Er zijn ook populaire vissen die over het algemeen in het groen staan op de VISwijzer, zoals haring uit de Noordzee en forel. Ook schelpdieren als oesters en mosselen zijn een bewuste keuze om af en toe te eten.
Meest duurzame vis
De vissoorten met de minste broeikasgasemissies zijn haring en wild gevangen zalm. Tilapia, meerval, pangasius, forel of tonijn uit een blik hebben een veel hogere score: deze is hoger dan varkensvlees, maar lager dan rundvlees.
Een duurzame ruil: gekweekte forel
Kweekforel is nauw verwant aan zalm en is een prima alternatief. Zoek naar regenboogforel die in zoetwatervijvers in het Verenigd Koninkrijk wordt gekweekt voor de beste opties. Forel heeft een vergelijkbare textuur als zalm, maar een iets sterkere smaak (en is naar onze mening zelfs nog lekkerder!).
Schadelijke stoffen
Dat geldt vooral voor grote roofvissen, zoals haaien en zwaardvissen. Vissen die alleen planten of plankton eten zijn minder vervuild. Ook kunnen vette vissoorten meer vervuild zijn dan magere, omdat schadelijke stoffen in het vet worden opgeslagen.
Omdat vis eten goed is voor je hart en bloedvaten, blijft het advies om één keer per week vis te eten overeind, ondanks de PFAS. Eet dan het liefst vette vis, zoals haring, zalm, makreel of sardines. Door deze soorten af te wisselen, kun je de inname van PFAS beperken.
Kies voor opties zoals zalm, sardines of ansjovis , die over het algemeen minder PFAS bevatten dan grotere roofvissen zoals tonijn of zwaardvis. Overweeg biologische en gekweekte vis: hoewel gekweekte vis mogelijk niet volledig vrij is van PFAS, kan het in bepaalde gebieden wel lagere concentraties bevatten dan in het wild gevangen vis.
De gezondste keuze is vette vis, zoals haring, makreel, (Atlantische) zalm en sardines. Deze vette vissoorten bevatten veel omega 3-vetzuren. Deze bijzondere vetten beschermen tegen een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. De Gezondheidsraad adviseert dan ook om 1 keer per week (liefst vette) vis te eten.
Deze vissoorten kunt u ook veilig minstens één keer per week eten: ansjovis, venusschelpen, Dungeness-krab, koningskrab (VS), sneeuwkrab, kabeljauw uit de Stille Oceaan, rivierkreeften (VS), Atlantische haring (Canada/VS), kreeften (Australië/Baja/VS), Atlantische makreel, blauwe mosselen, gekweekte oesters, Alaska koolvis, roze zalm/sockeye zalm uit blik, sardines, ...
Onze Hollandse haring bevat per 100 gram 'slechts' 4 µg methylkwik (bron) en valt zo binnen de richtlijnen van het RIVM. Van alle vette vis, bevat de sardine het minste kwik.
Bewust eten
De reden waarom Carrefour pangasius uit de rekken heeft gehaald is omdat de vis te veel bacteriën bevat en hij resistent zou zijn tegen antibiotica. Bovendien zijn de werkomstandigheden in veel kwekerijen schrijnend en is de productie van de vis erg slecht voor het milieu.
Over het algemeen geldt dat het voor het milieu beter is om vis te eten in plaats van vlees, maar let wel op: wereldwijd wordt nog maar zo'n 15% van de vis duurzaam -volgens de MSC standaard - gevangen.
Portugal blijft de absolute kampioen in termen van consumptie per hoofd van de bevolking. In 2017 aten de Portugezen 56,8 kg vis en schaal- en schelpdieren per hoofd van de bevolking, wat meer dan het dubbele is van het Europese niveau.
De beste vis om rauw te eten is superverse, vette vis zoals zalm, tonijn en makreel. Versnijd tot tartaar (blokjes), carpaccio (dunne plakjes) of sashimi (dikke plakjes). Je kunt kraakverse vis ook serveren als ceviche (in blokjes gesneden en gemarineerd in citrussap) of tataki (dikke plakjes, kort dichtgeschroeid).
Zalm is de meest gegeten vis in Nederland. Je kan wilde zalm en kweekzalm kopen. Wilde zalm zwemt vrij rond, krijgt geen antibiotica en wordt niet overvoerd. Maar de vangst kan tot grote milieuschade leiden door overbevissing en bijvangst van dolfijnen, schildpadden, vissen en haaien.
Volgens de Keuringsdienst van Waarde is er eigenlijk nauwelijks verschil tussen de twee. Het enige verschil is dat de 'verse' vis al ontdooid is en klaar is om te bereiden, terwijl je de diepvriesvis zelf nog moet ontdooien.
Wat is beter kabeljauw of pangasius? Kabeljauw en pangasiusfilet zijn beide heerlijke vissoorten om te bakken. Kabeljauw smaakt iets 'vissiger' en is wat steviger. Pangasius is minder vet en een stuk voordeliger.
Hoe zit het met vis? Uit het onderzoek van het RIVM blijkt dat we door het eten van vis veel PFAS binnenkrijgen. Er zijn monsters genomen van kabeljauw, tonijn, zalm (vers, blik en gerookt), tilapia, pangasius en vissticks. In vette én magere vis kan veel PFAS zitten, blijkt daaruit.
Tonijn is een van de meest met kwik verontreinigde vissen, de meest geconsumeerde in Europa en bovendien de vis met de minst beschermende normen voor consumenten. Complete waanzin zeker als je kijkt naar de gezondheidsrisico's van kwik en daarvan afgeleide stoffen.
Het maakt niet uit hoe de vis verkocht wordt: verse vis, uit de diepvries of in blik. Voor de gezondheid kun je het beste kiezen voor vette vis die niet gepaneerd of gezouten is. Bij zoute vis moet je denken aan haring, gerookte zalm, gerookte paling, stokvis of ansjovis. Bij vis in blik is ook vaak zout toegevoegd.
De gezondste soorten zijn wildgevangen, kleine visjes uit de zee, bij voorkeur met het MSC-keurmerk. Haring, sardines en ansjovis bijvoorbeeld. Vette vis is qua voedingsstoffen gezonder dan magere vis, maar bevat ook meer verontreinigingen.
'Biologische' vis en 'duurzaam gevangen' vis zijn twee te onderscheiden termen. Bij biologische vis gaat het om kweekvis en wordt het hele productieproces gecontroleerd op wettelijke normen. Duurzame visvangst gaat over wilde visvangst waarbij men probeert het ecosysteem zo veel mogelijk te respecteren.
Ja. Dit product valt in de schijf van vijf en draagt bij aan een gezonde dagelijkse voeding. In een gezonde dagelijkse voeding passen vis, schaal- en schelpdieren, zoals AH Zalmfilet.
Vis uit blik in water of olie? Je kunt bij vis in blik het beste kiezen voor de variant met water in plaats van olie. Water en vet mengen niet met elkaar, waardoor bij vis in water de gezonde visvetzuren beter in de vis blijven. Bij vis in olie mengt een deel van de visvetzuren uit de vis met de olie.
Het RIVM becijfert dat een portie aardappelen maximaal 18 pgPEQ/gram PFAS bevat, koffie 48, melk 72, rundvlees 189, kip 155, eieren 241. Maar een portie zalm scoort 745 in dezelfde tabel, vissticks 1251 en een portie kabeljauw voert de lijst aan met 2737 pgPEQ/gram.