Het feest is eigenlijk gebaseerd op een joods ritueel, waarbij een pasgeboren jongetje veertig dagen na de geboorte naar de tempel moest worden gebracht om hem te tonen aan God. Bij meisjes was dat na tachtig dagen, trouwens. Ook Jezus moest zo worden getoond. En net dat wordt op deze dag gevierd.
1) Vastenavond is een christelijk feest dat in veel landen over de hele wereld wordt gevierd. Het valt op de dinsdag vóór het begin van de vastentijd – een periode van ongeveer zes weken voorafgaand aan Pasen. Tijdens de vastentijd doen christenen afstand van luxe om te herdenken dat Jezus 40 dagen de woestijn in trok om te vasten en te bidden .
Traditioneel worden ter gelegenheid van deze dag pannenkoeken gebakken. De vorm en kleur van de pannenkoeken worden gezien als een verwijzing naar de zon en het licht. De traditie zegt dat wie met Lichtmis pannenkoeken eet een voorspoedig jaar zal hebben.
Vroeger bestond de voorraadkast en koelkast vooral uit boter, melk, eieren, meel en suiker. En je raadt het misschien al, hier kun je perfect pannenkoeken van maken. Deze werden dan ook rijkelijk gegeten voordat de strenge vastenperiode er aan komt. Daarmee is Pancake day geboren.
Maria-Lichtmis of kortweg Lichtmis is een christelijk feest dat 40 dagen na Kerstmis, op 2 februari gevierd wordt. Het is een mooie oude traditie dat vandaag pannenkoeken gegeten worden. Vandaar het gezegde: “Er is geen vrouwtje nog zo arm, of ze maakt met Lichtmis haar pannetje warm”.
Op 2 februari is het Maria-Lichtmis. Dan wordt de terugkeer van het licht gevierd: de donkerste dagen zijn voorbij en de lente staat weer voor de deur. Het is van oudsher een traditie om met Lichtmis pannenkoeken te eten. De kippen leggen terug eieren, er kan weer beslag gemaakt worden.
In Nederland vindt Nationale Pannenkoekdag meestal in maart plaats, waarbij basisschoolkinderen pannenkoeken bakken voor ouderen. In Engeland is er ook “Shrove Tuesday”, de dag voor Aswoensdag, waar het eten van pannenkoeken een traditie is. Dit wordt ook wel Pancake Day genoemd.
Cultuur. In 1986 bedacht Jan Kruis de dag "Sint Pannekoek", met 29 november als datum voor een dag waarop pannenkoeken gebakken worden.
Veertig dagen na Kerstmis
Dat laatste is de reden dat Maria Lichtmis op 2 februari gevierd wordt: 39 dagen na Kerstmis oftewel de 40ste dag na de kerstnacht.
2 februari is het Frankrijk La Chandeleur; het traditionele pannenkoekenfeest! Het feest, 39 dagen na kerst, markeert het moment waarop de dagen weer langer worden. In Nederland wordt dit feest Maria Lichtmis genoemd wordt, of ook wel het kaarsenfeest.
God. Vertel aan de leerlingen dat christenen op 2 februari Maria-Lichtmis vieren. Ze vieren hoe het langzaam weer lichter wordt, maar ook Maria, die veertig dagen na de geboorte van haar kind met Jezus naar de tempel gaat, staat centraal. Simeon en Hanna wachten haar op.
Het recept voor de pannenkoek, komt oorspronkelijk niet uit Nederland, maar uit China!
Vanwege de Romeinse volkstelling reizen Jozef en Maria vanuit hun geboorteplaats Nazareth naar Bethlehem. In tegenstelling tot het idee dat Jezus in een stal werd geboren, werd Hij waarschijnlijk geboren in de benedenkamer van een huis. Daar verbleven vaak de dieren.
Jezus werd volgens de evangeliën tijdens zijn verhoor bij de Sanhedrin beschuldigd van godslastering, bespot, bespuwd en geslagen; de evangeliën wijken af in volgorde en details.
Op 4 april 2025 vond Nationale Pannenkoekdag plaats. Op 1.825 scholen en instellingen werden in totaal 180.000 pannenkoeken gebakken door kinderen, voor ouderen. Om 12.00 uur vond het Nationale Flipmoment plaats. Massaal gingen er duizenden pannenkoeken de lucht in.
Het christendom is een van de grootste wereldgodsdiensten: bijna een derde van de wereldbevolking beschouwt zichzelf als christen. Christenen zijn volgelingen van Jezus Christus. Christus was een joodse man die ongeveer 2000 jaar geleden leefde. Volgens christenen was hij de zoon van God.
Dat heeft twee redenen. Zo was 2 februari vroeger een van de twee dagen waarop de plattelandsbevolking van werk of hoeve kon veranderen. Dat werd 's avonds dan gevierd met haardkoeken, die later evolueerden naar pannenkoeken. Daarnaast zijn pannenkoeken ook een soort metafoor voor de zon.
Volgens Dionysius zou Jezus zijn geboren in de laatste dagen van dat jaar. Daarom bepaalde hij dat 1 januari van het jaar 754 AUC de eerste dag zou worden van de christelijke jaartelling in het jaar 1 n.C. We weten echter dat Herodes al overleed in het jaar 750 AUC.
Wij vieren Kerst altijd op 7 januari. Het Koptisch-Orthodoxe geloof volgt een andere kalender, de Juliaanse of Koptische kalender.
Pannenkoeken verwijzen met hun ronde vorm en goudgele kleur naar de zon. Er wordt gezegd dat wie met Lichtmis pannenkoeken eet, een rijk en gelukkig jaar voor de deur heeft staan.
Shrove Tuesday (Pancake Day) markeert het einde van de periode die in het Engels 'Shrovetide' wordt genoemd, de dagen voorafgaand aan het begin van de vastentijd. Dit komt overeen met onze carnavalsperiode, maar zonder de uitgebreide feesten en verkleedpartijen.
Pannenkoekendag vindt plaats op de Dag aan het einde van de Vastentijd. In die tijd mocht je namelijk geen eieren, melk en vetten eten, en dat zit nu net in pannenkoeken. Daarom aten mensen vroeger traditioneel pannenkoeken nadat de 40 dagen vasten waren afgelopen.
Aswoensdag is bedoeld om een askruisje te halen en daarna thuis een haring te eten. Dit is het begin van de vastentijd tot Pasen, de dag dat je begint te matigen. Omdat vroeger het vlees duurder was werd er vis gegeten. Veel katholieken doen dit nog steeds op vrijdag (vastendag).
De dinsdag die we in Nederland kennen als Vastenavond valt op de laatste dag van carnaval en wordt in Groot-Brittannië Pancake Day genoemd. In Groot-Brittannië is het voornamelijk een kerkelijk evenement, met een aantal bescheiden vieringen op dinsdag.
Vanwaar de naam vette dinsdag? Het woord zegt het zelf: Vroeger werd al het vet in huis opgemaakt, omdat het anders – met de vastentijd voor de deur – zou bederven. Dit oude gebruik heeft intussen een metamorfose ondergaan en uit zich vandaag in een oliebollen- of pannenkoekenslag.