Olijfolie en zonnebloemolie bevatten allebei goede vetten. In olijfolie zit wat meer omega-9 en antioxidanten. In zonnebloemolie zit juist meer omega-6. Daarvan heb je ook wat nodig, maar te veel kan minder goed zijn voor je gezondheid.
Zonnebloemolie heeft ook een hoog rookpunt en kan worden gebruikt om te bakken, braden en frituren. Het is echter minder stabiel dan olijfolie en kan sneller oxideren bij hoge temperaturen.
Olijfolie is een echte smaak- en aroma-overwinnaar en is een veelzijdige olie die je altijd bij de hand hebt voor diverse kooktoepassingen, waaronder frituren. De milde smaak en het hogere rookpunt van zonnebloemolie maken het echter een goede keuze als je bakt of werkt bij extreem hoge kooktemperaturen.
Zonnebloemolie bevat duidelijk meer vitamine E dan olijfolie, wat de cellen, celwand, bloedbaan en weefsels beschermt. Ook bevat zonnebloemolie meer vitamine K, wat nodig is voor een goede bloedstolling. Olijfolie bevat dan weer meer omega 3-vetzuren, die beschermen tegen hart- en vaatziekten.
Olijfolie bevat bijna tien keer zoveel vitamine K dan zonnebloemolie, lezen we in de NEVO-tabellen. Deze vitamine is belangrijk voor de bloedstolling, maar ook voor je botstofwisseling. Ook bevat het vitamine A, in tegenstelling tot zonnebloemolie, waar helemaal geen vitamine A in zit.
Hoewel zonnebloemolie veel gebruikt wordt om in te frituren, is het niet de gezondste keuze. Bij hoge temperaturen kunnen schadelijke stoffen zoals aldehyden ontstaan. Zeker bij herhaald gebruik wordt dit risico groter.
Zonnebloemolie heeft veel gezondheidsvoordelen omdat het weinig verzadigd vet en veel twee soorten vetzuren bevat: meervoudig onverzadigde vetzuren en enkelvoudig onverzadigde vetzuren.
Binnen je dieet zou je onder andere kunnen overwegen om bak- en braadvetten en bepaalde oliën te vervangen door olijfolie. De reden dat olijfolie cholesterol verlagend werkt, heeft alles te maken met de enkelvoudig onverzadigde vetzuren die in de olie aanwezig zijn.
Meestal gebruiken we hiervoor zonnebloemolie, maar je kunt het eigenlijk vervangen door elke andere plantaardige olie. Als je niet zo avontuurlijk bent ingesteld, kun je het beste kiezen voor een milde olie met een neutrale smaak. Je kunt echter ook bepaalde olijfolie, walnootolie of sesamolie gebruiken voor extra smaak .
Verzadigde vetzuren zitten vooral in dierlijke levensmiddelen zoals in zuivel en vlees, maar ook in koek, gebak en snacks. En kokosolie en palmolie bevatten veel meer verzadigd vet dan andere plantaardige oliën. Verzadigde vetzuren worden over het algemeen gezien als 'slechte' vetzuren.
Het olijfolie vervangen door zonnebloemolie wordt dikwijls aangeraden omdat zonnebloemolie een neutrale smaak kent en daarom prima te gebruiken is in gerechten. Wanneer je het hebt over het bakken in zonnebloemolie of olijfolie, is zonnebloemolie zeker een optie, maar we raden het toch eerder af dan aan.
Over het algemeen worden plantaardige oliën (zoals olijfolie, koolzaadolie of zonnebloemolie) als gezonder beschouwd dan boter, omdat ze minder verzadigd vet en meer hartvriendelijke onverzadigde vetten bevatten. Boter, een dierlijk product, bevat meer verzadigd vet, wat bij overmatige consumptie het cholesterolgehalte kan verhogen.
Olijfolie bevat veel enkelvoudig onverzadigde vetten, die beter voor het hart zouden zijn dan de verzadigde vetten in boter, mayonaise of de transvetten in margarine .
Wanneer je extra vierge olijfolie verhit, gaat een deel van de smaak verloren. Zorg bij bereiding dat de olie niet te warm wordt en gaat roken of dampen. Als de olie warmer wordt dan 180 °C kunnen er ongezonde stoffen ontstaan.
In het bijzonder wordt er angst gezaaid rond oliën op basis van zaden, zoals koolzaad-, maïs– en zonnebloemolie. Als reden wordt hierbij verwezen naar het feit dat deze oliën rijk zijn aan omega-6-vetzuren, die, volgens deze influencers, ontstekingsbevorderend zijn. Dit klopt niet.
Tips voor goudgele friet/patat:
Gebruik vloeibaar, plantaardig frituurvet. Geschikt om te frituren zijn: vloeibaar frituurvet, zonnebloemolie en olijfolie (geen extra vierge). Doe kleine hoeveelheden in de frituurpan, houd maximaal 150 gram per keer aan.
Olijfolie en zonnebloemolie bevatten ongeveer dezelfde hoeveelheid onverzadigde vetten en gaan hiermee dus gelijk op. Qua calorieën zit er ook weinig verschil tussen de 2. Net als alle soorten olie zijn het er betrekkelijk veel. Om het gezond te houden, kunt u van beide soorten daarom het best niet te veel gebruiken.
Houd tijdens het koken wel rekening met het relatief lage rookpunt (171°C-191°C) van extra vierge olijfolie. Uit de pitten van de zonnebloem kan ook olie worden geperst: zonnebloemolie. Zonnebloemolie heeft een rookpunt van 210°C, waardoor je deze olie kunt gebruiken om te bakken, braden en frituren.
Er is niets dat de smaak van olijfolie kan vervangen. Als het alleen om de salade gaat, dan kan elke goede kwaliteit, milde eetbare olie worden gebruikt om een salade dressing te maken. Pinda, soja, maïs, koolzaad, saffloer, zonnebloem, avocado, druivenpit en dergelijke kunnen allemaal volstaan.
De bewerkte zonnebloemolie wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en overgewicht. Als Voedingscoach en Personal trainer zie ik vaak zonnebloemolie staan in de voedingsdagboeken. Terwijl je deze olie waarschijnlijk beter kunt vermijden.
Omega-3 vetzuren – Deze gezonde vetten houden je aderen elastisch en bevorderen een goede doorbloeding. Ze zijn te vinden in vette vis (zoals zalm en makreel), avocado's, lijnzaad en walnoten.
Wetenschappers hebben ontdekt dat olijfolie helpt om het LDL (slechte) cholesterol te verlagen. Dit vermindert het risico op hart- en vaatziekten. Ook blijkt uit onderzoek dat mensen die regelmatig olijfolie gebruiken, vaak minder cholesterol remmende medicijnen nodig hebben.
Meervoudig onverzadigde vetzuren
Maar ook zonnebloemolie bevat overwegend onverzadigde vetzuren. Sterker nog, zonnebloemolie bevat veel meer meervoudig onverzadigde vetzuren dan olijfolie, waar overwegend enkelvoudig onverzadigde vetzuren in zitten.
Daarom wordt veel afgeraden om gewone zonnebloemolie te kiezen. Zoek naar een alternatief voor je salades en bakken en braden – met zo min mogelijk omega 6 (linolzuur) en veel omega 9 (oliezuur). Het goede nieuws is dat dit gezonde alternatief al bestaat…: de “high oleic”-zonnebloemolie.
Zonnebloemolie is een dun vloeibare, zuiver plantaardige olie die een hoog gehalte aan onverzadigde vetzuren bevat.