Minder vlees of vegetarisch eten Vegetariërs krijgen het advies ei, peulvruchten, sojaproducten, noten en pitten te eten. Daarnaast is het goed om groente, brood en andere graanproducten en zuivel te nemen, om tekorten aan eiwit, ijzer, vitamine B1 en vitamine B12 te voorkomen.
Wat is het voedingsadvies voor vleesvervangers? Het advies is om minder vlees en meer plantaardig te eten. De vleesvervangers peulvruchten, ongezouten noten, ei, tofu, tempé en sommige kant-en-klare vleesvervangers staan samen met vis en mager onbewerkt vlees in de Schijf van Vijf.
Met name een tekort aan B12 (dat onder andere in vlees, soja en vette vis zit) kan op lange termijn leiden tot zenuwschade, omdat B12 zorgt voor de vorming van rode bloedcellen en daarmee de vervoering van zuurstof. Datzelfde geldt voor eiwitten, vitamine D en ijzer.
Gezond eten zonder vlees hoeft niet moeilijk te zijn. Om tekorten in je voeding te voorkomen is het belangrijk voldoende ei, peulvruchten, sojaproducten, noten en pitten te eten. Aangevuld met groente, brood, graanproducten en zuivel.
Onder 'rood vlees' verstaan we runds-, kalfs-, lams- en varkensvlees, maar ook vlees van andere diersoorten, zoals bijvoorbeeld wild. Gevogelte (bv. kip, kalkoen, fazant, …) is geen rood vlees. Ook veel broodbeleg valt onder de noemer 'rood vlees', zoals ham, spek, salami, worst, bereid gehakt, …
Deze diëten beperken de consumptie van rood vlees. Ze richten zich op fruit, groenten, bonen, erwten, linzen, noten, volkoren granen en gezonde vetten . Dit type dieet verlaagt aantoonbaar het risico op hart- en vaatziekten en andere chronische aandoeningen.
Rood vlees is vlees dat van een zoogdier komt. Op vlees.nl behandelen we voornamelijk rood vlees als varkensvlees, kalfsvlees, rundvlees en schaaps/lamsvlees. Het meest gegeten rood vlees is gehakt (rund, varken, half-om-half) met een aandeel rond de 23%.
Volwaardige sojaproducten, zoals edamame, tofu, tempeh, sojamelk en sojanoten , zijn uitstekende bronnen van magere eiwitten. In tegenstelling tot de meeste vegetarische eiwitten is soja een complete eiwitbron die alle essentiële aminozuren levert voor optimaal gebruik door je lichaam.
Eieren. Eieren bevatten eiwit, vitamine B1, B12 en ijzer. Een uitstekende vleesvervanger. Je kan 2 eieren gebruiken als vervanging voor 100 gram vlees.
Als je een maand lang geen vlees eet, merk je mogelijk een afname van je algemene ontstekingsmarkers . Dit komt door de ontstekingsremmende eigenschappen van plantaardige voedingsmiddelen die je in plaats van vlees eet (6). Ze zijn rijk aan vezels en antioxidanten en bevatten weinig verzadigd vet.
Vitamine B12
Het is de voedingsstof die het meest zorgwekkend is voor mensen die geen vlees meer eten, omdat het alleen in dierlijke bronnen voorkomt. De behoefte aan vitamine B12 is voor vrouwen en mannen gelijk: 2,4 microgram (mcg) per dag.
Iemand die geen of weinig vlees eet, kan een tekort krijgen aan bepaalde B-vitamines, met name B12, dat nagenoeg alleen in dierlijke producten zit. Dit kan leiden tot bloedarmoede, een slap gevoel, vermoeidheid en weinig uithoudingsvermogen. Een vleesloos dieet kan ook leiden tot een tekort aan ijzer en zink.
Hoewel je misschien wat last hebt van indigestie direct nadat je rood vlees hebt geschrapt, is dit voornamelijk het gevolg van het eten van meer gezonde, vezelrijke voeding. Op de lange termijn komen er gezonde bacteriën in je darmen bij, wat ontstekingen in het hele lichaam kan verminderen en je bovendien een minder opgeblazen gevoel kan geven.
Peulvruchten en bonen behoren tot de beste plantaardige vervangers voor rood vlees. Bovendien bevatten ze veel eiwitten. Zo bevatten adzukibonen en rode bonen elk 39 gram eiwit per kop, terwijl linzen 18 gram eiwit per kop bevatten.
Avocado is eigenlijk een volledige vleesvervanger. Op vitamine B12 na, heeft het alles in zich wat je nodig hebt als je geen vlees eet, namelijk veel eiwitten en gezonde vetten. De combinatie van alle voedingsstoffen in avocado werkt ontstekingsremmend. Het helpt om artrose en reuma te voorkomen of te verminderen.
Als je voor een vegetarische maaltijd gaat, is een eitje perfecte vleesvervanger. Niet alleen heb je dit ingrediënt altijd wel in huis, maar je kan er ook nog eens eindeloos mee variëren in recepten. Met een ei in plaats van vlees krijg je zonder enige moeite al je eiwitten, ijzer, B1 en B12 binnen.
Als je een gezond vegetarisch gerecht wilt maken, kun je vlees vervangen door bijvoorbeeld eieren, peulvruchten, tofu of tempé. Je kunt ook kiezen voor een kant-en-klare vleesvervanger zoals een vegetarische burger, groenteburger, vegetarisch gehakt, vegetarische balletjes of falafel.
Een spiegelei bevat meer vet en calorieën dan een gekookt ei omwille van de bereiding. Hoeveel calorieën een spiegelei precies levert hangt af van de hoeveelheid en de soort vetstof die wordt gebruikt. Oliën bestaan voor 100 % uit vetten en boter en traditionele margarines voor 80 %.
Voor de meeste gezonde mensen zijn 1-2 eieren per dag geen probleem. Ze leveren waardevolle eiwitten, vitamines en mineralen. Maar zoals met alles, is matigheid het sleutelwoord. Eet je regelmatig meer dan 2-3 eieren per dag, dan kun je tegen de hierboven genoemde klachten aanlopen.
Nuttige stoffen in vlees zijn (onder meer) eiwitten, vitamines B1, B6 en B12 en ijzer en zink. Vlees vormt voor veel mensen een belangrijke bron van eiwitten in het dieet. De aanbevolen hoeveelheid voor gezonde volwassenen is 0,83 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht.
Voor 1 kilo vlees is bijvoorbeeld gemiddeld 5 kilo plantaardig materiaal (veevoer) nodig (Milieu Centraal, 2021b). Vleesproductie zorgt verder voor veel meer uitstoot van broeikasgassen en voor verzuring van de bodem en de lucht. Dat geldt ook voor de productie van zuivel.
Kleine porties volstaan in een gezonde voeding. Qua frequentie geldt het volgende advies: maximaal twee tot drie keer per week gevogelte, maximaal een tot twee keer per week en in totaal niet meer dan 300 g rood vlees en zo weinig mogelijk bewerkt vlees.
Producten die zijn blootgesteld aan 'natuurlijke' rook, zoals gerookte zalm en paling, hangen een tijdje in een rookkamer. Bij deze bereidingswijze ontstaan kleine hoeveelheden PAK's, legt de Keuringsdienst van Waarde uit. PAK's zijn polycyclische aromatische koolwaterstoffen die potentieel kankerverwekkend zijn.
Onderzoek naar gezondheidsproblemen
Hieruit blijkt dat er een verband is tussen het eten van rood vlees en het risico op bepaalde gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2, overgewicht en mogelijk zelfs darmkanker.