PDS-klachten verschillen van persoon tot persoon. Zelfs bij één persoon kunnen de klachten van dag tot dag verschillen. Perioden met en zonder klachten kunnen elkaar ook afwisselen. Het meest kenmerkende symptoom van Prikkelbare Darm Syndroom is zeurende, krampende of stekende pijn in de buik.
Meest voorkomende klachten zijn:
De klachten van PDS verschillen van persoon tot persoon, en zelfs per persoon kunnen de klachten nog weer van dag tot dag verschillen. Soms hebben mensen maanden achtereen klachten, gevolgd door klachtenvrije perioden. En daarna treden de klachten weer op.
Veel mensen met PDS hebben vaak ook klachten die niet direct met de darmen te maken hebben, zoals: Vermoeidheid. Maagklachten of brandend maagzuur. Hoofdpijn.
De meest voorkomende klachten van PDS
Buikpijn en/of buikkrampen De pijn in de buik staat op de voorgrond bij PDS. De pijn zit vaak onder in de buik of rond de navel. Ook kan de pijn uitstralen naar de rug of de zij. De pijn kan zeurend zijn, of samengaan met hevige pijnscheuten.
Een geringe vulling van de darm (met gas of ontlasting) geeft al een pijnlijk gevoel in de buik. Bij PDS kan zelfs een lege darm pijn doen. Naast de pijn is er vaak een opgezette buik of opgeblazen gevoel en een verandering in de ontlasting.
U kunt zelf paracetamol innemen tegen de pijn. Gebruik nooit meer dan 4 keer 1000mg per dag (meestal 4 keer 2 tabletten). De arts kan eventueel een sterkere pijnstiller voorschrijven. Middelen zoals ibuprofen, diclofenac en aspirine zijn niet aan te raden, omdat deze als bijwerking maag- en darmklachten kunnen geven.
De algemene oorzaak is nog niet bekend, maar hangt vermoedelijk samen met een overgevoelig maagdarmstelsel. Je kan de klachten ook ervaren zonder PDS te hebben. Bij PDS zijn die verschijnselen wel blijvend, soms meer of minder aanwezig.
Elke ochtend vóór het opstaan een zachte buikmassage van minstens 3 minuten. Maak met beide handen lichte bewegingen met de wijzers van de klok mee. Meteen daarna en nog terwijl u ligt een groot glas goed heet water drinken. Elke ochtend op een min of meer vast tijdstip naar de wc gaan.
Veel voorkomend zijn gasvorming, winderigheid, een opgeblazen gevoel en een opgezette buik. Daarnaast is vermoeidheid ook een PDS-symptoom.
De ontlasting kan in het uiterste geval wisselend heel hard of waterdun zijn. Daarnaast bestaan er veel andere klachten, zoals een opgeblazen gevoel, misselijkheid, vermoeidheid en slijm bij de ontlasting. Deze klachten kunnen ook zeer hinderlijk zijn. Ze komen in wisselende mate bij patiënten voor.
Wat je wel en niet kunt eten als je PDS hebt
Bij PDS is er een duidelijk verband tussen voeding en klachten. Sommige producten kunnen triggers zijn voor PDS-patiënten en zorgen voor vervelende buikpijn. Knoflook, ui, koolsoorten en zuivelproducten bijvoorbeeld. Deze voeding kan gasvorming in de darmen veroorzaken.
Dunne ontlasting stroomt dan langs de ingedikte ontlasting heen. Vaak omschrijft men dit als potlood-dunne ontlasting. Bij overloopdiarree moet de obstipatie behandeld worden. Jonge kinderen die vaak dunne ontlasting hebben kunnen peuterdiarree hebben.
PDS is een chronische, recidiverende functionele darmaandoening. Voor velen kan deze aandoening levenslang zijn.
Daniel Keszthelyi, Maag-, Darm- en Leverarts, Maastricht UMC+: “Er is geen verschil tussen deze twee termen. 'Spastische darm' is een wat verouderde term. De officiële terminologie is 'prikkelbaredarmsyndroom (PDS)'. Vaak kom je ook nog de Engelse term tegen, te weten 'irritable bowel syndrome.
Sommige mensen moeten gelijk na het eten poepen. Hoe kan dat als het eten er gemiddeld 1 tot 2 dagen over doet om verteerd te worden? Dit heeft vaak te maken met de zogenoemde gastrocolic reflex: als je gaat eten, gaat vooral de dikke darm extra bewegen om ruimte te maken voor het nieuwevoedsel.
Winderigheid en rommelende darmen zijn meestal onschuldig en kunnen het gevolg zijn van voeding, lucht inslikken of een tijdelijk verstoorde spijsvertering. Toch kunnen blijvende klachten op een onderliggende aandoening wijzen.
Ook, of juist, als je last hebt van PDS. Eet regelmatig (liefst biologisch/onbespoten voeding en veel groene bladgroente), drink veel water, vermijd alcohol en tabak, eet zo min mogelijk bewerkt voedsel. Deze stappen kunnen positief bijdragen. Mocht je toch nog klachten houden dan kan een dieet uitkomst bieden.
Kruidenthee zoals zoethout, venkel, anijs en kamille kalmeert de darmen en kan je de hele dag door drinken.
Klachten kunnen per dag en moment verschillen. Ook verschillen ze per persoon. Soms komen klachten in pieken en dalen gedurende de dag en soms ervaar je een heftige aanval na het eten. Hoe lang een aanval van PDS-klachten duurt, kan verschillen van een aantal minuten tot meerdere uren.
Een van de belangrijkste oorzaken van prikkelbare darm is een verstoorde darmflora. Elke dag yoghurt eten is een eenvoudige en goedkope manier om de darmflora te verbeteren.