Zowel rauwe als hittebehandelde melk kunnen een lactose-intolerantie en allergische reacties veroorzaken bij mensen die overgevoelig zijn voor respectievelijk lactose en melkeiwitten. Beide bevatten evenveel lactose en geen lactase of genoeg probiotische bacteriën die lactase aanmaken.
UHT: nadelen
UHT is een goede manier om melk veilig te maken voor consumptie, maar het heeft ook een nadeel: het tast de smaak van melk aan. Het wordt niet vies, wel een beetje vlak.
Omdat gepasteuriseerde melk met een hoge UHT-temperatuur moeilijk te verteren is, kan dit leiden tot een ontsteking van het spijsverteringskanaal of de darmen . Wanneer je darmen ontstoken raken, worden je darmwanden permeabel of gaan ze lekken.
Als het om zuivelproducten gaat, is de term 'ultra' een synoniem voor overmatig bewerkte zuivel. Het doel van UP- of UHT-pasteurisatie is om de houdbaarheid van producten te verlengen en ze houdbaar te maken. Met UP- of UHT-gepasteuriseerde zuivel gaan de verse boerderijsmaak en de goede bacteriën verloren .
Melk heeft veel gezondheidsvoordelen , en deze zijn vergelijkbaar voor zowel gepasteuriseerde als UHT-melk. Deze zijn: • Melk bevat een reeks voedingsstoffen die alleen van nature samen voorkomen in zuivelproducten. Melk is rijk aan calcium en andere voedingsstoffen die nodig zijn voor de opbouw van sterke botten en tanden.
Zowel volle, halfvolle als magere melk staan in de lichtgroene zone van de voedingsdriehoek en passen dus in een gezonde voeding. Halfvolle melk krijgt in het algemeen de voorkeur. Hiermee krijg je minder (verzadigd) vet en calorieën binnen maar nog altijd voldoende eiwitten, vitaminen en mineralen.
UHT (ultra hoge temperatuur)
Bij het UHT-procédé wordt de melk gedurende 2-5 s behandeld bij 135-150 °C. Door de korte tijd van de hittebehandeling blijft de oorspronkelijke melksmaak vrijwel onaangetast. Deze melk is ook maandenlang houdbaar bij kamertemperatuur.
Mensen die veel magere of halfvolle melk drinken hebben een iets hoger overlijdensrisico, vooral door hartfalen of colorectale kanker. Terwijl bij mensen die veel volle melk drinken juist cardiovasculaire aandoeningen en diverse soorten kanker vaker voorkwamen.
Risico's rauwe melk
In rauwe melk (rauwe room en colostrum) kunnen verschillende bacteriën voorkomen, zoals campylobacter, salmonella en E. coli. De bacteriën komen tijdens het melken van de koe of tijdens het bewaren in de melk.
"De meeste halfvolle melk in ons land heeft een UHT-behandeling ondergaan: ze wordt kortstondig verhit op hoge temperatuur. Ik weet dat die behandeling bij duurdere melk iets beter verloopt, waardoor je toch een smaakverschil krijgt en de voedingsstoffen beter bewaard blijven", stelt Debergh in Het Laatste Nieuws.
Het vet in melk bevat wel veel verzadigde vetten. Dit vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Eet je magere en halfvolle melkproducten, dan krijg je niet te veel verzadigde vetten binnen.
Klachten als je niet tegen melk kunt, zijn buikpijn, diarree en winden laten. Je hebt te weinig van het eiwit dat melk verteert. Als je veel melk drinkt, kan niet alle melk verteerd worden. Drink daarom niet te veel melk op een dag.
Gesteriliseerde melk wordt tot boven het kookpunt verhit waardoor alle bacteriën gedood worden en de melk ongekoeld maanden houdbaar is. Tegenwoordig is de meeste gesteriliseerde melk UHT melk (ultra hoog verhit) waardoor de smaak dichter aanleunt bij rauwe melk dan gewoon gepasteuriseerde melk.
'Twee glazen melk per dag is goed voor je'
"In zuivel zitten belangrijke bouwstenen, zoals calcium, vitamine B12 en B2. Daarbij staat niet aangegeven of het melk, yoghurt of kaas is. Wat je kiest, is niet zo belangrijk, maar wel dat je twee porties zuivel binnenkrijgt.
Zuivelproducten
Hoewel zuivel niet voor iedereen ontstekingsbevorderend is, kunnen sommige mensen gevoelig zijn voor de eiwitten in zuivel, zoals caseïne, wat ontstekingen kan veroorzaken. Dit kan leiden tot spijsverteringsproblemen en ontstekingen bij mensen die lactose-intolerant of gevoelig zijn voor zuivel.
Alle melk, op rauwe melk na, wordt gepasteuriseerd om hem langer te kunnen bewaren. De melk wordt minstens vijftien seconden tot 72 graden verhit om gisten, schimmels en bedervende bacteriën uit te schakelen.
UHT-melk (ultra hoge temperatuur)
Een beter behoud van de voedingswaarde omdat ze de warmtegevoelige vitaminen minder afbreekt. de smaak van de melk verandert minder dan bij andere bewerkingen, zoals het pasteuriseren. Voedingswaarde daalt in vergelijking met rauwe melk.
Dit zijn de voordelen van stoppen met melk:
Minder verzadigde vetten en cholesterol. Minder kans op gezondheidsproblemen zoals acne en hormonale disbalans. Minder kans op lactose-intolerantie. Verbeterde hart- en vaatgezondheid.
Voor je gezondheid kun je het beste kiezen voor de magere of halfvolle yoghurt, en dan de 'naturel' variant zonder toegevoegd suiker. Yoghurt bevat veel goede voedingsstoffen, waaronder eiwit, calcium en vitamine B12 en B2. Het eten en drinken van zuivelproducten hangt samen met een lager risico op darmkanker.
Melk kan de samenstelling van de darmflora veranderen, zodat er meer slechte bacteriën de darmen kunnen koloniseren. De goede bacteriën moeten dan het veld ruimen[1]. Als je weet dat je gevoelig bent voor zuivel of lactose intolerantie hebt, maak het je darmen dan niet moeilijker dan nodig.
Het Voedingscentrum adviseert mensen boven de 70 jaar om dagelijks 600 g melk en melkproducten en 40 g kaas te nemen, bij voorkeur de halfvolle en magere varianten. Ook kaas is een bron van eiwit en calcium en past daarom in een gezond voedingspatroon, bij voorkeur 20+ en 30+ kaas.
Wat is de aanbevolen hoeveelheid melk en melkproducten per dag? De Hoge Gezondheidsraad raadt volwassenen een inname aan tussen 250 en 500 ml melk of melkproducten per dag (bv. yoghurt, karnemelk, kaas); 250 ml melkequivalenten komt overeen met zo'n 250 g yoghurt, 100 g plattekaas of 25 tot 50 g harde kaas.
Een nadeel van UHT-verwerking is dat de extreem hoge temperatuur bruinverkleuring kan veroorzaken en de smaak en geur van de melk kan veranderen .
Zowel de kiemen zelf als de sporen van bacteriën zijn door het UHT-proces volledig vernietigd. Hierboven werd al beschreven, dat na verhitting van melk er gemakkelijk ongewenste bacteriën kunnen uitgroeien.
Melk zit boordevol eiwitten
Eiwitten zijn van groot belang voor diverse functies in het lichaam. Zo dragen ze bij aan de groei en spierontwikkeling, cellulaire reparaties en regulatie van het immuunsysteem. Onderzoek heeft aangetoond dat één kopje melk al genoeg is om 8 gram eiwitten binnen te krijgen.