Inzakken tijdens het bakken gebeurt meestal doordat het brood te snel rijst in de oven (de zogenaamde ovenrijs) terwijl het nog niet genoeg structuur heeft om die vorm vast te houden. Het resultaat: het brood stort halverwege het bakproces in.
Te veel vocht: Als het brooddeeg te nat is, kan het inzakken tijdens het bakken. Het teveel aan vocht kan ervoor zorgen dat de glutenstructuur verzwakt en het brood niet goed kan rijzen en zijn vorm behouden. Onjuiste temperatuur of baktijd: Het bakken van brood vereist meestal specifieke temperaturen en baktijden.
Zorg ervoor dat u uw deeg niet te lang laat rijzen of te lang mengt. Vergeet niet om niet te veel gist te gebruiken bij het maken van brood. Uw deeg mag niet te zacht zijn. Gebruik een bakvorm die groot genoeg is voor uw deeg. Zorg ervoor dat u de juiste oven gebruikt bij het maken van commercieel brood.
Je deeg te lang laten rijzen is nog een reden dat je brood kruimelig wordt. De textuur van een brood steunt op de juiste verhouding van gluten, zuurstof en waterdamp. Als het deeg te lang rijst, wordt de gist overactief en is de verhouding uit balans. Je brood valt dan in of wordt plat.
Maak het brood een beetje nat, schuif het 5 minuten in een voorverwarmde (200 °C) oven en het brood heeft weer een lekkere krokante korst. Eet dit brood wel dezelfde dag op, want het droogt wel snel uit.
Een te lage oventemperatuur (onder 180 graden) zorgt ervoor dat uw brood compact blijft en niet goed omhoog komt. Een te hoge temperatuur (boven 240 graden) kan er juist voor zorgen dat de korst te snel bruin wordt, terwijl de binnenkant nog niet gaar is.
Veelvoorkomende fouten bij het bakken met gist
Het water moet tussen de 38 en 43 graden Celsius zijn. Te veel of te weinig gist gebruiken: Te veel gist kan leiden tot een te sterke gistsmaak, terwijl te weinig gist kan resulteren in een deeg dat niet goed rijst.
Teveel bakpoeder zorgt ervoor dat de cake te snel rijst. ,,De cake is dan te luchtig geworden. Een te luchtige cake, stort vaak naderhand in elkaar.'' De tip is om de juiste verhoudingen te handhaven.
Daarnaast hangt het ook af van het type gerecht: voor een gebak dat moet rijzen in de oven (cake, biscuit, brood…) gebruik je best boven- en onderwarmte, omdat het gebak dan gelijkmatiger rijst en minder uitdroogt.
De meest waarschijnlijke oorzaak van jouw kruimelige brood is dat je te weinig water hebt gebruikt voor het soort meel dat in het deeg zit. Maar het kan ook komen doordat je het deeg niet voldoende gekneed hebt.
Boter in brood
Het zorgt niet alleen voor smaak en binding, maar ook voor malsheid. Gebruik je te weinig boter, dan wordt het brood droog en taai. Gebruik je te veel boter, dan wordt het juist vast en zwaar, met een zachte en vochtige korst.
Zet u het deeg 's avonds na het kneden in de koelkast, dan kunt u het de volgende dag vormen en later afbakken. Vaak is 1 tot 2 uur voldoende om de tweede rijs af te maken. Kiest u voor de tweede rijs in de koelkast, dan zet u het gevormde brood 's avonds koel weg en bakt u het direct de volgende ochtend.
Eerste tip: Aanzuren! Aanzuren wordt vaak gebruikt in de bereiding van brood om het langer te bewaren. 1% azijn op het meelgewicht toevoegen is een natuurlijke manier om je deeg, en dus je brood, aan te zuren.
Te kort of te lang gerezen deeg
Symptoom: Je brood zakt in of loopt uit in de oven. Oorzaak: Te lang gerezen deeg verliest kracht. Te kort gerezen deeg heeft niet genoeg gas opgebouwd. Oplossing: Kijk naar het deeg, niet naar de klok.
Deeg zakt of stort soms tijdens het bakken in doordat het te lang gerezen heeft. De oplossing is de narijstijd te bekorten. Het zal dan niet meer instorten. Maar door de kortere rijstijd levert dat dan wel een compacter brood op, maar dat ligt niet aan jou, maar aan het gebruikte meel.
Een veelgebruikte verhouding is een kwart theelepel baking soda plus een zuur ingrediënt per 100 gram bloem. Baking soda werkt sterker dan bakpoeder, dus u heeft er minder van nodig. Per 100 gram bloem gebruikt u bijvoorbeeld een eetlepel citroensap of natuurazijn of vier eetlepels yoghurt of karnemelk.
Het rijsmiddel bakpoeder gebruik je in zoete baksels, van cakes tot koekjes. Het heeft geen ander ingrediënt nodig om te werken, alles wat nodig is zit al in het bakpoeder zelf. Bakpoeder is niet geschikt voor brood.
De verhouding tussen bloem en bakpoeder is vast: 15 gram bakpoeder op 500 gram bloem. Omgerekend is dit 100 gram bloem met 3 gram bakpoeder.
Broodverbeteraars. Wil je luchtigere broden bakken, dan kan je natuurlijk ook broodverbeteraar gebruiken. Een broodverbeteraar bevat altijd de meelverbeterstof ascorbinezuur, vaak ook enzymen en glutenpoeder.
Gangbaar gebruik van instant gist in brood is 1,4% van het meel/bloem gewicht. Dat is 7 gram instant gist op 500 gram bloem of meel. Is je gist vers dan gebruik je 4% van het bloemgewicht. Dat is in dit voorbeeld 20 gram.
Laat u uw deeg te kort rijzen, dan blijft uw brood compact en smakeloos. Laat u het deeg echter te lang staan voor u het in de oven schuift, dan kan het instorten of teveel luchtbellen bevatten. De juiste rijstijd is dus essentieel, maar wat is die juiste tijd?
Brood uit de heteluchtoven – praktisch en veelzijdig
Denk daarbij aan het gebruik van een Dutch oven (zware gietijzeren pan), de oven voorverwarmen en het gebruiken van stoom (daarover later meer). Een heteluchtoven zorgt voor een gelijkmatige verdeling van warmte, waardoor uw broden mooi egaal bakken.
Laat uw brood altijd volledig afkoelen na het bakken. Bewaar het daarna op een koele, droge plek. Leg het niet in de koelkast, want daarin droogt uw brood sneller uit. Kies voor een ademende verpakking, zoals een linnen zak, een katoenen theedoek of een houten broodtrommel.
Van boven- en onderwarmte naar hetelucht verlaag je de temperatuur met 20%. Een temperatuur van 180 graden wordt dus 144 graden bij hetelucht. Nu zul je de meeste ovens niet zo nauwkeurig kunnen afstellen, ik zou hem in dit geval op 150 graden zetten.