Soja geeft gezondheidsvoordelen zoals een verbetering van je darmflora en het verlagen van het 'slechte' LDL cholesterol. Het lijkt erop dat de inname van soja een beschermend effect heeft op borstkanker, prostaatkanker, longkanker, darm- en maagkanker.
Bij sommige mensen kunnen sojaproducten een opgeblazen gevoel of darmklachten veroorzaken. Vaak ligt een onderliggend darmprobleem of een onevenwichtige darmflora aan de basis. Ongeveer driekwart van de soja wereldwijd wordt geproduceerd als veevoer.
Sojamelk is een voedzame drank die door veel mensen geliefd is, maar niet iedereen zou het moeten drinken. Mensen met maag- en darmklachten, jicht, antibioticagebruikers en mensen na een operatie moeten niet te veel sojamelk drinken.
Na het eten van soja kunnen allerlei mogelijke allergische reacties optreden, gaande van huidklachten, angio-oedeem (zwellingen, meestal in gezicht en keel) tot roodheid, jeuk, problemen met de luchtwegen, maagdarmklachten enzovoort. anafylaxie komt veel minder voor.
Met je dagelijkse portie zuivel verklein je het risico op darmkanker. Melk en melkproducten zoals 30+ kaas, yoghurt en karnemelk leveren daarnaast veel goede voedingsstoffen.
Drink voldoende
Alle vocht telt mee: koffie, thee, water, sappen, melkproducten, soep en bouillon. Probeer te drinken op verschillende momenten van de dag.
Havermelk heeft maar weinig voedingswaarde ten opzichte van sojamelk. Het kan wel het slechte cholesterol verlagen, maar doet dat minder goed dan soja. Al met al is mijn advies dus, op basis van de literatuur en de voedingswaarde, om als plantaardige melk sojamelk te gebruiken.
Volgens het Voedingscentrum passen sojaproducten zoals tofu, tempé en sojadrink in een gezond voedingspatroon. Het advies is om maximaal 2-3 porties sojaproducten per dag te eten of drinken. Vervang bijvoorbeeld een aantal keer per week rood vlees door een sojaproduct zoals tofu.
Van rauwe of onvoldoende verhitte peulvruchten kun je last krijgen van je darmen. De verschijnselen van een lectinevergiftiging zijn buikpijn, misselijkheid, koorts en lichte diarree. Deze klachten komen vaak binnen 3 uur. Meestal voel je je na 4 a 5 uur beter.
Kinderen met eczeem én met verdenking van voedselallergie hebben 1-4% kans op soja-allergie. Volwassenen hebben minder vaak soja-allergie. Sojamelk is niet altijd geschikt ter vervanging van flessenmelk bij zuigelingen en peuters met koemelkallergie.
Het bevat evenveel eiwitten en energie als 'normale' melk. Alleen als er aan sojamelk calcium, vitamine B12 en vitamine D wordt toegevoegd, biedt het enigszins vergelijkbare vitaminen. Een voordeel is dat sojamelk minder verzadigde vetten bevat dan koemelk.
Sojamelk kun je gebruiken als melkvervanger in bijvoorbeeld je ijskoffie, havermout, pannekoeken, of waar je ook maar melk voor gebruikt. (Check bijvoorbeeld deze ashwagandha latte.) Ook kun je het gebruiken om je eigen sojayoghurt te maken. Dit is iets lastiger, maar zeker niet onmogelijk.
Gefermenteerde soja is een rijke bron van isoflavonen, de B-vitaminen (inclusief vitamine B12) en vitamine K2, maar ook van heel veel andere bioactieve stoffen. Gefermenteerde sojaproducten hebben een cholesterolverlagend, bloedsuikerverlagend, bloeddrukverlagend en ontstekingsremmend effect.
Griekse yoghurt bevat gunstige bacteriën (probiotica) die bijdragen aan een gezonde balans in je darmflora [12-14]. Op deze manier draagt de yoghurt bij aan gezonde darmen en daarmee aan een goede vertering.
Bijwerkingen van soja kunnen zijn: een opgeblazen gevoel, constipatie, diarree en misselijkheid . Er zijn interacties gemeld tussen bepaalde sojaproducten die veel tyramine bevatten (zoals tofu en sojasaus) en monoamineoxidaseremmers (een groep antidepressiva) (bijvoorbeeld gevaarlijk hoge bloeddruk).
In sojaproducten zitten zogenaamde isoflavonen. Als je hier te veel van neemt, dan kan dat mogelijk invloed hebben op de ontwikkeling van de geslachtsorganen van de baby. Uit voorzorg geldt er het advies om een hoge inname te beperken.
Mensen vreesden lange tijd dat het eten van soja hun oestrogeenspiegel zou verhogen, wat volgens hen hormoonverstorende effecten zou kunnen hebben, de vruchtbaarheid zou kunnen aantasten en borstkanker zou kunnen veroorzaken . Onderzoek heeft echter aangetoond dat soja-isoflavonen in het lichaam als een zwakke vorm van oestrogeen werken.
Eet zetmeelrijk voedsel (brood, cake, gestoomd broodje) wanneer u sojamelk drinkt. Onder invloed van zetmeel kunnen de voedingsstoffen voldoende worden opgenomen. 3. Drink het niet op een lege maag , anders verbrandt het eiwit in de sojamelk doordat het in warmte wordt omgezet.
Verrijkte sojamelk, met toegevoegd calcium en vitamine B12, is daarom de meest voedzame optie.
De soja die we in Nederland gebruiken, komt vooral uit Zuid-Amerika. Daar zorgt de teelt voor allerlei problemen: er wordt bos voor gekapt, de bodem raakt uitgeput en het water wordt vervuild door bestrijdingsmiddelen en kunstmest. De meeste soja wordt verwerkt in veevoer.
Qua voedingswaarde is havermelk een goede kandidaat. Het is van nature vetarm en cholesterolvrij, waardoor het een hartvriendelijke optie is. Hoewel het niet zo eiwitrijk is als sojamelk, bevat het toch een behoorlijke hoeveelheid.
Er zijn enkele misvattingen over de gezondheidseffecten van soja, maar over het algemeen kan je soja veilig eten. Voor een gezonde voeding is variatie het sleutelwoord. Als veilige dosis worden 2 tot 4 porties soja per dag gezien. Een portie is: een glas sojamelk (200-250 ml) of een bakje tofu, tahou of tempé.
Havermelk bevat weinig eiwitten maar bevat net als andere plantaardige melksoorten (en in tegenstelling tot gewone melk) gezonde voedingsvezels die belangrijk zijn voor je darmen en je spijsvertering.