De temperatuur van de kamer kan gist ook nadelig beïnvloeden. De ideale temperatuur voor het rijzen van deeg ligt tussen de 21ºC en 32ºC. Wanneer de temperatuur hoger of lager is, zal de gist gaan sterven.
Temperatuur: Een warme omgeving versnelt het rijzen, een koude omgeving vertraagt het rijsproces juist. Kies dus voor de juiste temperatuur van ongeveer 37 graden. Hydratatie: De verhouding van water tot bloem beïnvloedt de elasticiteit van het deeg en het rijsproces.
De optimale rijstemperatuur voor de meeste degen ligt rond de 22 °C tot 25 °C of 72 °F tot 77 °F . Bij deze temperatuur is de gist of zuurdesemstarter voldoende actief om brood-, pizza- of broodjesdeeg te laten rijzen. Bij hogere temperaturen is het rijsmiddel te actief en krijgt het deeg niet voldoende tijd om te rijzen.
Deegtemperatuur en het kneden
Een te koud deeg (onder 20 graden) voelt stug aan, is lastiger te kneden en rijst trager. Is uw deeg juist te warm (boven 26 graden), dan wordt het sneller slap en plakkerig, wat de glutenstructuur kan verzwakken. De ideale deegtemperatuur ligt dan ook tussen de 22 en 26°C.
Een handige tip is het gebruik van je oven om deeg te laten rijzen. Zet het deeg in de oven en doe alleen het ovenlampje aan. Dit maakt al snel een aangename temperatuur voor je deeg en je kunt het in zomer en winter toepassen. Maar leer vooral goed te kijken naar je deeg.
De meest ideale temperatuur van je woonkamer ligt tussen de 18 en 21 graden. In andere kamers, zoals de keuken, gang of slaapkamer, kun je de thermostaat gerust een graadje lager instellen. Zo is de ideale temperatuur in de slaapkamer 18 graden.
3 Te lang rijzen
Je deeg te lang laten rijzen is nog een reden dat je brood kruimelig wordt. De textuur van een brood steunt op de juiste verhouding van gluten, zuurstof en waterdamp. Als het deeg te lang rijst, wordt de gist overactief en is de verhouding uit balans. Je brood valt dan in of wordt plat.
Lees meer over ideale rijstijden in het vorige blog met een handig Tijdschema voor het rijzen van brood. De ideale rijstemperatuur is dus boven de 26°C. Zo warm is het vast niet in jouw huis.
Goed gerezen brood is de basis voor een luchtig, smaakvol en goed gebakken brood. Laat u uw deeg te kort rijzen, dan blijft uw brood compact en smakeloos. Laat u het deeg echter te lang staan voor u het in de oven schuift, dan kan het instorten of teveel luchtbellen bevatten.
Temperatuur instellen: Het belangrijkste is om de juiste temperatuur in te stellen. Meestal ligt deze tussen 25°C en 40°C. Dit doet u met de thermostaat op de rijskast. Luchtvochtigheid regelen: Sommige rijskasten hebben ook de mogelijkheid om de luchtvochtigheid aan te passen.
Handig als je oven over de functie Deeg rijzen beschikt! Anders stel je de temperatuur in op 30 °C en laat je het 10 à 20 minuten rijzen.
Minstens 24 uur of langer geeft veruit het lekkerste resultaat, sommige pizzaiolo's laten hun deeg zelfs meerdere dagen staan bij een lage temperatuur (liefst koeling). Maar als je minder tijd hebt kies je dus een kortere rijstijd en de hoeveelheid gist die hierbij hoort.
De temperatuur van de kamer kan gist ook nadelig beïnvloeden. De ideale temperatuur voor het rijzen van deeg ligt tussen de 21ºC en 32ºC. Wanneer de temperatuur hoger of lager is, zal de gist gaan sterven.
Laat het 2 uur bij circa 25 °C rijzen onder een vochtige doek. Verdeel het deeg in 6 stukken van elk 250 gram en kneed er bolletjes van. Doe ze in een plastic (bewaar) doos en laat ze 6 uur lang rijzen (voor de tweede keer) bij circa 25 °C. Na het rijzen zijn ze klaar voor het bakken van de pizzabodems.
Rusten en rijzen
Laat het deeg rijzen tot het in volume is verdubbeld. De tijdsduur is afhankelijk van de temperatuur. Bij kamertemperatuur duurt het ongeveer 2 uur. In de koelkast kun je het een nacht laten rijzen.
Meng alles losjes door elkaar en zet 8 uur afgedekt weg in de koelkast van maximaal 7°C. Laat daarna nog 3 uur op kamertemperatuur komen in de kom en behandel het deeg verder volgens bovenstaand schema. Je zult een heerlijk luchtig brood met grote gaten gaan bakken!
Deeg kneden
Kneden kan met de hand of met een machine. Dat duurt circa 10 á 15 minuten. Wanneer het deeg goed gekneed is, moet er een VLIESJE getrokken kunnen worden met het deeg.
Een deeg dat een te lange rijs heeft gehad kan in gaan zakken tijdens het bakken, ook kan het deeg extreem plakkerig worden waardoor het niet meer te bewerken is (dit noemen we ook wel overfermentatie). Gelukkig is een deeg dat voldoende gerezen is en klaar is om de oven in te gaan goed te herkennen.
Rectaal. Een rectale meting is de meest betrouwbare manier om een kerntemperatuurwaarde te verkrijgen. De resultaatvariatie bij dit type meting is laag en de nauwkeurigheid is bijzonder hoog. Het normale temperatuurbereik ligt ongeveer tussen 36.2 °C en 37.7 °C.
Een temperatuur tussen 20°C en 21°C is het beste voor uw gezondheid.
De beste temperatuur op kantoor is zo'n 22 graden.
Voor eenvoudig lichamelijk kantoorwerk geldt een maximale temperatuur van 28˚C op kantoor. Tijdens de winter mag het iets kouder zijn dan in de zomer. Een te lage temperatuur is vervelend, maar een te hoge temperatuur kan in enkele gevallen ronduit gevaarlijk zijn.
Als je deeg aan de buitenkant uitdroogt of verkorst en hard wordt, kan het niet meer goed 'groeien'. Zorg er dus voor dat het deeg mooi vochtig blijft. Daarom staat in recepten altijd dat je het deeg moet afdekken. Vaak staat er 'met een vochtige keukenhanddoek'.
De rijstijd van pizzadeeg hangt af van het recept en de gewenste structuur. Bij een snelle rijzing laat je het deeg circa 1 uur op kamertemperatuur rijzen. Wil je een diepere smaak en luchtige textuur? Dan kun je het deeg tot 24 uur laten rijzen in de koelkast.
Het meerdere keren rijzen helpt de smaakontwikkeling en maakt het brood makkelijker te verteren. Sommige deegsoorten moeten zelfs meer dan twee keer rijzen en een nacht rijzen is een must voor baksels zoals panettone bijvoorbeeld.