Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de effecten van sterk bewerkt eten. Er is al een relatie ontdekt met hart- en vaatziekten, kanker, diabetes en depressie. Omdat we van sterk bewerkte producten gemakkelijk te veel eten, krijgen we ook meer energie binnen dan we nodig hebben en neemt de kans op overgewicht toe.
Nadelen van voedselbewerking
Bewerkingen kunnen ervoor zorgen dat (een deel van) de aanwezige voedingsstoffen verloren gaan, bijvoorbeeld voedingsvezels, vitaminen en mineralen. Bij verhitting kunnen er schadelijke componenten gevormd worden. Er worden vaak ook additieven gebruikt zoals bewaarmiddelen en kleurstoffen.
Voorbeelden van ultra bewerkt voedsel zijn frisdranken, fastfood, ingeblikte soepen, koekjes en chips, maar ook producten waar vet en suiker uitgehaald zijn. Ultra bewerkt voedsel bestaat uit ingredienten die in een normale keuken niet voorkomen.
Daaronder vallen hart- en vaatziekten, diabetes, kanker, nierziekten en depressie. Over het algemeen leidt het veelvuldig eten van ultrabewerkt voedsel volgens de onderzoekers tot een grotere kans op vroegtijdig overlijden.
Voorbeelden van ultrabewerkte producten zijn frisdrank, zoete of zoute snacks, koek, gebak, snoep, chocolade, gesuikerde ontbijtgranen, gesuikerde melkdrinks, sauzen, kant-en-klaar gerechten, bereid vlees en vis (bijv. worst, burgers en andere samengestelde vleesproducten), margarine, instant soep …
Je kunt geen kaas of yoghurt uit de natuur halen. Het zijn bewerkte producten, echter betekent dit niet dat ze ongezond zijn. Bewerkte voedingsmiddelen kunnen extra worden bewerkt om het product gezonder te maken. Denk maar aan de teksten minder zout, minder suiker of minder vet.
Onder ultrabewerkt voedsel valt: koek, chips, frisdrank, maar ook aan sommige soorten brood of halvarine.
“Wanneer je elke dag zo ongezond eet, is de kans op een ongezond lichaam natuurlijk veel groter. En een ongezond lichaam kan gevolgen hebben, denk aan lever- en darmproblemen. Lange tijd een fastfooddieet volgen kan zelfs zorgen voor ernstige hartproblemen of kanker.
Ruimte buiten de Schijf van Vijf. Producten zoals snoep en snacks, frisdrank en ook vleeswaren, witbrood, sauzen en veel kant-en-klare maaltijden staan niet in de Schijf van Vijf. Ze bevatten veel suiker, zout of verzadigd vet, of weinig vezels.
Slechts weinig bananen worden industrieel verwerkt . Bakbananen en onrijpe bananen worden gekookt gegeten, terwijl rijpe dessertbananen rauw worden gegeten.
De meest effectieve manier om buikvet te verliezen is door koolhydraatarm en eiwitrijk te eten. Hierbij eet je producten als vis, vlees, gevogelte, eieren, zuivel, groente, fruit, peulvruchten, tempeh, noten en zaden.
Een rauw stuk kipfilet uit de supermarkt is geen voorbeeld van bewerkt voedsel. Gegaarde kipfilet voor op brood (met vaak toevoegingen zoals kaliumlactaat, natriumasorbaat, dextrose, bamboevezel en natriumnitriet) is dat wel. Uit onderzoek blijkt dat zo'n 50-60% van onze huidige energie-inname komt van bewerkt voedsel.
De 80/20-regel betekent dat je 80% van de tijd kiest voor voedzame, gezonde voeding en 20% van de tijd ruimte laat voor iets lekkers. Denk aan een stukje taart op een verjaardag, een wijntje in het weekend of een bakje chips op de bank — zónder schuldgevoel.
Ingemaakte groenten, ingeblikte vis, fruit op siroop, kaas en vers brood zijn voorbeelden van bewerkte voedingsmiddelen.
Groeit nauwelijks of valt af. Heeft weinig sterk geconcentreerde urine en minder ontlasting die donker en vaak hard is. Huilt zwakjes of juist met een hoge schelle stem. Of: juist “heel tevreden” (stille ondervoeding)
Symptomen van te weinig eten
Een symptoom van te weinig eten is bijvoorbeeld vermoeidheid. Eet u langere tijd heel weinig zonder dat u uw tekorten aanvult met supplementen, dan kan dit zich uiten in bijvoorbeeld botontkalking, spierafbraak en darmproblemen. Daarnaast kunnen eetbuien voorkomen.
De hongermodus zorgt ervoor dat je altijd honger hebt . Je dieet biedt je niet voldoende voedsel om je te verzadigen, waardoor je trek in eten toeneemt. Uit onderzoek is gebleken dat iemand die zijn dagelijkse calorie-inname een dag lang met 40% verminderde, zich de volgende dag opmerkelijk hongeriger voelde.
Denk aan ijs, koekjes, zoete (zuivel)dranken, snoep, chocolade, gebak, kant-en-klare toetjes, pizza, gezoete ontbijtgranen, hartige snacks en chips. Over het algemeen zit in de meeste sterk bewerkte producten veel calorieën, suiker, vet en zout, en juist weinig vezels.
Volkoren- en donker roggebrood zijn bijvoorbeeld minder bewerkt dan witbrood en bevatten doorgaans meer voedingsstoffen. Ezechiëlbrood en authentieke zuurdesembroodsoorten zijn ook goede opties.
Om te profiteren van het gezondheidsvoordeel van graanproducten zoals volkorenbrood, en om genoeg vezels, jodium en andere voedingsstoffen binnen te krijgen geldt het advies om elke dag bruin- of volkorenbrood te eten. Lees meer over brood en vul de Schijf van Vijf voor jou in voor een voedingsadvies op maat.
Als je ze naast elkaar legt, is het duidelijk dat zowel eieren als yoghurt gezonde, voedzame ontbijtopties zijn . De gezondere keuze hangt af van je persoonlijke voorkeuren en doelen.
Yoghurt is gezond, het staat ook in de Schijf van Vijf. De kans op darmkanker neemt met 15% af als je dagelijks 2 porties zuivel eet. En elke dag minimaal een half schaaltje yoghurt (60 gram) zorgt ook nog eens voor een lager risico op diabetes type 2. Het calcium in de zuivel is goed voor de gezondheid.
Rangschikking van voedingsmiddelen van minimaal tot ultra-bewerkt
Voedingsmiddelen waaraan ingrediënten zijn toegevoegd voor smaak en textuur, zoals zoetstoffen, kruiden, oliën, kleurstoffen en conserveermiddelen, zijn onder andere pastasaus, saladedressing, yoghurt en cakemixen uit een pot. Kant-en-klare producten zoals crackers, chips en vleeswaren zijn zwaarder bewerkt .