De hersenen functioneren op glucose als energiebron. Niet ontbijten of bijtanken na een weldoende nachtrust, leidt tot een verdere daling van de glucoseconcentratie. Het is dus belangrijk om de glucoseconcentratie na de nachtrust snel te herstellen tot de normale basiswaarden, en dit via een goed samengesteld ontbijt.
Het ontbijt wordt vaak de belangrijkste maaltijd van de dag genoemd: het geeft energie en helpt de spijsvertering op gang. Ontbijten geeft je daarmee een goede start van de dag. Bovendien helpt het ontbijt om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.
Wat kan ik eten als gezond ontbijt? Bruin of volkorenbrood met halvarine of margarine uit een kuipje en gezond beleg, zoals 30+ kaas of 100% pindakaas. Magere of halfvolle melk of yoghurt met volkoren ontbijtgranen zoals havermout en muesli (havervlokken). Je kunt ook een muesli kiezen met gedroogd fruit of noten.
Er zijn al veel onderzoeken gedaan naar de invloed van het ontbijt overslaan. Zo waren er wetenschappers die concludeerden dat een groot ontbijt kan helpen om later op de dag minder te snacken. Een andere studie toonde echter aan dat deze maaltijd overslaan geen enkele invloed heeft op de resterende calorie-inname.
Volgens het toonaangevende Food Marketing Institute (FMI) halen kinderen die samen met hun gezin aan tafel eten meestal betere cijfers op school, zijn deze kinderen minder geneigd te gaan roken, zijn ze emotioneel meer in balans en eten ze 24% meer gezond en vezelrijk voedsel zoals fruit en groente.
Veel studies hebben de gezondheidsvoordelen van ontbijten aangetoond. Het verbetert je energieniveau en concentratievermogen op de korte termijn, en kan op de lange termijn helpen bij een beter gewichtsbeheer en een lager risico op diabetes type 2 en hartaandoeningen .
Een gemiddeld ontbijt levert verschillende voedingsstoffen, zoals calcium, foliumzuur, vitamine B2, vitamine A en vezels. Werkt het voor jou om niet te ontbijten, of heb je hier geen tijd voor? Neem dan iets gezonds mee voor later, zoals fruit of een volkoren boterham. Dan krijg je ook de goede voedingsstoffen binnen.
Een gezond ontbijt om af te vallen bevat eiwitten, vezels en gezonde vetten. Opties zijn een omelet met groenten, volkoren toast met avocado en ei, Griekse yoghurt met bessen en noten of havermout met chiazaad en amandelen is ook altijd een goede optie.
Uit epidemiologische onderzoeken is gebleken dat cardiometabole risicofactoren zoals obesitas, hoge bloeddruk, ongunstige lipidenprofielen, diabetes en het metabool syndroom vaker voorkomen bij mensen die het ontbijt overslaan, wat uiteindelijk kan bijdragen aan een verhoogd risico op hart- en vaatziekten [15,16,17].
Het Voedingscentrum raadt bijvoorbeeld aan om wél iedere dag te ontbijten vanwege de belangrijke voedingsstoffen zoals calcium, foliumzuur, vitamine B2, vitamine A en vezels. Zij geven de tip om – wanneer je je ontbijt skipt – wel iets gezonds mee te nemen.
Yoghurt is namelijk maar gedeeltelijk gezond op een lege maag. De gezonde melkzuurbacteriën worden door een lege maag niet goed opgenomen. In plaats daarvan doodt agressief maagzuur al de goede bacteriën voordat ze de darmen bereiken.
Kwark met lijnzaadolie is volgens studies misschien wel het gezondste ontbijt ter wereld. De gezondheidsvoordelen van lijnzaadolie zijn dus bewezen in onderzoeken. De olie bevat vooral één essentieel ding: omega-3 vetzuren. Het lichaam heeft de omega-3 vetzuren in lijnzaadolie nodig voor de opbouw van spieren.
