Als u niet goed meer kunt ruiken, proeft u het eten ook minder goed (net als bij een verstopte neus). Het gevolg hiervan is dat u minder trek kunt hebben om te eten. Maar het is belangrijk om te blijven eten, ook al ruikt en smaakt het niet meer zoals eerder. Reukveranderingen zijn meestal tijdelijk.
door ontsteking, infecties (schimmel, virus of bacterie), slechte mondhygiëne, roken, bestraling, een tekort aan vitamine B12, ijzer of zink, bepaalde geneesmiddelen, bijv. chemotherapie, sommige bloeddrukverlagers, cholesterolverlagers en bepaalde antidepressiva.
Een plotselinge verandering in de smaak van voedsel kan wijzen op reukgerelateerde aandoeningen, zoals verkoudheid, allergieën of COVID-19 . Auto-immuunziekten of neurologische aandoeningen kunnen ook de smaak beïnvloeden en vereisen mogelijk een gespecialiseerde evaluatie en behandeling.
Problemen met de smaak kunnen verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld door de ziekte die je hebt of erfelijke aanleg. Bij leverziekten, nierfalen, hersentumor, parkinson, alzheimer, MS, suikerziekte (diabetes) komen smaakproblemen vaak voor.
De meest voorkomende oorzaken van een nare smaak
Meestal zijn een slechte hygiëne en/of gebitsproblemen de oorzaak van een nare adem, maar ook een droge mond, aanslag op je tong, mondschimmel, (luchtweg)infecties, mondbranden, een amandelontsteking, spijsverteringsproblemen, reflux of hepatitis kunnen oorzaken zijn.
Systeemziekten, die de stofwisseling van het smaaksysteem beïnvloeden, kunnen smaakverlies geven. De belangrijkste ziekten zijn hypothyreoïdie, suikerziekte, lever- en nierziekten.
Smaakverandering bij kanker
Verandering van smaak komt vaak voor bij kanker. Het kan komen door de ziekte zelf of door de behandeling. Bijvoorbeeld door chemotherapie kan het eten naar metaal of bitter gaan smaken. Of helemaal geen smaak meer hebben.
Een droge mond is een symptoom dat kan optreden bij COVID-19-patiënten, omdat het virus invloed heeft op verschillende delen van de mondholte, waaronder de speekselklieren. Wanneer je last hebt van een droge mond tijdens corona, dan verlichten de producten van Dentaid Xeros bewezen effectief.
Bijna alle klassen geneesmiddelen die worden gebruikt voor hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten, worden in verband gebracht met smaakstoornissen. Het meeste komen deze voor bij ACE-remmers en angiotensine II-receptorantagonisten. Voorbeelden hiervan zijn enalapril, captopril, losartan en candesartan.
Dat heeft deels te maken met biologische verschillen tussen mensen. Door je genen is de een gevoeliger voor bepaalde smaken dan een ander. Maar ook je ervaringen en achtergrond spelen een grote rol. Je smaakbeleving blijft zich je hele leven dan ook ontwikkelen.
Temperatuur heeft invloed op de smaak. Bepaal voor uzelf op welke temperatuur gerechten u het beste smaken. Koude gerechten hebben vaak een minder sterke smaak dan warme. Als de smaak van bittere groenten, zoals witlof, andijvie en spruitjes, u nu minder bevalt, kies dan voor andere groentesoorten.
De meest voorkomende oorzaak voor een bittere of vieze smaak in de mond is een slechte mondhygiëne. Dagelijks komen er via verschillende wegen bacteriën terecht in uw mond. Denk aan wat u eet en drinkt, maar ook de lucht die u inademt of de bacteriën op uw handen.
Ontsteking in de mond (stomatitis)
Bij een ontsteking in je mond is er sprake van irritatie van het mondslijmvlies: de slijmvlieslaag aan de binnenkant van de mondholte. Het mondslijmvlies is dan gevoelig, pijnlijk, rood en/of opgezwollen. Dat kan komen door slechte mondverzorging of een droge mond.
Smaakpapillen kunnen over het algemeen heel goed herstellen. Als de oorzaak verdwijnt, komt de smaak na verloop van tijd vaak terug. Zo zal na een infectie of ontsteking de smaak vanzelf terugkomen. Ook na een kankerbehandeling komt de smaak na verloop van tijd terug.
Reuk- en smaakstoornissen kunnen door verschillende oorzaken ontstaan. Het kan komen door een verstopping van de neus, als het reukzintuig of het zenuwstelsel van de reuk is aangetast, als er sprake is van een bovenste luchtweginfectie, door het gebruik van bepaalde geneesmiddelen, roken of door hoofdletsel.
Een vieze of bittere smaak uit een kies kan komen door slechte mondhygiëne, gebitsproblemen zoals tandbederf of een abces, een droge mond, medicijnen of andere aandoeningen. Goede mondhygiëne is belangrijk om vieze smaken te voorkomen. Poets twee keer per dag en flos één keer per dag.
Nieuwe coronavarianten, zoals XFG, leiden niet automatisch tot ernstigere ziekte dan eerdere varianten. Sinds de komst van Omikron zijn de klachten vooral keelpijn, hoesten en niezen. Toch blijft COVID-19 gemiddeld ernstiger dan een gewone verkoudheid en meer vergelijkbaar met griep.
Een smaakdrempel wordt bepaald door het moment dat u een bepaalde smaak zoals zout, zuur en bitter proeft. Bij kanker kunnen deze smaakdrempels verhoogd of verlaagd zijn. Hierdoor verandert ook de reuk- en smaakbeleving. U proeft bijvoorbeeld minder of smaken zijn juist extra sterk waardoor ze onaangenaam zijn.
Symptomen van mondkanker
Als u mondkanker heeft, kunt een zweer of knobbel in de mond hebben die niet vanzelf geneest. U kunt ook rode of witte vlekken zien in de mond. Deze zitten op het slijmvlies, de buitenste laag.
Smaakverlies is een veelvoorkomende klacht met mogelijk ernstige gevolgen. Geïsoleerd smaakverlies kan ontstaan door beschadiging van de chorda tympani of de smaakpapillen. Oorzaken voor smaakverlies als medicatiegebruik en chronische otitis media zijn te verhelpen. Meestal zijn de behandelopties echter beperkt.
Vooral na je zestigste gaat je gevoeligheid voor smaken achteruit. Zoet proef je meestal nog prima, maar zout merk je vaak veel minder. Speeksel is nodig om smaakstoffen uit het eten op te lossen en over je tong te verspreiden. Minder speeksel betekent dus ook: minder smaak.
Als uw smaak anders is dan anders (minder smaak, helemaal geen smaak, een vieze smaak), kan dat allerlei oorzaken hebben. Het kan bijvoorbeeld te maken hebben met een ontsteking in uw mond, onvoldoende speekselproductie, medicijngebruik of zuurbranden. Als u minder goed ruikt, kan dat ook invloed hebben op uw smaak.