Hoeveel soja mag ik eten? Volgens het Voedingscentrum passen sojaproducten zoals tofu, tempé en sojadrink in een gezond voedingspatroon. Het advies is om maximaal 2-3 porties sojaproducten per dag te eten of drinken.
Soja is een hoogwaardige proteïne – een of twee porties sojaproducten per dag kunnen goed zijn voor onze gezondheid . Sojabonen bevatten hormoonachtige stoffen (fyto-oestrogenen) die de werking van het vrouwelijke hormoon oestrogeen nabootsen. Men denkt dat soja overgangsklachten (zoals opvliegers) kan verminderen.
Veel soja stimuleert dus de oestrogeen aanmaak in het lichaam, maar het kan deze ook verstoren. Volgens onderzoek heeft een verstoring effect op de menstruatiecyclus, maar zou het ook de schildklierfunctie beïnvloeden en zo vermoeidheid en futloosheid aanwakkeren.
Bij sommige mensen kunnen sojaproducten een opgeblazen gevoel of darmklachten veroorzaken. Vaak ligt een onderliggend darmprobleem of een onevenwichtige darmflora aan de basis. Ongeveer driekwart van de soja wereldwijd wordt geproduceerd als veevoer.
De soja die we in Nederland gebruiken, komt vooral uit Zuid-Amerika. Daar zorgt de teelt voor allerlei problemen: er wordt bos voor gekapt, de bodem raakt uitgeput en het water wordt vervuild door bestrijdingsmiddelen en kunstmest. De meeste soja wordt verwerkt in veevoer.
Mensen vreesden lange tijd dat het eten van soja hun oestrogeenspiegel zou verhogen, wat volgens hen hormoonverstorende effecten zou kunnen hebben, de vruchtbaarheid zou kunnen aantasten en borstkanker zou kunnen veroorzaken . Onderzoek heeft echter aangetoond dat soja-isoflavonen in het lichaam als een zwakke vorm van oestrogeen werken.
Er is geen reden om bang te zijn voor soja en er is geen echte reden om het te vermijden, behalve natuurlijk voor mensen met specifieke aandoeningen zoals allergieën of intoleranties. En overdrijf het natuurlijk niet, zoals je het eten van elk voedsel niet moet overdrijven.
Na rijst en tarwe, de belangrijkste moderne basisproducten van China, staat soja stevig op de derde plaats in de Chinese voedselhiërarchie. Vanuit voedingsoogpunt biedt soja een enorme hoeveelheid eiwitten en calcium aan een bevolking die daar bitter weinig van binnenkrijgt via vlees of zuivelproducten .
Na het eten van soja kunnen allerlei mogelijke allergische reacties optreden, gaande van huidklachten, angio-oedeem (zwellingen, meestal in gezicht en keel) tot roodheid, jeuk, problemen met de luchtwegen, maagdarmklachten enzovoort.
Sojaproducten bevatten verschillende stoffen met ontstekingsremmende eigenschappen, zoals genisteïne en daidzeïne. Deze stoffen werken via verschillende routes.
Soja en isoflavonen. Soja bevat isoflavonen, stoffen die erg lijken op het hormoon oestrogeen dat het lichaam zelf maakt. Isoflavonen worden ook wel plantaardige oestrogenen of fyto-oestrogenen genoemd. Deze fyto-oestrogenen kunnen invloed hebben op vormen van kanker die gevoelig zijn voor hormonen, zoals borstkanker.
Soja yoghurt gezonder dan het origineel
Ga voor soja. In een bakje sojayoghurt zit niet alleen het meeste eiwit. Er zit ook weinig ongezond verzadigd vet in. En het bevat meestal geen suiker.
Van alle zuivelvervangers is sojadrink wat betreft voedingswaarde de beste vervanger. Het lijkt op die van halfvolle melk wat betreft eiwit en energie. Calcium, vitamine B2 en B12 worden vaak toegevoegd en soms ook vitamine D.
Is soja veilig om te eten of drinken? Aan het gebruik van soja zijn geen specifieke risico's verbonden. Wel wordt zwangeren geadviseerd om niet te veel sojaproducten te nemen.
Gefermenteerde soja is een rijke bron van isoflavonen, de B-vitaminen (inclusief vitamine B12) en vitamine K2, maar ook van heel veel andere bioactieve stoffen. Gefermenteerde sojaproducten hebben een cholesterolverlagend, bloedsuikerverlagend, bloeddrukverlagend en ontstekingsremmend effect.
De sojaboon is afkomstig van de gele sojaplant, een peulvrucht vergelijkbaar met onze witte bonen. Rauw zijn ze moeilijk verteerbaar, maar ze kunnen net als onze bonen verwerkt worden in allerlei gerechten.
Gebleken is dat het aanbrengen van stoffen uit soja de elasticiteit en dikte van de huid kunnen verhogen. Daarnaast bevat het stoffen die pigmentvlekjes door de zon verminderen, en werkt het talgregulerend.
Er zijn aanwijzingen dat de in soja aanwezige isoflavonen het risico kunnen verminderen en de behandelresultaten van vrouwen met borstkanker verbeteren. Het fyto-oestrogeen kan oestrogeenblokkerend werken ter hoogte van de borsten en zo het risico op borstkanker verminderen.
Wanneer de hoeveelheid soja-eiwit in sojalecithine te hoog is, krijgt je maag het niet verwerkt en kan je last krijgen van tintelingen in je mond, roodheid, jeuk, luchtwegklachten, maagdarmklachten, huidklachten, vochtophopingen in je gezicht of de rest van je lichaam en, in het ergste geval, anafylaxie.
Gezond uit eten bij de Chinees
Neem dan je toevlucht tot deze gezonde suggesties uit de Chinese keuken: foe-yonghai met garnalen of krab. tjaptjoi met kip of ossenhaas. varkens- of ossenhaas met oesterketjap op paprikasaus.
Inhoud maaltijden
Het basisvoedsel in China is rijst, waarbij vaak nog andere gerechten worden geserveerd. In het noorden van China zijn noedels, gemaakt van tarwe, een belangrijk voedingsmiddel. In het zuiden, waar geen tarwe groeit, zijn rijst en mie de belangrijkste voedingsmiddelen.
Chinees eten wordt meestal "familiestijl" gegeten, wat betekent dat alle hoofdgerechten in het midden van de tafel worden gezet en iedereen een kom rijst heeft om de hoofdgerechten te begeleiden. Daarom zijn porties Chinees eten bij authentieke Chinese restaurants vaak groter. Ze zijn bedoeld om te delen.
gefermenteerde soja is een goed opneembare eiwitbron, mits geen overmaat en mits gezonde darmen. het fytinezuur en de trypsineremmers zijn door de fermentatie grotendeels onschadelijk gemaakt (hierover vertel ik verderop meer). gefermenteerde soja werkt als een probioticum in onze darmen.
Veel vleesvervangers hebben sojabonen als belangrijkste grondstof. Daar zitten hoogwaardige eiwitten, ijzer en vitamine B1 in, en dat maakt soja een goed alternatief voor vlees. Ook qua textuur komt soja – vooral in combinatie met tarwegluten – behoorlijk dicht bij echt vlees in de buurt.
Soja isoflavonen kunnen helpen bij opvliegers en prikkelbare gevoelens. Dit kan een goede ondersteuning zijn voor vrouwen in de menopauze. Ze kunnen bijdragen aan het behoud van botmassa. Vooral bij vrouwen in de overgang en de jaren daarna.