Plantaardige olie, zoals zonnebloemolie, kokosolie of amandelolie zijn fijne vervangers voor boter. De meeste oliën hebben een neutrale smaak en doordat de olie meer vocht bevat, blijft de cake extra lang smeuïg.
Zaadoliën zoals koolzaadolie, sojaolie, zonnebloemolie en saffloerolie bevatten veel minder verzadigd vet en meer onverzadigd vet dan boter. Hetzelfde geldt voor olijfolie en avocado-olie, die vaak in smeersels worden gebruikt, maar geen zaadoliën zijn.
Gebruik als indicatie 3 eenheden olijfolie in plaats van 4 eenheden boter of margarine.
Boter kun je niet 1 op 1 vervangen door olie, omdat boter meer water bevat dan olie. Het werkt met de volgende rekensom: (x) gram boter x 0,82 = (y). (y) ÷ 0,92 = benodigde hoeveelheid olie. Appelmoes maakt je baksel een stuk gezonder.
Olijfolie heeft ook een betere smaak dan boter, omdat het een rijke en fruitige smaak heeft, die verschillende gerechten kan verrijken. Olijfolie is bovendien duurzamer dan boter, omdat het minder land, water, energie en broeikasgassen verbruikt en minder chemicaliën gebruikt.
Plantaardige olie, zoals zonnebloemolie, kokosolie of amandelolie zijn fijne vervangers voor boter. De meeste oliën hebben een neutrale smaak en doordat de olie meer vocht bevat, blijft de cake extra lang smeuïg.
Naast het feit dat geklaarde boter ontzettend lekker is, kent het ook meerdere voordelen. Zo is deze pure botersoort een stuk geschikter om mee te bakken omdat de boter niet verbrandt. Geklaarde boter bevat daarnaast geen lactose meer en is daarom geschikt voor mensen met een koemelkallergie of lactose-intolerantie.
Deze boter is in een recept te gebruiken in dezelfde hoeveelheid als roomboter. Een goede vegan boter om mee te bakken is van het merk Flora. Deze komt qua smaak en structuur het meeste in de buurt van roomboter. Kokosolie zie je steeds vaker terug als vervanger voor boter in bakrecepten.
Vervanging van boter
Om boter echt goed te kunnen vervangen is het belangrijk om voldoende vette vis te eten. Dat doen de meeste mensen hier in Nederland echter niet, vandaar ook dat we de vitamines toe hebben gevoegd aan margarine en halvarine.
Verschillende plantaardige oliën, zoals olijfolie, zonnebloemolie, koolzaadolie en sesamolie, kunnen worden gebruikt als vervanging voor boter in kook- en bakrecepten. Deze oliën voegen vocht en smaak toe aan gerechten en kunnen een gezondere optie zijn.
Bij voorkeur zoet in zijn puurste vorm – denk aan bananen, aardbeien en kiwi's . Of notenpasta op basis van 100% noten. Ter afwisseling: confituur, stroop of honing. Dat is beter dan bijvoorbeeld choco en speculaas¬pasta die een stevige portie suiker én (verzadigd) vet bevatten.
"In oliën zitten onverzadigde vetten. Die zijn beter dan de verzadigde, die in boter en andere harde vetten zitten. Onverzadigde vetten bevatten namelijk goed HDL-cholesterol en verzadigde het slechtere LDL-cholesterol." Olie is het beste om in te braden en bakken.
In Nederland hebben we onvoldoende zon om op deze manier vitamine D aan te maken. Daarom is het eten en drinken van producten met vitamine D, waaronder boter erg belangrijk. Vind je boter niet lekker of eet je om andere redenen geen boter, dan is het dus moeilijk om de juiste hoeveelheid vitaminen binnen te krijgen.
Vloeibare botersoorten zijn gezonder om in te bakken dan harde boter. Het aandeel verzadigde vetten is bij vloeibare boters immers kleiner. De meeste bak- en braadproducten worden vervaardigd op basis van plantaardige oliën en vetten, waaraan ook zout en aroma's zijn toegevoegd.
Croma vloeibaar is van nature gezond, omdat het rijk is aan goede onverzadigde vetten. De vervanging van verzadigde vetten voor onverzadigde vetten draagt bij aan de instandhouding van normale cholesterolgehalte in het bloed. Daarnaast is Croma vrij van kunstmatige kleur-, geur- en smaakstoffen.
Fabel: margarine is gezonder dan boter
"Margarine is een plantaardig vet, terwijl boter gemaakt wordt van dierlijk vet. Bovendien bevat boter meer verzadigde vetzuren, met meer cholesterol erin. In margarine vind je meer onverzadigde vetten, die worden gehaald uit plantaardige oliën."
Gebruik je boter in harde vorm, zoals bijvoorbeeld in scones en koekjes, dan kun je de boter vervangen door koude kokosboter of plantaardige margarine. Gebruik je de boter vloeibaar, zoals in een cake, dan kun je het vervangen door olie. Zonnebloemolie is erg geschikt, omdat dit weinig bijsmaak bevat.
Door biologische slagroom net zo lang te kloppen totdat de vetdeeltjes en het vocht zich te scheiden, maak gemakkelijk zelf je eigen boter. Voor extra smaak en diepgang laat je de room eerst een dag fermenteren om daarna deze boter te maken.
Aanfruiten en bakken: het enige wat je nodig hebt is water. De beste techniek om te beginnen is met een kleine hoeveelheid water (ongeveer één tot twee eetlepels). Tijdens het aanfruiten of roerbakken voeg je iedere keer een eetlepel water toe als het droog wordt, totdat je klaar bent.
Olijfolie verhitten: het rookpunt/verbrandingspunt
Oké, dan de belangrijkste reden dat het verhitten van olijfolie wordt afgeraden: het zou ongezond zijn omdat er schadelijke stoffen vrijkomen. Dit heeft te maken met het rookpunt/verbrandingspunt.
Je kunt boter met Griekse yoghurt vervangen in een 1-op-1 verhouding tot maximaal een kopje. Je kunt het als botervervanger vervangen in met name recepten waarvoor slechts een kopje of minder nodig is.
Is elke dag een lepel olijfolie gezond? Ja, een halve eetlepel doet al wonderen. Uiteraard is het wederom belangrijk dat het in je dieet past.