Kaas wordt oud genoemd wanneer het langer dan 12 maanden gerijpt heeft. Hoe langer de kaas rijpt, hoe meer vocht er verloren gaat. Hierdoor wordt de kaas steeds pittiger. Oude kaas heeft dan ook vaak een sterkere en vollere smaak dan jonge kaas, belegen kaas of jong belegen kaas.
Er zijn kazen met 20+, 30+, 40+, 45+, 48+, 50+ en 60+ markering op de verpakking. Deze nummers staan niet voor de leeftijd. Het is een aanduiding voor het vetgehalte van de kaas. Niet alle kazen zijn even vet namelijk.
Officieel spreken we van oude kaas na circa 10–12 maanden rijping. Een jaar of langer liggen de kazen op de plank om te rijpen, waarbij steeds meer vocht verdampt en de smaak zich concentreert. Sommige bijzondere kazen rijpen zelfs nog langer; alles boven ~12 maanden noemen we overjarig.
De grote verscheidenheid aan gerijpte kazen omvat de langst gerijpte soorten, waaronder Gruyère, gerijpte witte cheddar, Goudse kaas, Manchego en verschillende soorten Parmezaanse kaas , evenals vele andere soorten met een kortere rijpingstijd. Naarmate de kaas ouder wordt, wordt hij harder.
Volle Amerikaanse en Parmezaanse kaas bevatten veel AGE's vergeleken met magere kazen zoals cottage cheese, mozzarella met een laag vetgehalte en cheddar kaas met 2% melk. Andere voedingsmiddelen die AGE's bevatten, ook al zijn ze niet verhit, zijn boter, roomkaas, mayonaise en margarine.
Bitto Storico kan maximaal 18 jaar oud zijn – en nee, dat is GEEN typefout. Ik zei 18 jaar. Een tien jaar oude Bitto Storico is de oudste die je waarschijnlijk in Valtellina te koop zult vinden. Een van de oudste wielen ooit verkocht was echter een 15 jaar oude Bitto Storico die in China voor ongeveer $ 6.400 werd verkocht.
Dit is onze kampioen: De Rotterdamsche Oude 55 weken gerijpt is bij de Gouda Cheese Awards 2020 bekroond met goud en draagt nu het predicaat 'lekkerste oude Goudse kaas van Nederland'. Eerder werd deze kaas ook al met goud bekroond tijdens het wereldkampioenschap kaas in Wisconsin.
Wat betekent 40+?
En alhoewel sommige mensen het wel denken, zegt dit getal niets over de leeftijd, het aantal gaten of hoelang de kaas gerijpt heeft. Nee. De aanduiding 40+ zegt wel een heleboel over het vetgehalte van de kaas. Maar het betekent niet dat de kaas die u eet voor 40% uit vet bestaat.
Ongeopende cheddarkaas kan enkele maanden tot zelfs een jaar of langer na de houdbaarheidsdatum in de koelkast bewaard worden. Gewaxte kazen zoals onze Black Bob Extra Mature Cheddar moeten in de koelkast bewaard worden om te voorkomen dat de kaas opzwelt en de waslaag barst.
Verschillende soorten oude kaas
Denk aan een oude geitenkaas, oude komijnekaas, oude brokkelkaas en oude nagelkaas, maar ook aan 'gewone' oude kaas en kaas die extra oud is.
Wat zijn de gezondste kazen? De gezondste kaassoorten zijn 10+, 20+ of 30+ kazen met niet te veel zout (minder dan 2 gram zout per 100 gram kaas). Verder ook magere plattekaas, verse kaas, halfvolle plattekaas, cottagecheese, volle plattekaas, magere smeerkaas, ricotta, mozzarella en zachte, verse geitenkaas.
Hoe hoger het getal, hoe vetter de kaas. Het vetgehalte heeft invloed op je vetinname, maar ook op de smaak en structuur van kaas. Hoe meer vet, hoe voller de smaak. Je kunt dus stellen dat 48+ kaas een rijkere smaak heeft dan 20+ kaas.
Noord-Hollandse Gouda oud is een kaas van ongeveer 10 maanden gerijpt. Aan de basis ligt melk uit Noord-Hollandse polder van de allerhoogste kwaliteit.
30+ kaas betekent dat de kaas 30% vet bevat in de droge stof. Dit betekent dat de vetgehalte berekend is op de droge massa van de kaas, zonder het watergehalte mee te rekenen. 30+ kaas is dus minder vet dan 48+ kaas, wat betekent dat het een gezondere optie kan zijn voor diegenen die op hun vetinname letten.
Kaas eten in normale hoeveelheden (als onderdeel van een gevarieerd dieet) past prima in een gezonde leefstijl en is dus helemaal niet per se slecht voor je cholesterol.
De aanduidingen 10+, 20+, 30+, 40+,45+, 48+, 50+, 60+ op de verpakking geven het vetgehalte aan. Het vetgehalte staat gegeven per hoeveelheid droge stof. De droge stof is de hoeveelheid kaas zonder water.
Maakt die tijd de ene kaas (on)gezonder dan de andere kaas? Om maar meteen met de deur in huis te vallen: ja. Oude kaas bevat niet alleen iets meer zout dan jonge kaas, maar ook is oude kaas relatief vetter. Het vetgehalte van een kaas wordt berekend per hoeveelheid droge stof.
De winnaar volgens het panel is de jong belegen 30+ kaas van Beemster. Lekkere volle smaak, dikke plakken en de meeste pit, dus daar mag een medaille om de nek. De minste kaas komt van Maaslander: droog, hard, net plastic.
Deze heerlijke oude kaas is ruim 2 jaar natuurgerijpt in daartoe bestemde rijpingskamers in Woerden.
De Rotterdamse Oude won in de categorie Goudse 48+ en de Karakter (uit Rijen) was de beste van de geitenkazen.
Grana en Parmezaan
Dit zijn de meest verkochte kazen ter wereld. Beide zijn gerijpt en worden gemaakt met Italiaanse koemelk, rauw verwerkt met dierlijk stremsel, en ze zijn ontstaan in kloosters in de middeleeuwen.
Wat is echt oude kaas? Echt oude kaas heeft minimaal 12 maanden de tijd gehad om te rijpen en heeft daarom een sterke smaak. Echt oude kaas is sterk van smaak, vrij zout en brokkelt gemakkelijk af. Het feit dat hij gemakkelijk brokkelt betekent niet dat hij niet meer goed te snijden is.