De vleesvervangers peulvruchten, ongezouten noten, ei, tofu, tempé en sommige kant-en-klare vleesvervangers staan samen met vis en mager onbewerkt vlees in de Schijf van Vijf. Het is belangrijk om te variëren met deze producten.
Minder vlees of vegetarisch eten
Vegetariërs krijgen het advies ei, peulvruchten, sojaproducten, noten en pitten te eten. Daarnaast is het goed om groente, brood en andere graanproducten en zuivel te nemen, om tekorten aan eiwit, ijzer, vitamine B1 en vitamine B12 te voorkomen.
Vleesloze maaltijden bestaan uit bonen, linzen, groenten en volkoren granen . Plantaardige eiwitten bieden veel gezondheidsvoordelen. Het eten van meer plantaardige eiwitten kan ook uw budget ten goede komen. Ze zijn meestal goedkoper dan vlees.
Als je een gezond vegetarisch gerecht wilt maken, kun je vlees vervangen door bijvoorbeeld eieren, peulvruchten, tofu of tempé. Je kunt ook kiezen voor een kant-en-klare vleesvervanger zoals een vegetarische burger, groenteburger, vegetarisch gehakt, vegetarische balletjes of falafel.
Gezond eten zonder vlees hoeft niet moeilijk te zijn. Om tekorten in je voeding te voorkomen is het belangrijk voldoende ei, peulvruchten, sojaproducten, noten en pitten te eten. Aangevuld met groente, brood, graanproducten en zuivel.
Stoppen met rood vlees heeft een bewezen, positief effect op je lichaam. Uit talloze onderzoeken blijkt dat het eten van rood vlees de kans op diabetes type 2 verkleint, je cholesterolwaarde omlaag brengt en spijsvertering en stoelgang verbetert.
De meeste vleesvervangers hebben sojabonen als belangrijkste grondstof, vaak in combinatie met eiwitten uit bijvoorbeeld tarwe of ei. Veel kant-en-klare vleesvervangers zijn rijk aan eiwitten, maar bevatten ook veel verzadigde vetten en zout. Net als bewerkt vlees maakt dat veel vegaproducten minder gezond.
Peulvruchten (bonen, linzen en kikkererwten)
Peulvruchten zitten vol eiwitten, ijzer, B-vitamines, vezels en pectine, een stof die je slechte cholesterol verlaagt en je zo beschermt tegen hart-en vaatziekten. Bovendien bevatten ze geen zout of verzadigde vetten. Een gezonde vleesvervanger dus.
Eet gerust af en toe een eitje. Het is bovendien een volwaardige vervanger voor vlees. Aan de slag: Omelet, roerei, quiche, tortilla ...
Het beste gebruik je groene of bruine linzen, omdat deze een mildere smaak hebben dan rode linzen en zo meer smaken opnemen. Bruine en groene linzen zijn na het koken ook steviger van structuur, zoals rul gehakt. Je kunt linzen in vrijwel alle gerechten in plaats van gehakt gebruiken.
Voor je gezondheid hoef je niet per se vlees te eten. Er zitten nuttige voedingsstoffen in vlees, zoals eiwit, ijzer en vitamine B1 en B12. Maar die voedingsstoffen kun je ook uit andere producten halen. Je kunt dus prima met minder of zonder vlees, als je het goed vervangt.
Voor 1 kilo vlees is bijvoorbeeld gemiddeld 5 kilo plantaardig materiaal (veevoer) nodig (Milieu Centraal, 2021b). Vleesproductie zorgt verder voor veel meer uitstoot van broeikasgassen en voor verzuring van de bodem en de lucht. Dat geldt ook voor de productie van zuivel.
Krijg je wanneer je geen vlees eet wel voldoende proteïne en vitamine B12 binnen? Beide zitten namelijk voornamelijk in dierlijke producten. Heb je een tekort aan proteïne of vitamine B12, dan kun je er op de lange termijn duizeligheidsklachten, concentratieproblemen en/of vermoeidheidsklachten door ervaren.
Vleesvervangers of vleesopvolgers zijn voedingsmiddelen die bedoeld zijn om de functie van vlees als maaltijdcomponent bij de warme maaltijd, of de functie van vleeswaren als snack of als broodbeleg, te vervangen. Dit kan worden gedaan vanwege de voedingsstoffen of om de 'hartigheid' of structuur van de maaltijd.
Iemand die geen of weinig vlees eet, kan een tekort krijgen aan bepaalde B-vitamines, met name B12, dat nagenoeg alleen in dierlijke producten zit. Dit kan leiden tot bloedarmoede, een slap gevoel, vermoeidheid en weinig uithoudingsvermogen. Een vleesloos dieet kan ook leiden tot een tekort aan ijzer en zink.
Voor de meeste gezonde mensen zijn 1-2 eieren per dag geen probleem. Ze leveren waardevolle eiwitten, vitamines en mineralen.
Een spiegelei bevat meer vet en calorieën dan een gekookt ei omwille van de bereiding. Hoeveel calorieën een spiegelei precies levert hangt af van de hoeveelheid en de soort vetstof die wordt gebruikt. Oliën bestaan voor 100 % uit vetten en boter en traditionele margarines voor 80 %.
In plaats van vlees kun je kiezen voor peulvruchten, noten of eieren. Peulvruchten, noten, eieren en producten die hiervan zijn gemaakt worden daarom ook wel vleesvervangers genoemd. Vleesvervangers zijn onderdeel van een gezond eetpatroon met minder of geen vlees.
Het voedingscentrum adviseert om elke 100 gram vlees te vervangen voor 25 gram noten. Door de verschillende soorten, smaken en eigenschappen van noten kun je makkelijk variëren!
Wilt u af en toe een stukje vlees eten, kies dan voor onbewerkte producten zoals biefstuk of varkenslap maximaal 1 of 2 keer per week. Nog beter is om het rode vlees te vervangen door een stukje kip, bijvoorbeeld een kippenpootje, -boutje, of -filet (maar niet de plakjes kipfilet, dat is dan weer bewerkt vlees).
Zitten er nadelen aan vleesvervangers? Veel kant-en-klare vleesvervangers zijn helaas niet zo gezond. Ze bevatten te veel zout, suiker en verzadigd vet en te weinig eiwit, ijzer en B-vitamines. Vervang je je vlees op een goede manier door meer peulvruchten, granen en noten te kiezen.
Avocado is eigenlijk een volledige vleesvervanger. Op vitamine B12 na, heeft het alles in zich wat je nodig hebt als je geen vlees eet, namelijk veel eiwitten en gezonde vetten. De combinatie van alle voedingsstoffen in avocado werkt ontstekingsremmend. Het helpt om artrose en reuma te voorkomen of te verminderen.
Kaas is geen volwaardige vleesvervanger. In goede vleesvervangers zit genoeg ijzer, eiwit en vitamine B12 en/of B1. Qua eiwitten en vitmaine B12 zit je met kaas wel goed, maar kaas bevat geen ijzer. Nu is dat als je af en toe vlees vervangt door kaas geen probleem.