Je restjes rijst éxtra heet of lang verwarmen haalt weinig uit: de sporenvormende bacterie heeft daar geen boodschap aan en maakt je alsnog hartstikke ziek. Hij kan zelf de boosdoener zijn (bacteriegroei) en ook nog gifstoffen (ook wel toxinen) produceren.
Ja, je kunt voedselvergiftiging krijgen van het eten van opnieuw opgewarmde rijst.
Het opgewarmde rijstsyndroom is een voedselvergiftiging veroorzaakt door Bacillus cereus, een bacterie die zich verspreidt in onvoldoende gekoelde zetmelen . Gooi rijst en andere zetmeelrijke producten die langer dan een paar uur op kamertemperatuur hebben gestaan, weg.
Er is namelijk een bacterie die gek is op zetmeelrijke producten, zoals rijst of pasta. Deze bacterie, bacillus cereus genaamd, kan ontstaan wanneer je zetmeelrijke gerechten te lang en niet koud genoeg bewaard. Ook eiwitrijk eten (zoals een sausje) kan besmet zijn.
Extra gevaarlijk aan de bacterie is dat ze een spore verspreidt, die heel goed tegen verhitting kan. Terwijl andere bacteriën sterven door het voedsel opnieuw op te warmen, kan de spore van Bacillus cereus overleven. Ze kan zelfs gifstoffen beginnen te produceren. Hoewel het niet vaak gebeurt, kunnen die dodelijk zijn.
Beide soorten voedselvergiftiging die verband houden met B. cereus zijn over het algemeen goedaardig met milde symptomen. Er zijn echter ook enkele meer invasieve en dodelijke gevallen van rhabdomyolyse en/of leverfalen gemeld als gevolg van het braakmiddel (6–8).
Voedselvergiftiging door Bacillus cereus
Ongekookte rijst kan sporen bevatten van Bacillus cereus, bacteriën die voedselvergiftiging kunnen veroorzaken. De sporen kunnen overleven als de rijst wordt gekookt, en als je gerecht op kamertemperatuur blijft staan, kunnen de sporen uitgroeien tot bacteriën.
De rijst moet zo snel mogelijk terugkoelen na het bereiden. Zet de maaltijd binnen 2 uur in de koelkast of vriezer. Vervolgens kun je de rijst 2 dagen in de koelkast bewaren.
Je kunt de restjes niet zomaar klakkeloos opwarmen. Het gerecht moet een temperatuur van minstens 82 graden bereiken als je er opnieuw van wilt eten. Anders krijg je te veel bacteriën binnen. Dat betekent ook dat je het eten halverwege even goed moet omroeren zodat de hitte gelijk verdeeld wordt.
We adviseren uit voorzorg om kinderen niet elke dag rijst of rijstproducten te geven. Dit om te voorkomen dat ze te veel arseen binnenkrijgen. Verder kun je er nog voor kiezen de rijst te wassen voor gebruik en het te koken in ruim voldoende water. Hiermee kun je het arseen ook nog deels wegspoelen.
De mogelijkheden zijn eindeloos. En je kunt de rijst zelfs koud eten. Gewoon zo uit de verpakking, in je salade.
Een wokpan is hier geen overbodige luxe. Gebruik flink wat hitte om de rijst op te bakken. Dit mag kort - de rijst is al gegaard. Zorg daarom dat je kruiden en eventueel overige ingrediënten klaar hebt liggen.
Leftover rice bowls zijn ideaal voor als je nog een restje rijst over hebt. Je hoeft de gekookte rijst namelijk alleen nog maar even op te warmen en je kommetje op te maken met verse groenten, vlees of vis. Zo ben je vaak al klaar in een kwartiertje en kun je lekker snel aan tafel. Dat scheelt weer.
Kun je rijst koken in de magnetron? Ja, je kunt rijst koken in de magnetron! Doe daarvoor de rijst met ongeveer 2 keer zoveel water in een magnetronbestendig bakje of schaal. Dek goed af en verwarm ongeveer 10 minuten op de hoogste stand of net zo lang tot er kleine gaatjes in de rijst zitten waar stoom uit ontsnapt.
Sporenvormende bacteriën
Als je de rijst kookt, kunnen deze sporen dus overleven, wat bij de eerste keer eten nog niet zo erg is. Het wordt pas een probleem als je de rijst, maar ook pasta of ander eiwitrijk voedsel, na het verhitten te lang tussen de 10 °C en 50 °C bewaard.
In de koelkast is het 2-3 dagen goed.
Bacillus cereus is hittegevoelig en gaat dood boven de 75 °C. Sporen van Bacillus cereus kunnen wel tegen hoge temperaturen en deze gaan pas dood door enkele minuten te verhitten boven de 121 °C.
Restjes rijst opnieuw gebruiken
Verwarm rijst altijd door en door, tot minimaal 75°C. Dit kun je bijvoorbeeld doen in een magnetron, stoommandje of hete wok of koekenpan. Voeg indien nodig wat extra vocht toe voor een zacht en fluffy resultaat of bak het lekker krokant met (chili) olie.
Hoe lang zit het er al in en is het nog steeds eetbaar? Volgens FoodSafety.gov is overgebleven witte of bruine rijst vier tot zes dagen na het koken veilig te eten en tot zes maanden in de vriezer. Maar dat is nog maar de helft om te voorkomen dat je ziek wordt van een veelvoorkomende oorzaak van voedselvergiftiging.
Bacteriën. In bereide rijst kunnen bacteriën zoals Bacillus cereus gaan groeien. Dit gebeurt als het gerecht te lang buiten de koelkast staat. Als je rijstgerechten wilt bewaren, let er dan op dat je het snel terug koelt.
Witte rijst werk stoppend bij diarree. Niet waar: witte rijst bevat heel weinig vezels en heeft daarom weinig effect op diarree.
Eet of drink geen suikervrije producten met de zoetstof sorbitol of Maltitol. Producten met sorbitol en maltitol kunnen zorgen voor diarree. Sorbitol en maltitol zit vaak in suikervrije drop, kauwgom, keelpastilles, snoepjes, cake en koekjes.
Zorgt voor een goede darmwerking
De vezels in zilvervliesrijst helpen bij een goede stoelgang. Witte rijst daarentegen kan juist voor verstopping zorgen.