Over het algemeen bevat lichtere tonijn (zoals skipjack) minder kwik dan witte tonijn (zoals albacore).
De tonijn in onze blikken in Nederland is skipjack (Katsuwonus pelamis). Dit is een kleinere tonijnsoort die snel volwassen wordt en minder kwik ophoopt.
De tonijnsoorten die het meest in blik wordt verwerkt, zijn de kleinere Skipjack- en Albacore-tonijn. 89% van de wereldwijde skipjack-bestanden zijn op een gezond niveau en 11% zijn van een gemiddelde conditie. Van de Albacore-bestanden zijn er 5 op 6 gezond.
100% van de blikjes zijn verontreinigd met kwik, 10% overschreed bovendien de huidige norm die wordt getolereerd voor verse tonijn (1mg/kg) en 57% overschreed het niveau van 0,3 mg/kg, dat meer bescherming biedt voor de gezondheid en die geldig is toegepast voor andere vissoorten.
Omdat vis eten goed is voor je hart en bloedvaten, blijft het advies om één keer per week vis te eten overeind, ondanks de PFAS. Eet dan het liefst vette vis, zoals haring, zalm, makreel of sardines. Door deze soorten af te wisselen, kun je de inname van PFAS beperken.
Een paar keer per week vis eten is dus geen enkel probleem. Totdat mensen meer vis eten en dan met name de grote vissoorten. Vermijd teveel consumptie van roofvissen zoals haai, zwaardvis, koningsmakreel en tonijn uit blik, vanwege de ophoping van kwik in deze vissoorten.
Je kunt bij vis in blik het beste kiezen voor de variant met water in plaats van olie. Water en vet mengen niet met elkaar, waardoor bij vis in water de gezonde visvetzuren beter in de vis blijven. Bij vis in olie mengt een deel van de visvetzuren uit de vis met de olie.
Onze Hollandse haring bevat per 100 gram 'slechts' 4 µg methylkwik (bron) en valt zo binnen de richtlijnen van het RIVM. Van alle vette vis, bevat de sardine het minste kwik.
Smaken mogen verschillen, maar de beste is Ali's tonijn in zonnebloemolie van Fish Tales. Dit blijkt uit een test van de Consumentenbond. Bij Fish Tales (€2 voor 160 gram) proef je, aldus een van de proevers, echt de volle tonijnsmaak.
De gestreepte tonijn is momenteel de meest beviste tonijnsoort ter wereld. In tegenstelling tot de eerdergenoemde tonijnsoorten is de gestreepte tonijn een stuk kleiner: vaak maximaal één meter met een gewicht tot 20 kilo. Deze tonijn wordt bijna uitsluitend verwerkt tot tonijn in blik.
Zalm is dus een klein beetje gezonder dan tonijn uit blik. Maar dat betekent niet dat tonijn uit blik slecht is. Volgens het voedingscentrum zou je eens per week vis moeten eten, en daartoe rekenen ze ook tonijn en zalm uit blik.
Lage kwikgehaltes (minder dan 50 microgram per kilogram) werden aangetroffen in haring, zalm, forel en inktvis. Hogere kwikgehaltes zaten in brasem, kreeft, makreel, snoek en tonijn. De kwik-kampioen was zwaardvis, met 1.212 microgram kwik per kilogram.
eveelheid kwik in haring, sardientjes en ansjovis laag en in biologisch gekweekte zalm zit helemaal geen kwik.
Op basis daarvan en diverse onderzoeken uit het laboratorium is beste koop geworden Statesman tonijnstukken in zonnebloemolie. En beste uit de test Fish Tales Ali's tonijn in zonnebloemolie van Bart van Olphen die het MSC-keurmerk heeft. Kijk voor meer informatie op Consumentenbond.
Let op: bepaalde vis kun je beter niet eten. Vissen zoals tonijn, makreel, sardines en paling kun je beter vermijden.
Hoe zit het met vis? Uit het onderzoek van het RIVM blijkt dat we door het eten van vis veel PFAS binnenkrijgen. Er zijn monsters genomen van kabeljauw, tonijn, zalm (vers, blik en gerookt), tilapia, pangasius en vissticks. In vette én magere vis kan veel PFAS zitten, blijkt daaruit.
De gezondste keuze is vette vis, zoals haring, makreel, (Atlantische) zalm en sardines. Deze vette vissoorten bevatten veel omega 3-vetzuren. Deze bijzondere vetten beschermen tegen een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. De Gezondheidsraad adviseert dan ook om 1 keer per week (liefst vette) vis te eten.
Het maakt niet uit hoe de vis verkocht wordt: verse vis, uit de diepvries of in blik. Voor de gezondheid kun je het beste kiezen voor vette vis die niet gepaneerd of gezouten is. Bij zoute vis moet je denken aan haring, gerookte zalm, gerookte paling, stokvis of ansjovis. Bij vis in blik is ook vaak zout toegevoegd.
Voor alle consumenten die zich afvragen "Welke tonijn is verantwoord?" zijn tonijnsoorten met het MSC-keurmerk een duurzaam keuze.
“Tonijn uit blik is net zo voedzaam als verse tonijn”, benadrukt hij. Essentiële voedingsstoffen zoals hoogwaardige eiwitten, vitamine B12, vitamine D, selenium, jodium en omega-3-visvetzuren blijven behouden bij het inblikken.
We spreken van vette vis wanneer deze van nature meer dan 5 gram vet per 100 gram bevat. Dit onderscheidt vette vis van vis die bewerkt of geconserveerd is in vet, zoals kibbeling of tonijn in blik.
Het goede nieuws: de meeste soorten zijn PFAS-vrij
In het onderzoek werd bij 71% van de producten geen PFAS aangetroffen. En wat me geruststelde: bakpapier van bekende winkels zoals Albert Heijn, HEMA, Lidl, Zeeman en Action kwam goed uit de test.
Er bestaat momenteel geen behandeling om PFAS uit het lichaam te verwijderen . Het voorkomen en/of verminderen van toekomstige blootstelling is daarom de belangrijkste stap die u kunt nemen om uzelf en uw gezin te beschermen.
Meeste PFAS via voedsel
Vis draagt het meest bij aan de blootstelling aan PFAS via voedsel, omdat daarin grote hoeveelheden van deze stoffen kunnen zitten. Daarnaast krijgen we PFAS binnen via koffie, thee, graanproducten, melkproducten, vlees, eieren, fruit en groenten.