwand vormen het vruchtvlees. Dit vruchtvlees en de placenta vormen samen het vlezige weefsel van de tomaat, het eetbare deel.
Wetenschapsjournalist Koen Wauters stelt gerust: "Ja, er zit gif in tomatensteeltjes. Maar bij normaal gebruik zul je nooit een schadelijke dosis binnenkrijgen." Tomatensteeltjes en groene tomaten bevatten de giftige stof "tomatine", algemeen ook "solanine" genoemd.
Voor de botopbouw en een evenwichtige darmflora is de tomaat eveneens goed. Dit heeft te maken met het mineraal magnesium, waar het eveneens rijk aan is. Tot slot bevat het de bioactieve stof lycopeen. Evenals vitamine C is dit een antioxidant die een positief effect heeft op de gezondheid.
Nachtschades bevatten 'giftige' chemicaliën
Solanine is de belangrijkste alkaloïde in tomaten en wordt ook aangetroffen in witte aardappelen en aubergine. Solanine kan spijsverteringsklachten en misselijkheid veroorzaken wanneer het in grote hoeveelheden wordt ingenomen, maar dit is extreem moeilijk te voorkomen.
Een matige inname van tomaten met zaden heeft geen invloed op de gezondheid, maar mensen met maag- en darmklachten moeten de inname van rauwe tomaten of tomatenzaden vermijden, omdat de zure aard ervan brandend maagzuur kan veroorzaken en schadelijke effecten kan hebben op het spijsverteringsstelsel.
De bladeren en steeltjes zijn het smaakvolle deel van de tomaat dat je in je saus zou moeten gebruiken, en veel mensen voegen tomatenbladeren toe aan hun zelfgemaakte rode saus. Je kunt de bladeren en steeltjes ook gebruiken als een heerlijk kruid om je soepen, stoofschotels en zelfs marinades op smaak te brengen.
In grote hoeveelheden zijn solanine en tomatine giftig voor mensen. Ze kunnen misselijkheid, overgeven, buikkramp en diarree veroorzaken. In ernstige gevallen kunnen bewustzijnsverlies, ademhalings- of hartproblemen ontstaan. Niet iedereen is even gevoelig voor solanine en tomatine.
Tomaat kan altijd
Het mooie is dat je met een flinke tomaat al bijna een kwart binnen hebt van wat je volgens onze PuurGezond richtlijnen per dag aan groenten nodig hebt (300-400 gram).
De gemiddelde gebruikelijke groente-inname van Amerikaanse volwassenen bedraagt 1,59 kopjes (cups), ruim onder de doelstelling van 2,5 kopjes in het USDA Food Pattern. De aanbevolen hoeveelheid voor de rode en oranje subgroep is 5,5 kopjes per week en is gemodelleerd naar 82,4% tomaten, wat neerkomt op 4,5 kopjes per week of 0,65 kopje per dag .
En hoewel ze tot de nachtschadefamilie (Solanaceae) behoren, vergiftigden die "giftige appels" de aristocraten die ze aten niet echt. In plaats daarvan wordt nu aangenomen dat zeer zure tomaten de neiging hadden om het lood in tinnen borden op te nemen , met fatale gevolgen voor veel eters.
Te veel tomatine of solanine kan leiden tot koorts, slaperigheid, lusteloosheid, buikpijn, diarree, overgeven, zwakheid en depressie. Niet iedereen is even gevoelig voor tomatine of solanine. Tomatine in niet-rijpe tomaten, verdwijnt bij het rijpen van de tomaat.
Antwoord. Het klopt dat er in tomaten soms zaden zitten waarbij het wortelpuntje al zichtbaar is. Maar je mag gerust zijn, voor de volksgezondheid is die geen enkel probleem. Tomatenplanten bevatten in hun groene delen inderdaad stoffen die toxisch zijn en die mag je niet opeten.
Cherrytomaten zijn delicaat genoeg om in hun geheel te eten, maar grotere tomatensoorten, zoals vleestomaten of Roma-tomaten, hebben een vezelige kern aan de bovenkant die verwijderd moet worden voordat je ze in een recept gebruikt. Het kan geen kwaad, maar de textuur is onaangenaam houtachtig.
Groene, dus onrijpe tomaten bevatten naast solanine ook de stof tomatine. Zowel tomatine als solanine zijn giftig, dus het is niet verstandig om groene tomaten in grote hoeveelheden te eten . Solaninevergiftiging kan onaangename symptomen veroorzaken zoals koorts, buikpijn, diarree, braken, slaperigheid en lethargie.
Onrijpe tomaten bevatten tomatine en dat is giftig. Kun je gewoon eten hoor.
Interessant is dat tomatenafval, met name de schil, lycopeen bevat, een krachtige antioxidant en antimutageen die een scala aan gezondheidsvoordelen biedt.
Nachtschadefamilie of Solanaceae
De grote Nachtschadefamilie omvat veel voedingsgewassen en genotsgewassen. Vooral na de ontdekking van Amerika door Columbus in 1492 zijn veel soorten als neofyten in Europa ingevoerd. Om een paar te noemen: de Aardappel, Tomaat, Paprika, maar ook Tabak.
Knol- en bolgewassen zoals rode bieten, aardappelen en uien moet je altijd schillen of pellen. Ook hier zitten vervuilende stoffen vooral in de buitenste laag: de schil.