Toch is het ook niet bepaald een gezond tussendoortje. Er zitten namelijk erg veel suikers en daarmee ook calorieën in het tussendoortje. Daarnaast zitten er helaas weinig nuttige voedingsstoffen in. Volgens het Voedingscentrum zitten er in een dikke plak ontbijtkoek (55 gram) 169 calorieën.
Idealiter bestaat een ontbijt uit minimaal drie voedselgroepen (een eiwit- of zuivelproduct, een stuk fruit of groente en een graansoort, meestal een volkoren graansoort) van MyPlate en bevat het weinig toegevoegde suikers, zout en verzadigd vet.
Volgens Shvets zou eiwit de belangrijkste focus moeten zijn van de eerste maaltijd van de dag , aangevuld met volkoren granen, fruit en groenten, en gezonde vetten. "Eiwit is belangrijk omdat het bestaat uit afzonderlijke moleculen aminozuren die veel essentiële functies in het lichaam vervullen.
Door niet te ontbijten, komt je metabolisme langzamer op gang, waardoor je dus aankomt, zo was de gedachte. Zo blijkt het echter toch niet te zijn. Een studie uit 2014 toont aan dat het voor de hoeveelheid calorieën die je op een dag verbrandt niet uitmaakt of je ontbijt skipt of niet.
Suikerbommetje. Bananen zitten vol met goede stoffen als kalium, magnesium en vezels, maar ze zitten ook boordevol suiker. Dit kan ervoor zorgen dat je voedingspatroon voor de rest van de dag om zeep is. Door een banaan te eten, zul je een energieboost krijgen, maar erna ook een dipje.
Sterke kop koffie
Oftewel: de koffie beperkt het vermogen van je lichaam om de suiker in je ontbijt te verdragen. 'Simpel gezegd wordt onze bloedsuikerspiegel verstoord als we beginnen met een kop koffie, vooral na een nacht van verstoorde slaap,' vertelt professor James Betts.
Je ontbijt overslaan, en ook niet snacken tussendoor, verhoogt je insulinegevoeligheid weer en kan dus positieve gezondheidseffecten hebben. Dit is een van de belangrijke principes van intermittent fasting. Maar het uiteindelijke effect is ook afhankelijk van wat je overdag wel eet.
Magere kwark of yoghurt (van zuivel of soja) zijn uitstekend ideeën voor een ochtendmaaltijd. Andere goede eiwitbronnen zijn eieren, tofu, noten en zaden. Vermijd suikerhoudend voedsel als ontbijt. En ik bedoel hiermee geraffineerde suikers, zoals witte of bruine suiker en alle siropen.
Verder bevat een onrijpe banaan veel resistent zetmeel, een soort zetmeel dat je maag en darmen niet verteren. Het kan helpen om calorieopname en buikvet tegen te gaan. Snij een banaan in stukjes en voeg het toe als een topping voor yoghurt, plattekaas of haver.
Voedingsdeskundige Rhian Stephenson deelde met Glamour: 'Een goede vuistregel is om minimaal twaalf uur te laten tussen je avondeten en het ontbijt van de volgende dag. Dus als je om half acht klaar bent met eten, wil je wachten tot half acht de volgende dag voordat je gaat ontbijten. '
Een fruitontbijt laat je bloedsuikerspiegel teveel stijgen
Het eten van suikers, dus ook het eten van fruit, zorgt ervoor dat de hoeveelheid suiker (glucose) in je bloed gaat stijgen. Dat hoort ook zo, want dan kan deze belangrijke bron van energie door het lichaam worden vervoerd naar de cellen die dat nodig hebben.
Ontbijten met yoghurt is gezond. Yoghurt bevat namelijk veel goede voedingsstoffen als vitaminen (B12 en B2), eiwitten en calcium. Maar het is wel belangrijk om een gezonde variant te kiezen. 'Volle' yoghurt bevat bijvoorbeeld veel verzadigde vetten en in vruchtenyoghurts zit vaak weer te veel suiker.