Vermoeidheid kan verschillende oorzaken hebben. Bij ziektes als post-COVID, ME/CVS, Q-koorts en Lyme spelen vermoeidheidsklachten een belangrijke rol, maar ook bij andere ziektes en aandoeningen komt vermoeidheid voor. ZonMw laat onderzoek doen naar de oorzaken en behandeling van vermoeidheidsklachten.
ME / CVS. ME/CVS is een ziekte waarbij je last hebt van verschillende klachten. De belangrijkste klacht is dat je bijna altijd moe bent. ME (myalgische encefalomyelitis) en CVS (chronisch vermoeidheids-syndroom) werden lange tijd als 2 verschillende aandoeningen gezien.
Extreme vermoeidheid kan veroorzaakt worden door stress, slaapgebrek, een ongezonde levensstijl of door een ziekte of aandoening. Als je je lange tijd moe voelt zonder dat er een duidelijke reden is, kan het chronisch vermoeidheidssyndroom zijn.
Veel ziekten en aandoeningen veroorzaken vermoeidheidsklachten. Denk aan spierziekten, kanker, infectieziekten zoals Covid-19 of Q-koorts. Er kan zowel sprake zijn van fysieke vermoeidheid, omdat het lichaam harder moet werken vanwege de ziekte, als van mentale vermoeidheid door emoties of psychologische veranderingen.
Sommige patiënten melden herhaaldelijk dat ze de vermoeidheid in het hoofd voelen, maar niet in het bewegingsapparaat. Daarnaast zijn er patiënten die zeggen dat ze eigenlijk altijd heel helder in het hoofd zijn, maar uitputting in hun ledematen voelen.
Vermoeidheid bij multiple sclerose (MS) is een symptoom van MS. Het is een overweldigende vermoeidheid die verandert wat u wel en niet kunt doen . MS-vermoeidheid kan het moeilijk maken om basistaken en -activiteiten uit te voeren, ongeacht hoeveel slaap of rust u krijgt. Vergeleken met iemand zonder MS kunt u zich veel vermoeider voelen na een taak of activiteit.
Myalgische encefalomyelitis, ook wel chronisch vermoeidheidssyndroom of ME/CVS genoemd , is een chronische aandoening die verschillende lichaamsdelen kan aantasten. Het meest voorkomende symptoom is extreme vermoeidheid. De oorzaak van ME/CVS is onbekend. ME/CVS kan iedereen treffen, ook kinderen.
Welk orgaan maakt je moe? Er is niet één specifiek orgaan dat je moe maakt, maar meerdere organen dragen hieraan bij, zoals je hersenen, bijnieren en schildklier. De hersenen raken overbelast bij stress en prikkels, de bijnieren maken stresshormonen aan en de schildklier regelt je stofwisseling en energie.
Je kan door verschillende oorzaken oververmoeid raken. Bijvoorbeeld door een slaaptekort, slechte voeding, te weinig lichaamsbeweging en stress. Maar ook bepaalde karaktereigenschappen kunnen een rol spelen, zoals perfectionisme, subassertiviteit of veel piekeren.
Vermoeidheid is meestal te wijten aan een of meer leefstijlproblemen, zoals slechte slaapgewoonten of gebrek aan beweging . Vermoeidheid kan worden veroorzaakt door medicijnen of verband houden met een depressie. Soms is vermoeidheid een symptoom van een ziekte die behandeld moet worden.
Neurofatigue of hersenmoeheid is een chronische en extreme vermoeidheid waardoor iemand met een hersenaandoening de dagelijkse activiteiten niet of nauwelijks kan uitvoeren.
Je voelt je moe en overspannen, prikkelbaar en lastig, hebt last van tientallen kleine klachten zoals hartkloppingen, rugpijn, vermoeidheid, slapeloosheid, lusteloosheid, piekeren, doordrammen of hoofdpijn. Soms word je zelfs onaangenaam naar anderen toe of bitsig of agressief.
Onder andere de volgende tekorten kunnen vermoeidheid geven: Vitamine D tekort. Foliumzuur tekort (vitamine B11) Vitamine B12 tekort.
De ziekte wordt ook wel chronisch vermoeidheidssyndroom of myalgische encefalomyelitis genoemd. De Gezondheidsraad gebruikt de naam ME/CVS. Het is nog onduidelijk of het om één ziekte of om meerdere verschillende ziektes gaat. Artsen, wetenschappers en patiënten erkennen dat de ziekte ernstig en langdurig is.
Onverklaarde vermoeidheid
Als vermoeidheid langer dan een maand aanhoudt en er geen aanvaardbare reden voor gevonden wordt of bij personen boven 65 jaar, dan gebeurt een bloedonderzoek met bepaling van het hemoglobine, de nuchtere bloedsuiker, de bloedbezinking (sedimentatie) en de schildklierfunctie.
Veel gehoorde klachten zijn hoofdpijn, oorsuizen, rugpijn, gewrichtspijn, spierpijn, buikpijn of darmklachten en pijn op de borst. Ook vermoeidheid, duizeligheid en hartkloppingen komen veel voor. Vaak komen daar klachten van spanning, concentratie- en geheugenverlies, slaapproblemen, angst of depressie bij.
Bij chronische vermoeidheid bent u vermoeid zonder dat daar een duidelijke oorzaak voor is. De klacht ontstaat al bij het opstaan en blijft de hele dag aanwezig. Ook als u genoeg slaapt, is er geen verbetering.
Veel voorkomende symptomen bij MS zijn slecht zien of dubbelzien, duizeligheid, dove gevoelens, tintelingen, verlammingen en stuurloosheid. Ook vermoeidheid en problemen met het denken, geheugen en spreken (cognitie) komen vaak voor.
Multiple sclerose (MS), de ziekte van Charcot-Marie-Tooth (CMT) en amyotrofische laterale sclerose (ALS), in Frankrijk soms de "ziekte van Charcot" genoemd, zijn drie neurologische aandoeningen die op het eerste gezicht op mekaar lijken door de vergelijkbare symptomen, namelijk motorische en zintuiglijke stoornissen.
MS begint meestal tussen het 20ste en 50ste levensjaar, maar het kan ook bij kinderen en ouderen voorkomen. In Nederland komt MS voor bij één op de 1000 personen; dit betekent dat er meer dan 15.000 mensen zijn met MS. Daarnaast komt de ziekte vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
Mensen met MS kunnen last krijgen van slikklachten. Ze hebben dan moeite met kauwen en doorslikken. De slikproblemen komen door de schade aan de zenuwen. Problemen met slikken leiden soms tot andere klachten, zoals infecties.