Behalve de bespaarde energie behouden de groenten ook meer smaak en veel meer voedingsstoffen, die niet in het kookwater verdwijnen. Vooral vitamine C is kwetsbaar voor koken. Daarom maakt stomen voedsel juist gezonder.
In tegenstelling tot stomen, moet het eten bij koken daadwerkelijk in het water staan , waardoor het koken van groenten kan leiden tot verlies van voedingsstoffen, een flauwe smaak en een waterige textuur. Je kunt groenten, vlees en zeevruchten koken; eigenlijk alles wat je kunt stomen, maar de smaak en gezondheidsvoordelen zullen veranderen.
Bij stomen maak je eten gaar in de damp van kokend water. Hierbij blijven smaak en vitamines beter behouden dan bij koken. Om eten te stomen gebruik je een stoomoven, stoompan of stoommandje. Ook een pan met een hittebestendige vergiet en deksel doet het werk.
Een belangrijke reden om aardappels te stomen is dat het een gezonde manier van garen is. Er komt geen olie, boter of iets dergelijks aan te pas, zoals bij bakken of frituren, dus dat scheelt flink in de calorieën. Daarnaast, als je de methode vergelijkt met het koken, is stomen gezonder dan koken.
Wat je ziet bij stoom zijn hele kleine waterdruppels. Stoom heeft dezelfde temperatuur als het hete water. Omdat stoom alleen ontstaat wanneer het water heet is, kan dit dus erg gevaarlijk zijn. De hete waterdruppels irriteren de luchtwegen en laten de slijmvliezen als het ware schrikken door de hitte.
Gezondheidsdeskundigen waarschuwen voor de risico's van stomen. Overmatige blootstelling aan warme, vochtige lucht kan de luchtwegen irriteren. Onderzoeken laten ook zien dat je brandwonden kunt krijgen als je niet voorzichtig bent met het hete water. Pas dus goed op.
Behalve de bespaarde energie behouden de groenten ook meer smaak en veel meer voedingsstoffen, die niet in het kookwater verdwijnen. Vooral vitamine C is kwetsbaar voor koken. Daarom maakt stomen voedsel juist gezonder.
Stoom de aardappelen in 20 minuten gaar. Hoe lang moet je aardappels stomen? Al binnen 15 à 20 minuten stoom je aardappels gaar. Wil je zo snel mogelijk klaar zijn, kies dan voor kruimige aardappelen die je in stukjes snijdt.
Wie ten volle wil genieten van gezondheidsvoordelen van aardappelen, kiest voor een gezonde bereiding. Gekookt, gestoomd, gepoft, in de schil… Kook je aardappelen in de schil, dan gaan er minder vitaminen verloren. Aardappelen zijn een gezond én veelzijdig ingrediënt waarmee je zoveel kanten uit kunt.
gooi een handdoek over je hoofd om de stoom geconcentreerd te houden. Gebruik je geen handdoek dan adem je namelijk veel minder waterdruppeltjes in; adem in door je neus en adem uit door je mond; blijf zo vijf tot tien minuten boven het warme water zitten.
De meeste groenten kun je perfect stomen, maar er zijn een paar uitzonderingen. Sterk smakende groenten zoals ui of knoflook kunnen té sterk gaan doorsmaken. Ook bladgroenten of paddenstoelen zijn minder geschikt om te stomen, en trouwens ook om te koken: je bakt of roerbakt ze best.
Gezonde bereidingstechnieken zijn koken, stomen en bereiden in de oven. Daarvoor wordt geen olie of boter gebruikt. Ook kun je bakken, braden en frituren met gezonde vetten. Bij deze bereidingswijzen trekt wel een gedeelte van het vet in het product, waardoor er meer calorieën in zitten.
Stomen is het bereiden van groenten, vlees of rijst in de stoom van kokend water. Het stomen van eten duurt iets langer dan koken. Houd rekening met een extra kooktijd van ongeveer drie minuten. Het voordeel van je eten stomen, is dat de smaak en structuur van bijvoorbeeld groenten beter behouden blijft.
Met aluminiumfolie in de oven
Wie vis, groente of vlees wilt stomen kan ook gebruik maken van de oven en een stuk aluminiumfolie. Deze kooktechniek heet en papillotte. Het is hierbij essentieel om de groente, vis of het vlees goed in te pakken in de folie, zodat de warmte in het pakketje blijft.
Vrij vastkokende aardappels: geschikt om te bakken en voor in ovenschotels. Kruimige aardappels: geschikt om te poffen, bakken, pureren en frituren. Zeer kruimige aardappels: geschikt om te pureren of voor in een soufflé.
Vergeleken met eenzelfde portie gekookte aardappelen leveren gekookte deegwaren en rijst meer calorieën, minder kalium en geen vitamine C. Vervang aardappelen daarom niet elke dag door een graanproduct en voorzie bij vervanging altijd een vitamine C-rijke bron in je voeding zoals een extra portie groenten of fruit.
Aardappelen bevatten veel resistent zetmeel, een opneembare stof die de groei van goede bacteriën in de darmen bevordert. Onderzoek heeft laten zien dat resistent zetmeel insulineresistentie kan verminderen.
Een mooie olie is bij uitstek een goede smaakmaker om gestoomde producten te spicen. Er zijn genoeg oliën met een smaakje verkrijgbaar als sesam-, basilicum-, knoflook- en truffelolie. Besprenkel de olie na het stomen over wat groente of over een stukje vlees of vis. Maar vooraf toepassen kan ook!
De simpelste stoommanier van allemaal is misschien een vergiet. Je doet een laagje kokend water in een grote pan waarop een vergiet past en zorgt dat de onderkant van het vergiet het water niet raakt. Vervolgens kun je de ingrediënten in het vergiet doen en het deksel erop leggen. Voilá: een zelfgemaakte stoompan.
Opzetten in koud water heeft als voordeel dat de aardappelen gelijkmatiger garen en dat ze niet aan de buitenkant meer gaar zijn dan aan de binnenkant. Opzetten in kokend water zorgt ervoor dat de kooktijd verkort wordt, en hoe korter de bereidingstijd, hoe meer behoud van vitaminen.
Stoomkoken is ook een gezondere manier van koken. Alle voedingsstoffen blijven beter bewaard dan bij de bereiding met kokend water. Wanneer je bijvoorbeeld groente gewoon in water kookt, geven ze tijdens het koken heel wat van hun voedingsstoffen aan dat water af.
Koken met een stoommandje
Hoe gebruik je een stoommandje? Het is eigenlijk heel simpel: je brengt ruim water in een pan aan de kook. Zodra het water kookt, zet je het mandje op de pan. Zorg ervoor dat de bodem van het mandje het water niet raakt, anders kan er geen stoom ontstaan tussen het water en het mandje.