Gezondheidsrisico's. Lang zitten, ook wel sedentair gedrag genoemd, verhoogt de kans op vroegtijdig overlijden, diabetes type 2, hart- en vaatziekten, depressieve klachten en sommige vormen van kanker. Hoe deze gezondheidsrisico's precies ontstaan is niet duidelijk.
Er zijn sterke aanwijzingen dat lang zitten samengaat met een verhoogd risico op vroegtijdig overlijden. Ook zijn er aanwijzingen voor een verhoogd risico op diverse ziekten, zoals diabetes, hart- en vaatziekten, depressie, kanker, en klachten aan het bewegingsapparaat.
Als we te veel binnen zitten heeft dat negatieve gevolgen voor ons energieniveau, stresslevel, geluksniveau, onze weerstand en slaap. Als we niet genoeg naar buiten gaan, krijgen we niet genoeg daglicht. Waardoor een vitamine D-tekort ontstaat. Bovendien is het ontzettend belangrijk dat we dagelijks genoeg bewegen.
Hoelang mag je zitten per dag? Er is nog geen norm vastgesteld hoeveel je maximaal mag zitten per dag. Onderzoek heeft wel uitgewezen dat mensen die dagelijks 8 tot 11 uur zitten een grotere kans hebben op vroegtijdig overlijden dan mensen die minder dan 4 uur per dag zitten.
Zitten werk is voor veel mensen de norm geworden, maar het kan gevolgen hebben voor je gezondheid. Rug- en nekpijn, stijve spieren, vermoeide ogen en zelfs verminderde concentratie zijn slechts enkele van de klachten die kunnen ontstaan door lange dagen achter een bureau.
Weinig verschil in aantal zituren
In 2023 zaten Nederlanders van 4 jaar en ouder die voldoen aan de beweegrichtlijnen (9 uur en 7 minuten per dag) evenveel als mensen die niet voldoen aan de beweegrichtlijnen (9 uur en 11 minuten per dag). Dit geldt zowel voor doordeweekse dagen als weekenddagen.
Waarom te veel slaap slecht voor je is
Als je te vaak te lang in bed ligt, gebruik je je spieren minder. Hoe meer je slaapt, hoe minder de inspanning op een dag. Hierdoor is je hersenactiviteit lager, gaan je spierfuncties en conditie achteruit, en kan je doorbloeding verslechteren.
Door het langdurige handhaven van deze onnatuurlijke positie, ontstaan lokaal en regionaal pijn- en vermoeidheidsklachten. Wervels staan in directe verbinding met spiergroepen die naar de schouderregio lopen: hierdoor ontstaan ook hier (door de ketenreactie) pijn- en vermoeidheidsklachten.
Je voelt je moe en overspannen, prikkelbaar en lastig, hebt last van tientallen kleine klachten zoals hartkloppingen, rugpijn, vermoeidheid, slapeloosheid, lusteloosheid, piekeren, doordrammen of hoofdpijn. Soms word je zelfs onaangenaam naar anderen toe of bitsig of agressief.
Wat gebeurt er als je teveel in je hoofd zit? Je wordt moe, raakt overspannen, krijgt snel hoofdpijn en bent extra prikkelbaar. Je kunt niet logisch denken en voelt jezelf zweverig. Mensen die te perfectionistisch zijn, zitten ook in hun hoofd.
Langdurige of chronische stress kan leiden tot veranderingen in de structuur en werking van de hersenen, waaronder: Verlies van hersencellen in de hippocampus. Dit kan leiden tot geheugenproblemen en stemmingsstoornissen. De amygdala wordt actiever.
Overbelasting en te veel en te lange stress uiten zich ook vaak in lichamelijke klachten. Bijvoorbeeld hoofdpijn, darmklachten, pijnlijke spieren of gewrichten, rugpijn, verminderde weerstand of hartkloppingen. Ook zien we vaak een toename in andere psychische problemen, zoals depressie en angstklachten.
Langdurig zitten, overgewicht, overbelasting een blessure of een val/trauma kunnen allemaal oorzaken zijn van pijn in de bil. Het kan zijn dat u last heeft van zenuwpijn, spierpijn of een ontsteking. De pijn kan zowel geleidelijk als acuut (door een val of verkeerde beweging) optreden.
Belangrijkste kenmerken zijn onder meer een afname van het prestatievermogen, slaapstoornissen (m.n. bij het inslapen), vermoeidheid en verhoogde rusthartslag. Blijf je in dit stadium de klachten negeren, dan kom je uiteindelijk in de fase van het overtrainingssyndroom (volledige overtraindheid).
Gezondheidsrisico's van langdurig zitten
Studies koppelen langdurig zitten aan een verhoogd risico op de volgende gezondheidsproblemen: Verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Verhoogde kans op het ontwikkelen van diabetes type 2. Toename van obesitas.
Te lang zitten of liggen verhoogt het risico op chronische gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en sommige vormen van kanker . Te veel zitten kan ook slecht zijn voor je geestelijke gezondheid. Actief zijn is niet zo moeilijk als je denkt. Er zijn talloze eenvoudige manieren om wat lichaamsbeweging in je dag op te nemen.
Slapen op de linkerzijde kan maar beter vermeden worden, en er zijn indicaties dat slapen op deze zij (wellicht ten overvloede: het hart bevindt zich grotendeels in de linker borstkas) zorgt voor meer druk op het hart, zeker bij mensen met overgewicht.
Zo verhoogt veel en langdurig zitten het risico op verschillende chronische ziekten, zoals diabetes type 2, metabool syndroom (problemen met de stofwisseling), verschillende soorten kanker en hart- en vaatziekten[4-7]. Ook het risico om vroegtijdig te overlijden neemt toe[4-7].
Dick Thijssen: “Hoe meer je zit, hoe groter het risico op hart- en vaatziekten. Deze effecten zijn ook aanwezig in sporters. De negatieve effecten op hart- en bloedvaten zijn niet simpel te verklaren door alleen de standaard risicofactoren zoals bloeddruk, cholesterol en overgewicht.
Verschijnselen. Stress kan leiden tot psychische klachten zoals slaapproblemen en moeheid, somberheid en psychose. Ook kan je last krijgen van lichamelijke klachten, zoals hartkloppingen, een gejaagd gevoel, een hoge bloeddruk en veel zweten. Dit zijn signalen dat de stress te veel wordt of te lang duurt.
Het gebrek aan beweging neemt nog verder toe, vooral bij thuiswerken. Daarnaast ontbreekt vaak de juiste apparatuur. De gevolgen van dit permanente gebrek aan beweging variëren van rugpijn, obesitas en diabetes tot hart- en vaatziekten en depressie.
Naast fysieke overbelasting kan er ook sprake zijn van fysieke onderbelasting. Hiervan is sprake bij lang zitten zonder regelmatig even op te staan en te bewegen, zoals bij kantoormedewerkers en chauffeurs. In Nederland zitten we gemiddeld 10 uur op een werkdag.
Wandelen ondersteunt je immuunsysteem, stimuleert je stofwisseling, versterkt je spieren, gewrichten en botten, houdt je hart- en bloedvaten gezond, verlicht stress en boost je creativiteit.