Leverworst is uiterst voedzaam: het levert vrijwel elke essentiële voedingsstof. Zo is leverworst een uitstekende bron van compleet eiwit, extreem hoog in vitamine A, een belangrijke bron van vitamine B12 en rijk aan de mineralen ijzer en selenium.
Voor kinderen boven de 12 jaar en volwassenen zijn (smeer)leverworst en paté weekkeuzes. De veilige hoeveelheid per dag loopt langzaam op naar de veilige hoeveelheid voor volwassenen (3.000 microgram per dag). Producten van rauw vlees, zoals filet américain, ossenworst, carpaccio of niet-doorbakken tartaar.
Hierin zit namelijk veel vitamine A, en dat kan schadelijk zijn. Voor kinderen boven de 12 jaar en volwassenen zijn (smeer)leverworst en paté weekkeuzes. De veilige hoeveelheid vitamine A per dag loopt met de leeftijd langzaam op naar de veilige hoeveelheid voor volwassenen (3.000 microgram vitamine A per dag).
Leverworst bevat relatief veel: Verzadigd vet: dit verhoogt het LDL-cholesterol, vooral als je er veel van eet. Zout: één snee kan al snel meer dan 300 mg natrium bevatten. Vitamine A in overmaat: te veel kan schadelijk zijn, zeker bij dagelijks gebruik.
Leverworst bevat veel natrium . Dit is een probleem voor mensen die gevoelig zijn voor zout. Natrium kan een hogere bloeddruk veroorzaken (8). Mensen met een hoge bloeddruk zouden moeten overwegen om natriumarm voedsel te eten.
Hoewel de meeste vleeswaren zwaar bewerkt zijn, zijn er maar weinig die zo duidelijk van restjes gemaakt zijn als worst en leverworst. Maar misschien wel de meest verwoestende oorzaak van de afname van leverworst was een dodelijke listeria-uitbraak . In 2024 riep Boar's Head zijn grootste terugroepactie van vleeswaren uit, en leverworst was de boosdoener.
Mager vlees uit de delicatessenzaak is bijvoorbeeld gezonder dan een vette, onbewerkte hamburger of biefstuk. Over het algemeen zijn spek, worst, hotdogs, pastrami en veel andere bewerkte vleessoorten echter vetter, zouter, calorierijker en bevatten ze meer additieven dan onbewerkt rood vlees zoals rundvlees, varkensvlees en lamsvlees.
Ongezondste broodbeleg
Een boterham met 15 gram vlokken heeft bijvoorbeeld al 10,5 gram suiker, dat is letterlijk een broodje suiker. Maar de vruchtenhagel spant de kroon: daar zit relatief gezien het meeste suiker in.
Verbeterde energie, hersenfunctie en stemming .
Lever, met name runder- en lamslever, is een van de beste bronnen van vitamine B12 van alle voedingsmiddelen. Een portie runderlever van 85 gram bevat 60 microgram, terwijl 115 gram kippenlever 18,8 microgram bevat. Dit is ruimschoots voldoende voor de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 2,4 microgram.
Gezond genieten
De gezondste vleeswaren zijn magere vleeswaren zoals runderrookvlees, gegrilde achterham en rosbief.
Orgaanvlees bevat effectief veel cholesterol, soms tot drie keer zoveel als in ander vlees. Maar dit heeft veel minder effect op het cholesterolgehalte van het bloed dan verzadigd vet.
Bewerkt (rood) vlees is over het algemeen ongezonder dan onbewerkt (rood) vlees. Tijdens de bewerking wordt namelijk vaak veel zout toegevoegd. Daarnaast kunnen door de bewerking van deze vleeswaren kankerverwekkende stoffen ontstaan. Deze stoffen kunnen cellen beschadigen in ons lichaam, wat tot kanker kan leiden.
Deze klassieke sandwich is het lekkerst met roggebrood, Dijonmosterd en een flinke hoeveelheid mayonaise . Zo simpel, maar zó lekker.
Dan kunt u het best kiezen voor magere vleeswaren als achterham, kipfilet, rosbief , kalkoenfilet en runderrookvlees. Deze vleeswaren bevatten bovendien slechts ongeveer 20 kcal per portie. Vette vleeswaren bevatten 3 keer zoveel calorieën.
Maar iedere dag een grote hoeveelheid lever is niet aan te raden omdat je dan simpelweg té veel vitaminen en mineralen binnenkrijgt. Bij de meeste vitaminen geen enkel probleem (die plas je wel weer uit), maar vitamine A kan bijvoorbeeld hoofdpijn veroorzaken wanneer je hier te veel van binnenkrijgt.
In een eierkoek zitten iets meer calorieën en koolhydraten en, heel logisch, eiwitten. Een plakje ontbijtkoek bevat iets minder vet en iets meer vezels. Een echte gezonde winnaar kunnen we niet aanwijzen, omdat er in de tussendoortjes veel suiker zit. Gezonde snacks zijn het dus niet.
Bij acuut leverfalen werkt uw lever plotseling niet meer goed. Dit merkt u vaak het eerst aan misselijkheid en een ziek gevoel. Later kunt u verward raken en soms wordt uw huid geel. Uw gezondheid gaat snel achteruit.
Eet runderlever niet al te veel, hier is waarom
Runderlever bevat hoge concentraties van vitamine A, wat kan leiden tot een overdosis wanneer het te vaak wordt gegeten. Een overdosis vitamine A kan leiden tot symptomen zoals vermoeidheid, huidproblemen, gewrichtspijn, en in ernstige gevallen, lever- of nierproblemen.
5 symptomen die kunnen wijzen op leverproblemen
Gele huid of ogen (geelzucht) Donkere urine of lichte ontlasting. Misselijkheid, weinig eetlust of een opgeblazen gevoel. Chronische vermoeidheid en een 'zwaar' gevoel in je lijf.
Volkoren brood is rijk aan vezels en zorgt voor een betere spijsvertering. Daardoor neemt je lichaam minder vet op in vergelijking met wit brood. Grapefruit zorgt voor een lagere bloedsuikerspiegel waardoor je minder snel trek krijgt.
Een ei bevat 1,5 gram verzadigd vet en daarnaast ruim 3 gram onverzadigd vet. Een plak kaas (25 gram) bevat 5 gram vet, waarvan 3,5 gram verzadigd vet en 1,5 gram onverzadigd vet. Wat hier aan opvalt is de verhouding tussen verzadigde – en onverzadigde vetten.
Vleeswaren, zoals worst, ham of paté, en bewerkt vlees zoals hamburger, worst en gemarineerd vlees vallen in de categorie bewerkt vlees. Door de bewerking kunnen kankerverwekkende stoffen (carcinogenen) ontstaan. Deze stoffen kunnen cellen beschadigen in ons lichaam, wat tot kanker kan leiden.
Rundvlees
Het behoort tot de gezondste vleessoorten die er zijn. Rundvlees is een natuurlijke bron van vitamine B3, B12, zink en ijzer. Het vetgehalte in het vlees hangt ook af van de diersoort, het lichaamsdeel en natuurlijk het voer. Mager rundvlees bevat minder dan tien gram vet per 100 gram vlees.
Leverworst bevat vrijwel geen koolhydraten en is rijk aan ijzer en vitamine A (onder andere goed voor de weerstand). Let wel: kinderen en zwangere vrouwen mogen niet veel leverworst eten, vanwege de hoge dosis vitamine A.