Wat je tegen je vriend moet zeggen Houd je aan de twee-uur-regel: bederfelijke etenswaren kunnen twee uur kamertemperatuur aan, maar daarna moeten ze gekoeld worden. Warm eten moet warm blijven, boven de 60 graden, en koud eten moet koud blijven, onder de 5 graden.
Producten die je gekoeld moet bewaren,zoals vleeswaren of salades, kun je na gebruik beter zo snel mogelijk weer terug in de koelkast zetten. Etensresten die langer dan 2 uur buiten de koelkast hebben gestaan, kun je beter niet meer eten.
Het Voedingscentrum adviseert om bederfelijk voedsel na 2 uur buiten de koelkast niet meer te eten. Er kunnen bij kamertemperatuur gifstoffen vrijkomen. Het opwarmen van het eten doodt ziekmakers, maar de gifstoffen blijven aanwezig.
Eten dat nog niet is afgekoeld zorgt ervoor dat de temperatuur in de koelkast stijgt. Hierdoor wordt de kans op te veel bacteriën vergroot en gaat de kwaliteit van de andere producten in je koelkast achteruit. Laat je warme eten dus een half uurtje afkoelen op het aanrecht en zet het dan alsnog koud.
Regels voor terugkoelen
Alle producten die opgewarmd of verhit zijn en die daarna gekoeld bewaard worden, moeten binnen vijf uur zijn teruggebracht tot een temperatuur van 7°C. Hoe langer de temperatuur tussen 55 en 15°C blijft, hoe meer kans de bacteriën hebben om uit te groeien.
Terugkoeling of snelkoeling is de manier waarop het voedsel in 1,5 à 2 uur van 70 ⁰C tot onder 5 ⁰C wordt gebracht. Door snel te koelen kunnen producten tot vijf dagen worden bewaard zonder merkbaar of proefbaar kwaliteitsverlies na opwarmen.
Voor warme gerechten geldt overigens dat zij bij een temperatuur van minimaal 60°C moeten worden gehouden om de ontwikkeling van bacteriën te voorkomen. Het is essentieel dat voedsel tijdens transport, opslag en presentatie deze temperaturen behoudt.
Dit kan zelfs oog- en luchtweginfecties en spierkrampen veroorzaken. Andere problemen die kunnen optreden door een plotselinge temperatuurdaling of -stijging zijn een loopneus, astma-aanvallen, spierpijn, sinusitis, griep, verkoudheid, keelpijn, hevige spierpijn en spierpijn.
Laat je eten minimaal een halfuurtje buiten de koelkast afkoelen voordat je het erin zet. Zorg ervoor dat je het eten ook niet langer dan twee uur buiten de koelkast laat. Dan is er niets aan de hand.
Bij natuurlijke ventilatie, of natuurlijke vrije koeling, gebruik je openingen (zoals ramen, deuren en ventilatieopeningen) om de circulatie van koele lucht in het gebouw op gang te brengen en warme lucht af te voeren.
Soep afkoelen en inpakken
Plaats de pan in een bak koud water en laat deze snel afkoelen. Laat restjes soep niet langer dan 2 uur buiten de koelkast staan. Verdeel de soep in eenpersoonsporties over afsluitbare vershoudbakjes. Dat is makkelijk stapelen en ontdooien.
Zo blijven ze langer goed. Citrusfruit zoals sinaasappels, ananas en citroenen hoeven niet per se in de koelkast. Je kunt het ongeveer 1 á 2 weken bewaren op je fruitschaal. Tomaat, paprika, komkommer, aubergine, courgette en avocado zijn voorbeelden van vruchtgroenten die je beter buiten de koelkast kunt bewaren.
Volgens het Federaal Agentschap voor de Voedselveiligheid (FAVV) mag je gekookte pasta niet langer dan twee dagen in je koelkast bewaren: "Wie pasta eet die langer dan twee dagen bewaard is, kan erg ziek worden.
U moet voedsel op een hygiënische en veilige manier bereiden en bewaren volgens de HACCP-regels. Er gelden bijvoorbeeld temperatuureisen voor het bewaren en terugkoelen van eten. De ruimtes waarin u voedsel bereidt, bewaart, verkoopt of serveert moeten schoon en veilig zijn.
Laat de kliekjes niet langer dan 2 uur buiten de koelkast staan. Bewaar je kliekjes in de vriezer? Zet als geheugensteuntje de datum op het bakje met kliekjes voordat het de vriezer in gaat.
Tip 2: Verhit restjes door en door
Verhit restjes en kliekjes altijd door en door tot ze stomend heet zijn, daarmee dood je alle bacteriën. Schep het goed om tijdens het verhitten. Warm kliekjes liever niet voor een tweede keer op. Je hebt dan meerdere keren dat het eten op kamertemperatuur komt.
Onderste niveau
In de meeste gevallen is het onderin het koudst. Hier bewaar je producten die snel bederven, zoals rauwe vis, vlees of gevogelte. Zorg ervoor dat deze producten goed afgedekt zijn, om kruisbesmetting te voorkomen.
Er groeien dan namelijk best snel al een heleboel bacteriën op en daar kun je weer ziek van worden. Zorg er daarom voor dat je je rijst niet langer dan 2 uur buiten de koelkast bewaart.
Weinig vet
Mensen met minder lichaamsvet hebben minder isolatie, waardoor ze gevoeliger zijn voor temperatuurschommelingen en het sneller koud kunnen krijgen. Bovendien helpt vet ook het energiemetabolisme te regelen, dat warmte genereert door de verbranding van calorieën.
Het absolute nulpunt, dat wil zeggen nul Kelvin of −273,15 °C, is het laagste punt op de thermodynamische temperatuurschaal. Experimenteel gezien kan het zeer nauw worden benaderd, maar volgens de derde wet van de thermodynamica kan het nooit volledig worden bereikt.
Je lichaam is nog niet op de temperatuur waar het wil zijn, en dus voel je kou. Wanneer je lichaam eenmaal is opgewarmd, dan wil het lichaam zijn warmte weer kwijt. Vandaar dat je het warm krijgt en gaat zweten. Op deze manier kunnen zweetaanvallen en 'het koud hebben' elkaar afwisselen wanneer je griep hebt.
De meeste ongekoelde producten mogen daarom 2 uur gepresenteerd worden. Deze tijd gaat in op het moment dat de producten uit de koeling worden gehaald, ongekoeld in de uitgifte staan of direct na de bereiding.
Onbetwist de heetste plek op onze aardbol is de Dasht-e Lut woestijn in Iran. Hier werd ooit een record temperatuur gemeten van 70,7°C. Leven is er niet, zelfs bacteriën houden het hier voor gezien op deze een na droogste plek op aarde (alleen delen van de Atacama-woestijn in Chili zijn droger).