De havermelk waar we in het Westen vaak naar grijpen, is eigenlijk helemáál niet zo gezond. Zeker niet als je al regelmatig buikpijn hebt. De sterk bewerkte plantaardige producten hebben namelijk een negatief effect op het functioneren van je vertering.
IS HAVERMELK GEZOND? Havermelk istoegankelijk voor veel mensen die geen andere soorten melk kunnen drinken. Dit komt omdat het de meeste allergenen zoals lactose, soja en notenniet bevat. Het is meestal verrijkt met vitaminen en mineralen en bevat ook veel oplosbare vezels die de spijsvertering ten goede kunnen komen.
Houd er rekening mee dat sommige havermelk gom of emulgatoren kan bevatten die ook maag- en darmirritaties kunnen veroorzaken", zegt Lara Clevenger, RDN. Als je emulgatoren en gom wilt vermijden, controleer dan het etiket van de havermelk die je koopt, aangezien deze ingrediënten per merk aanzienlijk kunnen verschillen.
'Havermelk heeft een laag proteïne-gehalte met gemiddeld slechts vier gram proteïne per portie – koemelk bevat ongeveer het dubbele', aldus Tuck. Tegelijkertijd bevat havermelk meer koolhydraten, wat kan leidden tot een bloedsuikerpiek. Dat kan een negatieve impact hebben op hoe verzadigd je je voelt gedurende de dag.
Als je veel en vaak havermelk drinkt kunnen de vezels en koolhydraten zorgen voor 'een soort fermentatie die zorgt voor gas en een opgeblazen gevoel. ' Let wel: dit hoeft niet altijd en bij iedereen het geval te zijn.
'Havermelk scoort gunstig onder de plantaardige opties. Hoewel het minder eiwitrijk is dan sojamelk, is het rijker aan vezels. Het bevat meer vezels, B12 en B2, en heeft een gunstiger vetzuurprofiel in vergelijking met kokosmelk – dat voornamelijk uit verzadigd vet bestaat – en amandelmelk', zegt Chauhan.
Daarnaast zijn plantaardige alternatieven voor melk, zoals amandel-, soja- of havermelk, uitstekende opties die geen PDS-symptomen veroorzaken .
Havermelk wordt vaak goed verdragen, maar veel commerciële varianten bevatten emulgatoren, gom en toegevoegde suikers, die de gezondheid van de darmen kunnen verstoren bij gevoelige personen .
Verder bevat dierlijke melk veel meer calcium, vitamine B12 en vitamine D. Aan de andere kant bevat havermelk meer vezels en minder vet. Haverdrank is dus niet echt een vervanger van koemelk. Maar als je iets melkachtigs wil drinken, wat niet afkomstig is van een dier, dan is het een gezonde keuze.
Voor je gezondheid kun je het beste kiezen voor de magere of halfvolle yoghurt, en dan de 'naturel' variant zonder toegevoegd suiker. Yoghurt bevat veel goede voedingsstoffen, waaronder eiwit, calcium en vitamine B12 en B2. Het eten en drinken van zuivelproducten hangt samen met een lager risico op darmkanker.
Een opgeblazen gevoel en indigestie
Voor mensen die gevoelig zijn voor vezels of bepaalde spijsverteringsproblemen hebben, kan het drinken van havermelk echter een opgeblazen gevoel, gasvorming of maagklachten veroorzaken. Mensen met coeliakie of glutenallergie kunnen ook reageren op avenine, een eiwit in haver dat lijkt op gluten.
Denk aan bijvoorbeeld een opgezette buik, misselijkheid, buikkrampen, winderigheid en diarree. Maar ook neerslachtige gevoelens kunnen opspelen.
Om lactose te kunnen verteren is lactase nodig, een enzym dat in de dunne darmwand wordt aangemaakt. Als dit enzym niet of onvoldoende wordt aangemaakt, wordt lactose niet goed afgebroken. Dit geeft klachten als buikpijn, winderigheid en diarree.
Drink voldoende
Alle vocht telt mee: koffie, thee, water, sappen, melkproducten, soep en bouillon. Probeer te drinken op verschillende momenten van de dag.
Klachten als je niet tegen melk kunt, zijn buikpijn, diarree en winden laten. Je hebt te weinig van het eiwit dat melk verteert. Als je veel melk drinkt, kan niet alle melk verteerd worden.
✓ Kan buik- en darmklachten geven
Zoals buikpijn, een opgeblazen gevoel, diarree of juist verstopping (22, 23). Maar let op: het kan ook zijn dat je op gluten reageert, omdat havermout hier vaak mee 'besmet' is.
Het is niet alleen een goede bron van B-vitamines (vanwege de oorsprong van volkoren granen), de meeste havermelk bevat ook toegevoegde vitamine A, D en calcium. Deze voedingsstoffen zijn essentieel voor veel van de lichaamsprocessen. Havermelk bevat ook meer vezels en eiwitten dan vergelijkbare noten- of rijstmelk.
Havermelk heeft een neutrale smaak, maar amandelmelk laat volgens Alsema juist een sterke indruk achter. "Ik vind dat het de smaak van de koffie altijd heel bitter maakt. Amandelmelk is wel goed om te schuimen, maar een koffie met veel melk zou ik hier niet mee maken.
Volle melk is de meest onbewerkte melksoort van de drie. Volle melk bevat van nature ongeveer 3,5 % vet. De vetten in melk zorgen waarschijnlijk voor een stabielere bloedsuikerspiegel door de opname van suiker te vertragen. In dit opzicht kan volle melk de beste optie zijn.
Belangrijk aandachtspunt is dat niet alle havermelk even gezond is, want aan veel havermelk is extra suiker toegevoegd, zeker aan gearomatiseerde varianten met bijvoorbeeld vanille- of chocoladesmaak. De hoeveelheid suikers kan variëren van enkele grammen tot meer dan 10 gram per glas.
Haverdrank heeft wel gezondheidsvoordelen
Dit stofje is gunstig voor het cholesterolgehalte in het bloed en het vermindert de stijging van het bloedglucosegehalte na het eten. Voor dit effect moet je per dag 3 gram van deze stof binnenkrijgen. Zo heb je 86 gram volkoren haver nodig voor die hoeveelheid.
Havermelk bevat beta-glucanen, een soort oplosbare vezels die goed zijn voor je hartgezondheid en de spijsvertering. Ideaal voor mensen met een lactose-intolerantie of koemelkeiwitallergie. In tegenstelling tot volle melk bevat havermelk voornamelijk onverzadigde vetten, wat gunstiger is voor je cholesterol.
De havermelk waar we in het Westen vaak naar grijpen, is eigenlijk helemáál niet zo gezond. Zeker niet als je al regelmatig buikpijn hebt. De sterk bewerkte plantaardige producten hebben namelijk een negatief effect op het functioneren van je vertering.
Mensen met prikkelbare darm of het FODMAP-dieet kunnen wel gewone havermout nemen.
Eet en drink minder zuivel
[r] Lactose is een type koolhydraat dat van nature in zuivel voorkomt en bij veel mensen darmklachten veroorzaakt. Sommige zuivelproducten bevatten iets minder lactose en worden daarom soms iets beter verdragen. Dit zijn bijvoorbeeld zure melkproducten zoals kwark en yoghurt, en harde kazen.