Italianen eten niet gauw een simpel broodje maar nuttigen een uitgebreide warme maaltijd. Bij de Italianen thuis bestaat dit vaak uit een primo (warm pasta gerecht), een secondo (vlees- of visgerecht) en een contorno (bijgerecht zoals salade, aardappelen of andere groenten).
Tussen de middag eet je met een primo, een secondo en een contorni. Meestal samen met ¼ wijn. Tussen 12 en 15 uur zijn dan ook nog steeds veel winkels en kantoren dicht. Vind je het leuk om een keer als een Italiaan tussen de Italianen te lunchen eet dan een keer bij Il Vero, in Varese Ligure.
De lunch is de hoofdmaaltijd van de dag en duurt tot wel twee uur! Als je van plan bent om met de locals te lunchen, reserveer dan voldoende tijd. Een typisch Italiaanse lunch bestaat uit een primo (pasta-, soep- of risottogerecht), een secondo (gerecht op basis van vlees of vis) en een contorno (bijgerecht).
Het Italiaanse ontbijt bestaat uit een cappuccino (of espresso) met een zoete croissant of een ander zoet gebakje. De brioche is vaak gevuld met een chocolade, pistache of andere creme vulling. Het tijdstip waarop Italianen ontbijten is vrij vroeg. Meestal wordt het ontbijt genomen tussen 7:00 en 9:00 uur 's ochtends.
In Italië wordt het als onbeleefd beschouwd om fooi expliciet op tafel te laten liggen na het eten, harde gesprekken te voeren in publieke ruimtes en kerkelijke ruimtes te betreden met blote schouders en benen.
Doordeweeks is het ontbijt snel en eenvoudig: koffie, altijd, gecombineerd met iets kleins en lichts zoals fette biscottate (een soort knäckebröd) of een paar biscotti. Maar wat de Italiaanse ochtend echt bijzonder maakt, is het ritueel van aan de bar staan voor een snelle espresso .
De Italiaanse maaltijdstructuur is typerend voor het Europese Middellandse Zeegebied en verschilt van die in Noord-, Centraal- en Oost-Europa, hoewel deze nog steeds vaak bestaat uit ontbijt (colazione), lunch (pranzo) en avondeten (cena) .
Het Italiaanse dagritme verschilt aanzienlijk van de Nederlandse levenstijl. De Italiaan begint vaak rond 7 uur in de namiddag met een 'aperitivo' en zal vanaf 8 uur gaan eten. Veel restaurants gaan dan ook pas vanaf deze tijd open. Kom je eerder dan heb je kans dat je voor een gesloten deur staat.
99% van de Italianen eet pasta , gemiddeld 3,7 keer per week. Sterker nog, de meerderheid van de bevolking eet het 2 tot 5 keer per week (37% 2-3 keer, 30% 4-5 keer), terwijl 1 op de 5 Italianen (20%) het bijna elke dag eet.
Italianen stoppen gewoon met eten als ze vol zitten en nemen dan een koffie. Maar ook de ingrediënten van hun dieet zijn uitgebalanceerd: niet te veel vet, net genoeg koolhydraten, veel vis en kip en weinig rood vlees.
De meest voorkomende voedingsmiddelen in het Italiaanse dieet zijn pasta, kaas, groenten, olijfolie, vlees en wijn . Italianen hechten veel waarde aan verse ingrediënten. Ze gebruiken seizoensgebonden ingrediënten om maaltijden te bereiden. Het Italiaanse dieet bestaat uit ontbijt (colazione), lunch (pranzo) en diner (cena).
Als de Italianen klaar zijn met eten, stopt het tafelen nog niet. Dan is het namelijk tijd voor dolci, cafe en digestivo: zoetigheden, koffie en digestieven! Een digestief is een vaak redelijk sterke drank, die na de maaltijd wordt gedronken. Soms ín de koffie, soms ernaast of na de 'cafe'.
