Dieren kunnen de salmonella-bacterie op elkaar overdragen via direct contact en via mest. Mensen kunnen op verschillende manieren besmet raken. Bijvoorbeeld via direct contact met een besmet dier. Maar meestal gaat het via voeding.
Kip is geen steriel product en ten opzichte van andere voedselproducten is Salmonella relatief vaak op rauwe kip aanwezig (in 3,5% van de gevallen). Echter, kip is geen product dat leidt tot veel Salmonella besmettingsuitbraken bij de mens.
Besmet voedsel en water
Vaak geïnfecteerde voedingsmiddelen zijn onder andere: rauw vlees, gevogelte en zeevruchten. Uitwerpselen kunnen tijdens het slachtproces op rauw vlees en gevogelte terechtkomen . Zeevruchten kunnen besmet raken als ze uit besmet water worden geoogst.
Kippen kunnen voer of water consumeren dat is vervuild met Salmonella. Geïnfecteerde apparatuur: via gereedschap, kooien of kleding die besmet zijn. Knaagdieren en insecten: kunnen de bacteriën verspreiden. Inclusief ratten, muizen maar ook de mindere meelworm of rode mijten.
Is de kip nog wel half rauw? Dan zit er niks anders op, terug in die oven. Dek de kip af met aluminiumfolie als je bang bent dat de buitenkant uitdroogt voordat de binnenkant gaar is, schenk nog een glas wijn in en neem een lekker olijfje, want je diner laat nog even op zich wachten.
Salmonella verdwijnt meestal binnen een paar dagen vanzelf. Drink voldoende om uitdroging te voorkomen . U kunt het risico op salmonella verminderen door veilig met voedsel om te gaan en uw handen te wassen na het aanraken van dieren.
Deze klachten beginnen vaak tussen de 12 en 96 uur na het eten van besmet voedsel. Meestal gaan deze klachten na drie tot zeven dagen vanzelf voorbij.
Helaas is dit niet de gemakkelijkst te herkennen infectie. Bij jonge vogels kun je soms symptomen zien zoals depressie, slechte groei, diarree, uitdroging en algehele zwakte , maar dit kan ook wijzen op andere vogelziekten en moet door een dierenarts worden bevestigd.
Er wordt geschat dat er in Nederland ieder jaar tien- tot honderdduizend personen salmonellose krijgen. Zo'n twintig tot dertig mensen overlijden hier jaarlijks aan. Kinderen van vier jaar en jonger, en ouderen boven de 75 jaar hebben een grotere kans op het ernstig ziek worden van een besmetting met Salmonella.
Rauwe kip, inclusief rauwe, bevroren kipproducten, moet worden gegaard tot een kerntemperatuur van ten minste 74 graden Celsius om door voedsel overgedragen bacteriën, zoals Salmonella, te doden.
Maak regelmatig je hok en andere plekken waar je pluimvee rondloopt schoon . Het verwijderen of verminderen van de uitwerpselen waarmee je kippen in contact kunnen komen, verkleint de kans op salmonellavergiftiging. Bovendien voorkomt het dat hun eieren besmet raken.
"Bij kip zitten de bacteriën vaak veel dieper in het vlees en daarom moet het volledig doorbakken zijn", legt dokter Devroey uit. "Dit geldt voor alle gevogelte en niet enkel voor kip. Je kan een infectie met salmonella krijgen wanneer gevogelte niet goed doorbakken is. Dat is een stevige buikinfectie.
Maar het kan nog steeds een lichtroze tint hebben. Soms, als het dicht bij het bot zit, kan er wat merg uitlekken en de kip een lichtroze kleur geven . Dat is prima. Soms heeft kip gewoon een lichtroze kleur.
Kip is een belangrijke bron van deze ziekten. Sterker nog, ongeveer 1 op de 25 verpakkingen kip in de supermarkt is besmet met Salmonella.
Klachten bij een infectie met salmonella
Deze periode wordt de incubatietijd genoemd. Klachten die kunnen ontstaan zijn: misselijkheid, overgeven, diarree (soms met slijm en bloed), buikkrampen, koorts en hoofdpijn.
Hoe herken ik bederf? De kip heeft een afwijkende geur, is grauw verkleurd, uitgedroogd of plakkerig. Eet geen vlees wat er raar uitziet of niet goed ruikt.
Meestal gebeurt dit via voedingsmiddelen, bijvoorbeeld als vlees of eieren van een besmet dier onvoldoende verhit zijn. Er is dan sprake van zoönotische salmonella. Een zoönose is een infectie die van dieren kan overgaan op mensen, en ook van mensen op dieren.
Maar soms leidt salmonella tot ernstige infecties. In zeldzame gevallen zelfs met dodelijke afloop. In 2022 ontdekten onderzoekers van het LUMC dat Salmonella soms meer doet dan mensen tijdelijk ziek maken: het kan het gedrag van de menselijke cellen verstoren en bijdragen aan kankergezwellen.
Salmonella-infectie raakt meer dan 100 mensen
Er werden geen sterfgevallen gemeld. Van de 69 ondervraagde personen meldden er 56 dat ze komkommers hadden gegeten voordat ze ziek werden. Er werden waarschijnlijk veel meer mensen ziek tijdens de uitbraak dan bevestigd.
Omdat de Salmonella bacterie op veel verschillende manieren bij de kip terecht kan komen, is besmetting nooit volledig te voorkomen. Ongeveer 7,5% van alle kippen in de industrie is besmet met Salmonella. Hoewel er geen cijfers zijn voor de hobbykip, is een vergelijkbaar percentage niet ondenkbaar.
Volledig gegaarde kip kan vaak wat roze zijn. Sterker nog, verschrikkelijk droge en overgegaarde kip kan ook wat roze zijn. En ondergegaarde kip kan wit worden. De textuur is meestal een betere indicator, maar de textuur is pas echt zeker als de kip overgegaard is, wat vaak tot droge kip leidt.
Salmonella kan voorkomen in rauwe dierlijke producten, zoals vlees, vis en eieren, en op rauwe groente, kiemgroente en fruit. Kinderen tot 5 jaar, zwangeren, ouderen en mensen met een verminderde weerstand worden sneller ziek na een besmetting. De kans bestaat dat zij een vochttekort oplopen.
De symptomen zijn in het begin niet altijd even duidelijk. Een constante is wel dat men een abnormaal hevige pijn voelt rond een wondje. Mogelijks voelt de huid ook warmer aan dan normaal of ze wordt wat roder. Binnen 24 tot 72 uur treden ernstigere ontstekingen op.
Toch moet je oppassen met rauwe kip, ook al doe je voorzichtig. “Je kan er zelfs hersenschade van krijgen, of je hele verteringsstelsel lost op door de pathogene organismen zoals E. Coli. Die bacterie is in staat om je darmwand te penetreren en zo in je bloedbaan terecht te komen.
Als de kip vreemd ruikt, gooi het dan meteen weg. Kleur: Verse gebakken kip is meestal goudbruin. Als de kip een grijze of groene tint heeft, is dit een teken van bederf. Textuur: Als de kip slijmerig of plakkerig aanvoelt, is dit een indicatie dat het niet meer veilig is om te eten.