Plantaardige olie, zoals zonnebloemolie, kokosolie of amandelolie zijn fijne vervangers voor boter. De meeste oliën hebben een neutrale smaak en doordat de olie meer vocht bevat, blijft de cake extra lang smeuïg.
Boter kun je niet 1 op 1 vervangen door olie, omdat boter meer water bevat dan olie. Het werkt met de volgende rekensom: (x) gram boter x 0,82 = (y). (y) ÷ 0,92 = benodigde hoeveelheid olie. Appelmoes maakt je baksel een stuk gezonder.
Boter vervangen door olie
Een goede vuistregel is om ongeveer driekwart van de boter in een recept te vervangen door olijf-, koolzaad- of plantaardige olie . (Als het recept 1 kopje boter vraagt, gebruik dan driekwart kopje olie.)
Hoeveelheid: 100 ml olie voor 100 g boter
Boter laat zich door veel plantaardige olies vervangen.
Volgens hoogleraar Levensmiddelentechnologie Tiny van Boekel (Wageningen University & Research) kun je het best met olie bakken en braden. "In oliën zitten onverzadigde vetten. Die zijn beter dan de verzadigde, die in boter en andere harde vetten zitten.
Je kunt denken aan zonnebloemolie, koolzaadolie, olijfolie, kokosolie, lijnzaadolie, en ga zo maar door. Experimenteer per baksel welke olie je het beste vindt passen. Boter kun je niet 1 op 1 vervangen door olie, omdat boter meer water bevat dan olie.
Boter geeft een rijke smaak aan gebakken gerechten en geeft een goudbruin korstje aan gebakken vlees. Het lagere rookpunt maakt het echter minder geschikt voor bereiding op hoge temperatuur. Plantaardige olie, met zijn hogere rookpunt, is een goede keuze voor roerbakken en frituren .
Gebruik je boter in harde vorm, zoals bijvoorbeeld in scones en koekjes, dan kun je de boter vervangen door koude kokosboter of plantaardige margarine. Gebruik je de boter vloeibaar, zoals in een cake, dan kun je het vervangen door olie. Zonnebloemolie is erg geschikt, omdat dit weinig bijsmaak bevat.
Om bijvoorbeeld 100 gram boter te vervangen, is ongeveer 80 ml olie nodig.
Om boter te kunnen vervangen door olie moet je dus gaan omrekenen en dat doe je als volgt: Stel, je hebt 250 gram boter/vet nodig voor een taart/cake. Dan vermenigvuldig je de 250 gram vet met 0,82. De uitkomst hiervan deel je door 0,92 en de uitkomst hiervan is de hoeveelheid olie die je nodig hebt bij de taart/cake.
Hoeveelheden omzetten:
Algemene regel: vervang 1 eetlepel boter door ongeveer ¾ eetlepel olie. Voorbeeld: als het recept 2 eetlepels boter vereist, gebruik dan 1½ eetlepels olie.
Behalve vloeibaar frituurvet is gewone plantaardige olie, zoals zonnebloemolie en olijfolie, ook geschikt om in te frituren. Extra vierge olijfolie wordt vanwege de smaak vooral koud gebruikt voor pasta, salade, vinaigrettes, tapenades en koude sauzen. De smaak gaat grotendeels verloren na verhitting.
Als je bijvoorbeeld knapperige groenten wilt bereiden met weinig tot geen vet, kun je een airfryer of heteluchtfriteuse gebruiken, een pan met antiaanbaklaag of gewoon ervoor kiezen om de groenten te bakken met een beetje water in plaats van vet of olie.
Een cake of taart kun je ook met olie maken, in plaats van met boter. Dit zorgt er namelijk voor dat je cake zachter wordt én het is langer houdbaar. Waar je roomboter snel terug proeft in het eindresultaat, zul je dat met olie niet doen.
In Nederland hebben we onvoldoende zon om op deze manier vitamine D aan te maken. Daarom is het eten en drinken van producten met vitamine D, waaronder boter erg belangrijk. Vind je boter niet lekker of eet je om andere redenen geen boter, dan is het dus moeilijk om de juiste hoeveelheid vitaminen binnen te krijgen.
Zonnebloemolie. Deze olie is erg neutraal van smaak en kan tegen hele hoge temperaturen. Hierdoor is het erg geschikt voor bakken, braden en frituren. Deze olie bestaat uit iets minder onverzadigde vetzuren dan olijfolie, namelijk ongeveer 60%.
Over het algemeen niet, en zeker niet als je volle boter en extra vierge olijfolie gebruikt, waarbij de melkbestanddelen zullen roosteren en verbranden bij hun gebruikelijke temperatuur.
Gebruik als indicatie 3 eenheden olijfolie in plaats van 4 eenheden boter of margarine.
Door biologische slagroom net zo lang te kloppen totdat de vetdeeltjes en het vocht zich te scheiden, maak gemakkelijk zelf je eigen boter. Voor extra smaak en diepgang laat je de room eerst een dag fermenteren om daarna deze boter te maken.
Wil je de boter in een recept met 100 gram roomboter vervangen voor kokosolie? Voeg dan 20 gram water en 80 gram kokosolie toe voor het beste resultaat.
Plantaardige olie
Je kunt aannemen dat je ongeveer ¾ deel van de boter moet vervangen voor olie. Het fijne aan plantaardige olie is dat het veel meer vitaminen en omega-vetzuren bevat die onder andere ook goed zijn voor je hart.
Olie is ideaal om je vlees of vis op hoge temperatuur te schroeien zonder te verbranden. Boter daarentegen voegt die rijke, vette smaak toe die perfect samengaat met vlees of vis. Vanuit een gezondheidsperspectief is olie inderdaad een betere optie dankzij de lagere verzadigde vetgehalten.
Oliën zijn rijk aan onverzadigd vet. Vervang je producten met veel verzadigd vet door producten met vooral onverzadigd vet? Dan verkleint je kans op hart- en vaatziekten. Bovendien is het vet in olie brandstof voor het lichaam.
Naast olijfolie zijn er ook nog vele andere soorten olie om te gebruiken tijdens het bakken: Zonnebloemolie, arachideolie (gemaakt van pinda's), koolzaadolie en rijstolie zijn allemaal oliesoorten die geraffineerd zijn en een neutrale smaak hebben. Je kunt ze op hoge temperatuur verhitten.