Kruimige aardappelen zijn ideaal voor stamppot, omdat ze makkelijk uit elkaar vallen na het koken en mooi tot puree te stampen zijn. Goed kruimig zijn bijv. eigenheimers,
Vastkokende aardappelen zijn minder geschikt voor stamppotten, omdat deze heel blijven tijdens het koken. Dat maakt het stampen nogal lastig. Het Bintje is een goede stamppotaardappel.
Vrij vastkokende aardappels: geschikt om te bakken en voor in ovenschotels. Kruimige aardappels: geschikt om te poffen, bakken, pureren en frituren. Zeer kruimige aardappels: geschikt om te pureren of voor in een soufflé.
Wat je ook voor stamppot maakt, de hoeveelheid aardappels blijft hetzelfde. Een handige vuistregel: 250 gram ongekookte, ongeschilde aardappels is genoeg voor een gemiddelde eter. Van kruimige aardappels maak je de lekkerste puree door ze in een klein bodempje met water te koken.
Je kunt zowel kruimige als vastkokende aardappelen gebruiken, maar voor een traditionele smeuïge hutspot zijn kruimige aardappelen zoals Eigenheimers of Doré het meest geschikt. Ze vallen na het koken mooi uit elkaar en mengen goed met de andere ingrediënten.
De ideale aardappel
Kruimige aardappelen zijn ideaal voor stamppot, omdat ze makkelijk uit elkaar vallen na het koken en mooi tot puree te stampen zijn. Goed kruimig zijn bijv. eigenheimers, bildtstar, santé, doré, irene, frieslander, lekkertanden en resonant.
Vastkokende aardappelen hebben een fijne structuur, zijn rijker van smaak en behouden hun vorm na het koken. De goede keuze voor gekookte, gestoomde of gebakken aardappelen en voor het gebruik in koude bereidingen, salades.
- Laat de aardappels goed uitstomen na het koken. Dit zorgt ervoor dat de stamppot niet te nat wordt. - Maak de stamppot extra smeuïg door een scheut warme melk en een klontje boter toe te voegen aan je puree.
Voor vastkokende en vrij vastkokende aardappelen zet je ze net onder water. Afhankelijk van de grootte van je aardappelen, zijn deze aardappelen in ongeveer 20 minuten zachtjes koken gaar. Om er zeker van te zijn dat je aardappelen gaar zijn, prik je erin met een vork.
De beste soort voor stoemp en puree is de kruimige (of bloemige) aardappel. Die is niet alleen sneller gaar. Hij bevat ook meer zetmeel en valt daardoor vanzelf uit elkaar na het koken. Je kunt 'm dus makkelijk stampen.
Vastkokende aardappelen (bijvoorbeeld Nicola of Charlotte) behouden bij het koken goed hun vorm, bloemige aardappelen (zoals Bintje of Bildtstar) vallen een beetje uit elkaar. Kies liever niet voor té bloemige aardappelen zoals pureeaardappelen: die zijn beter om, zoals hun naam al zegt, puree van te maken.
Gebruik bloemige of vastkokende aardappelen voor de puree. Vastkokende aardappelen houden minder vocht vast, waardoor de puree meer smaak krijgt. Kook de aardappelen het liefst in de schil en pel ze voordat je ze pureert.
Bak de aardappeltjes op middelhoog vuur rondom goudbruin. Zet daarna het vuur wat hoger en bak ze nog een paar minuten extra, zodat er een krokant laagje ontstaat. Tip: bewaar de gebakken aardappels maximaal 1 dag in de koelkast en warm ze op in de oven voor extra krokant resultaat.
Stamppot rauwe andijvie staat of valt bij een goede aardappelpuree. Die mag lekker smeuïg en glad zijn. Juist dat smaakt goed met de knapperige andijvie. Een kruimige aardappel is daarom de beste keuze.
Mik dan op 250 gram ongekookte aardappelen per persoon. Dit is het gemiddelde voor een volwassene. Gebruik voor een grotere eter 300 gram aardappelen. Voor een kleine eter zet je in op 200 gram.
> aardappelen in zijn geheel moeten over het algemeen 18 tot 20 minuten koken voor ze gaar zijn. > aardappel in stukken kook je zo'n 10-15 minuten.
Kun je van vastkokende aardappelen dan geen stamppot maken? Jawel, je krijgt alleen een stevigere, vastere puree. Let op dat je vastkokende aardappelen goed gaarkookt voor je er puree van maakt.
,,Als je aardappelen meteen in kokend water legt heb je de kans dat de buitenkant van de aardappel te snel gaar wordt, terwijl de kern nog niet mee opgewarmd is. Met koud water voorkom je dus dat de aardappels oneven gaar worden”, tipt Zonnenberg, ,,Bij kleine piepers (of kleine stukken) maakt dit minder uit.”
Dan kan je de aardappelen even voorkoken. Een 5 à 10 minuten is voldoende. Ze hoeven niet helemaal gaar te zijn aangezien ze nog verder zullen garen in de oven. Je kan de aardappelen ook rauw in een oven van 200°C steken.
Een klont boter maakt stamppot heerlijk smeuïg, maar voegt meteen ook veel verzadigd vet toe. Voor een lichtere én gezonde stamppot kun je de boter deels of helemaal vervangen door (plantaardige) melk. Dat maakt je stamppot romig met minder calorieën, en je krijgt er ook nog eens eiwitten en calcium bij.
bereidingstipPuree kun je van tevoren bereiden. Koel de puree dan af in een ingevette ovenschaal.
Melk is rijk aan tryptofaan, een aminozuur dat ons lichaam omzet in serotonine. Een lekker glas warme melk is geruststellend en kalmeert lichaam en geest. Het wordt daarom aanbevolen om melk te drinken vlak voor het slapengaan om de slaapkwaliteit de hele nacht te verbeteren.
Welke aardappel is gezonder: vastkokend of kruimig? Qua voedingswaarde verschillen vastkokende en kruimige aardappelen nauwelijks van elkaar. Beide types bevatten belangrijke voedingsstoffen zoals vitamine C, kalium en vezels. Het verschil zit vooral in de bereidingswijze.
Vastkokende aardappelen hebben, net als nieuwe aardappelen, glad, stevig vruchtvlees dat goed zijn vorm behoudt tijdens het koken. Ze zijn heerlijk in salades of gewoon gekookt . Belangrijke vastkokende variëteiten zijn Charlotte, Maris Peer en Jersey Royal.
Welke aardappelen gebruik je voor gratin? Voor gratin gebruik je best vastkokende aardappelen zoals Charlotte, Jazzy of Nicola. Deze behouden namelijk hun vorm tijdens het garen. Spoel je aardappelen of aardappelschijfjes niet af, want zo verwijder je het zetmeel.