Soms is ontlasting heel donkerbruin van kleur. Dat kan normaal zijn, sommige mensen hebben altijd een donkere kleur ontlasting. Maar als de kleur ineens papperig zwart is en erg stinkt, kan dit wijzen op bloedverlies. Maak dan een afspraak bij je huisarts.
Zwarte, stinkende ontlasting
Als er veel bloed uit een hoger deel van het maagdarmkanaal komt, dan is de ontlasting zwart, glimmend en stinkend. Dat komt doordat het bloed gedeeltelijk verteerd is. Het komt dan uit de slokdarm, maag, dunne darm of het begin dan de dikke darm.
Van bepaalde aandoeningen is het bekend dat de ontlasting sterker gaat ruiken (stinken). De geur van de ontlasting veranderd vaak bij maag-darminfecties, problemen bij de spijsvertering of wanneer er (verteerd) bloed in de ontlasting zit. Maar ook voeding is van invloed op de geur.
Bloed onder uit de dikke darm of de endeldarm is meestal helderrood. Als er veel bloed uit een hoger deel van het maagdarmkanaal komt, dan is de ontlasting zwart, glimmend en stinkend.
Lichtbruine ontlasting
Een iets lichtere bruine tint kan ook voorkomen als je meer water of minder voedsel met een hoge concentratie van galpigmenten (zoals rood vlees) consumeert. Heb je een te dunne, te vaste of sterk ruikende ontlasting, dan kan de darmtest vertering je meer duidelijkheid geven over de oorzaak.
Als je rode poep hebt, kan dat komen door roodgekleurd voedsel, zoals bietjes of rode kool. Als de rode kleur niet door eten komt, is het belangrijk om naar je huisarts te gaan. Soms kan de rode kleur namelijk worden veroorzaakt door een bloeding in je spijsverteringstelsel.
De oorzaak van zwarte ontlasting is niet altijd even gemakkelijk te achterhalen. De oorzaak kan heel onschuldig zijn. Het kan bijvoorbeeld komen door donkere voedingsmiddelen, zoals drop, bosbessen of rode wijn. Ook ijzersupplementen of koolstoftabletten kunnen de poep donker kleuren.
De normale menselijke ontlasting is stevig, goed gevormd en bruin gekleurd door restanten van ons bloed. De bruine kleur van de ontlasting varieert van lichtbruin (pindakaasachtig) tot donkerbruin (chocoladepasta). Gal en bilirubine zijn afkomstig van de rode bloedcellen en zorgen voor de bruine kleur.
Alvleesklierkanker kan leiden tot een verstopping van de darmen of juist tot diarree of vettige ontlasting. Uw ontlasting kan licht van kleur zijn en zelfs bijna wit.
Stress: stress kan je darmfunctie verstoren, omdat stresshormonen zoals cortisol invloed hebben op je spijsvertering. Dit kan zorgen voor snellere darmpassage en onvoldoende vetopname, wat resulteert in zachte of vette ontlasting.
De geur van je ontlasting (en van je winden) is een goede indicatie of je spijsvertering goed verloopt. De geur van rotte eieren kan bijvoorbeeld betekenen dat er iets aan de hand is met de eiwitstofwisseling. Door rottingsprocessen komen gassen vrij. Deze bevatten zwavel en stikstof en dat veroorzaakt de geur.
Gastro-enterologen (maag-darm wetenschappers) vertellen in Live Science dat alles goed zit als je tussen de drie keer per dag en drie keer per week een grote boodschap doet.
De geur van je ontlasting verandert vaak bij maagdarminfecties, problemen bij de spijsvertering of wanneer er bloed in de ontlasting zit. Maar ook voeding is van invloed op de geur. Als je veel (dierlijke) eiwitten eet zoals vlees, ruikt je ontlasting sterker dan als je meer plantaardig eet.
Stinken winden naar rotte eieren, dan komt dat door de vertering van vooral dierlijke eiwitten afkomstig uit vlees, kip of vis. Omdat plantaardige voeding moeilijker te verteren is laten vegetariërs meer winden dan vleeseters. Hun winden stinken echter minder.
Gezonde ontlasting: van lichtbruin tot donkerbruin
De bruine poepkleur komt voor het grootste deel van bilirubine, een stofje dat voorkomt in gal. Hoe donkerder de poep, hoe langer het in je lichaam gebleven is. Hoe lichtbruin of donkerbruin het product van je stoelgang is, kan soms ook afhangen van wat je eet.
Gele, vettige ontlasting die aan de pot blijft kleven wijst meestal op een malabsorptie. Jouw lichaam neemt vetten niet goed op. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen wanneer er onvoldoende pancreasenzymen zijn om het vet van je voeding te verteren. Stress kan ook een belangrijke oorzaak zijn van geelachtige stoelgang.
Als je ontlasting lichtgeel of wit van kleur is, is het verstandig om een arts te raadplegen. Normaal gesproken zorgt gal uit je galblaas ervoor dat je ontlasting bruin kleurt. Als de ontlasting echter wit of kleurloos is, kan dit wijzen op verstopte galwegen door galstenen of een ontsteking.
Veranderende ontlasting kan door darmkanker komen. Bijvoorbeeld vaker of minder vaak naar de wc moeten dan normaal. Of de ene keer diarree, daarna verstopping en dan weer diarree. Ook als je ontlasting er anders uitziet dan je gewend bent, kan dit door darmkanker komen.
Klachten als buikpijn, maagkrampen, winderigheid, diarree, een opgeblazen gevoel of obstipatie zijn de duidelijkste aanwijzingen dat je darmen niet naar behoren werken en zetten je immuunsysteem onder druk.
Zwarte poep
Een mogelijke oorzaak kan een maagzweer zijn. Maar zwarte ontlasting kan ook worden veroorzaakt door het gebruik van ijzerpreparaten of veel ijzerrijke voeding te eten, zoals spinazie. Ook mango, bosbessen en bepaalde soorten vlees (rund en lam) kunnen je poep zwart kleuren.
Verstopping ontstaat als de ontlasting te lang in de dikke darm zit. Hierdoor wordt er te veel vocht aan onttrokken en wordt de ontlasting hard en droog. Vaak vinden we een oorzaak in leef- en eetgewoontes, te weinig lichaamsbeweging, vezelarme voeding en te weinig drinken.