Geklaarde boter en ghee worden vaak door elkaar gehaald. Begrijpelijk, want beide botersoorten lijken erg op elkaar. Toch is er een degelijk verschil. Ghee of ghi (letterlijk vertaald 'vloeibaar goud') heeft een meer karamelachtige smaak, omdat deze boter langer verhit is dan geklaarde boter.
Het verschil met boter is dus minimaal en maakt nauwelijks enig (gezondheids)verschil. In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt, is ghee dus niet geschikt voor mensen met een bewezen koemelkallergie. Net als boter bevat ghee relatief hoge concentraties van onder meer vitamine A, D, E en K.
Het kan ook boter vervangen in gebak, wat zorgt voor een lichtere textuur en een intensere smaak. Hier zijn enkele ideeën om ghee in je dagelijkse kookkunsten te gebruiken: Groenten sauteren in ghee voor een zachte, nootachtige smaak. Ghee vervangen door boter bij het maken van pannenkoeken of crêpes.
Ghee is goed voor een normale maag- en darmfunctie en ondersteunt het behoud van een gezonde spijsvertering. Een goede spijsvertering is van groot belang om gezond en energiek te blijven.
Is ghee gezond? Jazeker! Ghee kan een gezonde keuze zijn, als je het met mate gebruikt. Het zit vol met gezonde vetten zoals omega-3 en omega-6 vetzuren, die je lichaam nodig heeft.
Gezondheid / Duurzaamheid
De exacte samenstelling van ghee is afhankelijk van het soort melkvet dat gebruikt wordt. Ghee bestaat bijna volledig uit vet, waarvan het grootste gedeelte verzadigd is. Verzadigd vet verhoogt het LDL-cholesterol en vergroot daarmee het risico op hart- en vaatziekten.
Als je ghee vergelijkt met plantaardige oliën, zoals olijfolie of zonnebloemolie, is het zelfs een minder gezonde keuze. Plantaardige vetten bevatten namelijk vooral onverzadigde vetzuren, en die zijn beter voor hart en bloedvaten.
Er is geen exacte aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, maar zoals bij alle vetten is het belangrijk om ghee met mate te consumeren. Een algemene richtlijn is: 1 tot 2 eetlepels per dag voor een gebalanceerde vetinname. 1 eetlepel per dag voor wie op calorie- en vetinname let.
Vervang verzadigd door onverzadigd vet
Verzadigd vet zit in bijvoorbeeld in roomboter en harde margarines. Onverzadigd vet zit in oliën, margarine en halvarine in een kuipje.
Als je van zo'n volle roombotersmaak houdt, is het heerlijk om er je sneetje brood mee te besmeren. Verder kun je ghee ook gewoon als koude boter smeren op bijvoorbeeld je boterham of cracker. Ook neemt ghee heel goed smaken op van kruiden en specerijen.
Ghee helpt bij cholesterolbeheer door het reguleren van vetmetabolisme en stimuleren van HDL cholesterol, het goede soort cholesterol die elke cel in ons lichaam nodig heeft. Ghee bevat gezonde vetten als omega-3 en omega-9-vetzuren. Ghee balanceert hormonale storingen.
Minder verzadigd vet met halvarine en margarine
Het vervangen van verzadigd vet door onverzadigd vet kan je risico op hart- en vaatziekten verlagen. Wij adviseren daarom halvarine of margarine uit een kuipje of fles te gebruiken.
Ghee is eigenlijk 1000 jaar houdbaar. Zo is het verhaal en buiten de koeling! Maar er wordt gewerkt met een THT van twee jaar (ook na openen). Het enige wat belangrijk is: donker bewaren.
Ghee is geschikt om mee te wokken of vlees heet aan te braden, want het verbrandt minder snel. Ook is het een duurzame keus. Maar roomboter bevat (iets) minder calorieën en is een stuk goedkoper. Kies voor wat jij het belangrijkste vindt en bak ook eens met olijfolie, koolzaadolie, kokosolie of zonnebloemolie.
Ghee. Als je ghee goed gemaakt is en het verpakt is in een schone, gesteriliseerde pot, kan het, buiten de koelkast, jaren bewaard worden. Bewaar het op een droge plek en zorg ervoor dat er geen vocht bij kan komen.
Ghee: Wel: ghie (met de 'g' van 'garçon')
Mensen bij wie het LDL-cholesterolgehalte (slecht cholesterol) stijgt als gevolg van een hoge inname van verzadigd vet, kunnen hun inname van ghee of boter beter beperken tot 1-2 eetlepels per dag.
Soja-eiwit, blauwe bessen, avocado, bonen, appels en donkergroene bladgroenten zoals spinazie moet je meermaals per week eten. Voeg knoflook toe aan je gerechten. Het verhoogt de goede cholesterol en verlaagt de slechte cholesterol. Hetvoorkomt bovendien dat slechte cholesterol blijft hangen in de aderen.
Volgens de Ayurveda helpt ghee ook mee om vetcellen en toxische stoffen die opgeslagen liggen in deze vetcellen af te voeren. Mede dankzij deze laatste eigenschap en de stimulerende werking op het spijsverteringssysteem wordt ghee dan ook gezien als hulpmiddel bij het afvallen.
Ghee kan op vele manieren worden gebruikt, vergelijkbaar met hoe je boter gebruikt. Het is uitstekend voor braden, bakken en sauteren vanwege het hoge rookpunt. Het rookpunt betekent het moment dat de boter of olie begint te walmen. Vanaf dan is de substantie niet meer geschikt voor consumptie.
Ghee heeft een langer verhittingsproces ondergaan dan geklaarde boter waardoor er meer vocht is verdampt. Het heeft een nootachtige smaak en spat (door de afwezigheid van water) niet tijdens het bakken.
Verzadigde vetzuren zitten vooral in dierlijke levensmiddelen zoals in zuivel en vlees, maar ook in koek, gebak en snacks. En kokosolie en palmolie bevatten veel meer verzadigd vet dan andere plantaardige oliën. Verzadigde vetzuren worden over het algemeen gezien als 'slechte' vetzuren.
Is elke dag een lepel olijfolie gezond? Ja, een halve eetlepel doet al wonderen. Uiteraard is het wederom belangrijk dat het in je dieet past.
Als je gaat wokken of frituren, kies dan het liefst een zonnebloemolie met een hoog gehalte oliezuur, mais -of pindaolie. Voor bak -en ovengerechten is de beste keus kokosolie, pindaolie, geraffineerde olijfolie, amandel – of sesamolie.