Zonder de juiste behandeling kan tuberculose dodelijk zijn. Het is op dit moment zelfs de meest voorkomende en dodelijkste infectieziekte ter wereld. Vooral bij mensen die ook geïnfecteerd zijn met hiv heeft tbc vaak fatale gevolgen.
In Nederland is tuberculose over het algemeen goed te behandelen. De behandeling van tuberculose bestaat altijd uit verschillende medicijnen die voor een langere periode moeten worden ingenomen. Dat is minimaal zes maanden. Op deze manier wordt de bacterie zo snel en volledig mogelijk uitgeschakeld.
Tuberculose behoorde in 2018 wereldwijd tot de tien meest voorkomende doodsoorzaken. De meest voorkomende vorm van tuberculose onder mensen is longtuberculose. De sterfte aan tuberculose is mondiaal gezien ongeveer gelijk aan die door verkeersongevallen.
Tuberculose is nog altijd de meest dodelijke infectieziekte ter wereld. Bij reizen naar andere landen loopt u mogelijk een verhoogd risico op infectie met de tuberculose-bacterie. Via deze pagina vindt u meer informatie over reizen naar gebieden waar TBC nog veel voorkomt.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft bekendgemaakt dat in 2023 tuberculose (TB) terug is als nummer 1 op de lijst van dodelijkste infectieziekten: er stierven dat jaar 1,25 miljoen mensen aan TB, waarmee covid-19 na de pandemiejaren van deze plek is gestoten.
Hartaandoeningen blijven de belangrijkste doodsoorzaak wereldwijd, terwijl diabetes (9e plaats) en dementie (7) voor het eerst hun intrede doen in de top 10. Het aantal overlijdens door een hartaandoening nam nog toe, van meer dan twee miljoen in 2000 naar bijna negen miljoen in 2019 (16 procent van alle overlijdens).
Met de huidige medicijnen is de ziekte tuberculose goed te genezen. Het kan voor u moeilijk zijn om de kuur goed af te maken, zeker als na een paar weken de klachten verminderen. Het is echter belangrijk dat u de kuur helemaal afmaakt en dat de medicatie op de juiste tijdstippen wordt ingenomen.
De meest voorkomende klachten van tuberculose zijn hoesten (soms met bloed), koorts, vermoeidheid, afvallen en nachtzweten.
TBC is wereldwijd een groot probleem. Ondanks dat TBC te genezen is, overlijden jaarlijks 1,5 miljoen mensen aan deze ziekte. Dat maakt tuberculose de dodelijkste infectieziekte ter wereld.
Op nummer 1 van de lijst staat volgens de organisatie de Acinetobacter baumannii, een ziekenhuisbacterie.
In 2020 was het met 1,5 miljoen slachtoffers wereldwijd, na COVID-19, de meest dodelijke besmettelijke ziekte. De afwezigheid van een effectief vaccin, goede tests om de juiste diagnose te stellen, goede testmiddelen en moderne behandelingen maakt tuberculose een lastige ziekte.
TBC vroeger
De kans dat een patiënt aan TBC stierf was groot. Mensen bedachten de meest vreemde diëten om de ziekte te stoppen: van rauw vlees en moedermelk tot gemalen padden. In de 19e eeuw was TBC dé ziekte waaraan de meeste mensen overleden.
Gemiddeld ontwikkelt 5-10 % van de geïnfecteerde personen TBC, meestal binnen twee jaar na de infectie. Maar u kan later in uw leven alsnog ziek worden. De TBC-bacterie kan namelijk tientallen jaren in een slapende vorm in uw lichaam blijven en later weer actief worden.
Een slapende tuberculosebacterie kan later actief worden. Dan kunt u toch nog ziek worden. Ongeveer 10% van de mensen met een tuberculoseinfectie krijgt later toch de ziekte tuberculose. De helft van die mensen krijgt de ziekte in de eerste twee jaar na infectie.
Bijwerkingen tuberculostatica
Huidreacties kunnen bij alle 4 eerstelijnstuberculosestatica voorkomen. Perifere neuropathie bij isoniazide, trombocytopenie bij rifampicine, gewrichtspijn en jicht bij pyrazinamide en neuritis optica bij ethambutol zijn specifieke mogelijke bijwerkingen van deze tuberculostatica.
Tuberculose is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de tuberkelbacterie. Tuberculose komt in veel landen voor maar vooral in Afrika, Azië, enkele landen in Zuid-Amerika en de landen van de voormalige Sovjet-Unie. (zie kaartje en het advies per land). De meest voorkomende vorm is longtuberculose.
Tuberculose (tbc) is een ernstige infectieziekte. De ziekte wordt veroorzaakt door de tbc-bacterie en begint meestal in de longen. Tbc is vooral een longziekte. De meeste patiënten hebben longtuberculose.
Daarnaast kwamen er meer mensen naar Nederland, ook uit landen waar tuberculose veel voorkomt. Dit blijkt uit de kerncijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). In 2024 is in Nederland bij 768 mensen de ziekte tuberculose (tbc) vastgesteld. Dit zijn er 65 meer dan in 2023 (703).
Iemand met open TBC kan de bacterie door te hoesten overdragen aan iemand anders, die de bacterie inademt. De bekendste vorm is longtuberculose, maar het kan ook in andere organen voorkomen, zoals in halsklieren. Als iemand de bacterie ophoest uit de longen spreken we van open TBC, dat is besmettelijk.
Veel voorkomende symptomen bij tuberculose zijn aanhoudend hoesten (soms met ophoesten van bloed), gewichtsverlies en nachtzweten. Als de lymfeklieren ook betrokken zijn dan zijn deze vaak gezwollen en kunnen pijnlijk zijn. Bij betrokkenheid van de botten kunnen er ook pijnklachten ontstaan.
Met een röntgenonderzoek van de longen (longfoto) kunnen afwijkingen worden vastgesteld. Afwijkingen op de longfoto kunnen wijzen op tuberculose. In deze folder leest u meer over het onderzoek met een longfoto.
Elk jaar ontwikkelen negen miljoen mensen actieve tuberculose, en sterven bijna twee miljoen mensen sterven aan de ziekte.
Alle bacteriën moeten uit je lichaam verdwijnen. Anders kan je opnieuw ziek worden. Ook bestaat het risico op resistentie: de bacteriën worden dan ongevoelig voor bepaalde antibiotica. Dan wordt het veel moeilijker om de tbc te behandelen.