Typisch Italiaans eten omvat gerechten zoals pasta met diverse sauzen (denk aan spaghetti, lasagne en ravioli), maar ook pizza en risotto. Als voorgerechten wordt er vaak antipasti gegeten zoals bruschetta en Italiaanse kazen (mozzarella en parmezaanse kaas).
Ontbijten in Portugal
De meeste Portugezen ontbijten met een kop koffie en een licht broodje. Toast bijvoorbeeld (in het Portugees torrada genoemd), of een croissantje. Licht en eenvoudig ontbijten is de gewoonte, en de koffie (een espresso of 'gala', koffie met veel melk) staat centraal.
Er bestaat geen standaard lunchpakket, maar sommige opties zijn echte klassiekers geworden. Tot de meest geliefde behoren eenvoudige maar stevige gerechten zoals pasta met pesto, rijst of kipsalade, of warme maaltijden zoals gebakken pasta of hoofdgerechten met een bijgerecht .
Het Italiaanse ontbijt is heel simpel: een romige cappuccino of een sterke caffè met een cornetto (croissantje) of een andere zoete lekkernij in een van de vele koffiebarretjes, of thuis een snelle koffie gemaakt met de moka, eventueel met een (zoet) broodje.
Eetmomenten in Italië
De lunch wordt meestal om 13.00/13.30 uur gegeten en het diner meestal om 20.00/20.30 uur. Een "gewoon" familiediner doordeweeks begint meestal om 20.00 uur en eindigt in minder dan een uur. Maar als je met vrienden eet, houd er dan rekening mee dat de maaltijd 2-3 uur, of zelfs langer, kan duren.
Een Italiaan zal je niet snel een cappuccino na 11.00 uur zien drinken. Dit is namelijk echt 'not done' in Italië. Cappuccino wordt gezien als een typisch ontbijt drankje en wordt in Italië daarom niet na 11.00 gedronken. Uiteraard kun je er als toerist vaak wel mee weg komen.
Pranzo (Lunch)
De middagpranzo is de belangrijkste maaltijd van de dag in Italië. Terwijl een sandwich (panino) of een pizza a taglio – een pizza die per gewicht wordt verkocht en een populair straatvoedsel is – voor Italianen in steden voldoende is, brengt een traditionele pranzo families en vrienden samen om thuis van hun lunch te genieten.
Een typische Italiaanse maaltijd begint met een antipasto (voorgerecht), gevolgd door een primo (pasta, risotto of polenta, afhankelijk van de regio en het seizoen), een secondo (vlees of vis), een contorno (gekookte groenten of een salade, ook wel insalata genoemd) en dolce (dessert).
Over het algemeen is het niet onbeleefd om fooi te geven in Italië , maar in bepaalde situaties kan het als onnodig worden beschouwd. Omdat fooi in sommige gevallen niet wordt verwacht, vinden de lokale bevolking grote fooien ongebruikelijk of overdreven genereus. In plaats daarvan worden kleine, attente gebaren doorgaans goed ontvangen en gewaardeerd.
In Italië is fris blijven onderdeel van het dagelijks leven. Meer dan 95% van de bevolking doucht minstens één keer per dag , en velen zelfs twee keer tijdens de hete zomermaanden. De meesten houden het kort, zo'n vijf tot tien minuten.
Dat is er ook nog steeds bij volwassenen: 36 % van de Italiaanse mannen gaat pas na mezzanotte, middernacht, naar bed in tegenstelling tot 23% van de Italiaanse vrouwen. Nederlanders daarentegen gaan gemiddeld eerder naar bed, namelijk tussen 23.00 en 23.15 uur.
Hoewel Italianen bekend staan om hun dagelijkse pasta-eten, is dit meestal tijdens de lunch, waardoor het avondeten een lichtere maaltijd is met voornamelijk vlees, vis of peulvruchten, geserveerd met groenten en/of salades . Aan het einde van een culinaire dag wordt un digestivo genoten om de spijsvertering te 'bevorderen' in de vorm van een kruidentonic zoals grappa, limoncello of fernet branca.