Ouder worden is niet de directe oorzaak van gewichtstoename. Toch zijn er wel factoren waar je op kunt letten. Vooral de afname van spiermassa en een grotere inactiviteit zorgen voor een lagere energiebehoefte. Oftewel als je hetzelfde blijft eten, zul je zwaarder worden.
Omdat spieren in rust energie verbruiken, zal met name het rustmetabolisme dalen bij een afname van spiermassa. Met het afnemen van de spiermassa word je ook minder krachtig, waardoor bijvoorbeeld trappenlopen met de jaren zwaarder wordt. Ouderen zijn minder fysiek actief.
Dat heeft te maken met het feit dat het lichaam met de leeftijd onder andere minder testosteron produceert (dat geldt ook voor vrouwen!). Testosteron zorgt namelijk voor de opbouw van spierweefsel. Een bijverschijnsel van minder spierweefsel is dat het basaalmetabolisme daalt.
Het is steeds moeilijker om op gewicht te blijven als je ouder wordt. Dit heeft verschillende oorzaken: Je stofwisseling vertraagt. De energie die je binnenkrijgt met eten verbrandt minder snel en sla je sneller op als vet.
Sommigen merken dat ze vanaf hun overgang aankomen en een dikkere buik krijgen. Dat heeft deels te maken met het ouder worden. Als je ouder wordt neemt de hoeveelheid vet toe en de spiermassa neemt af. Vaak gaan mensen ook minder bewegen als ze ouder worden.
Voor veel vrouwen ontstaat extra buikvet tijdens de overgang als gevolg van hormonale veranderingen. Het lichaam maakt minder oestrogeen aan, wat invloed heeft op de verdeling van vet. Waar vet eerst vooral rondom de heupen of dijen zat, verschuift dit nu vaak naar de buik.
Veel vrouwen merken een toename van buikvet naarmate ze ouder worden, zelfs als ze niet aankomen . Dit komt waarschijnlijk door een lagere oestrogeenspiegel, omdat oestrogeen invloed lijkt te hebben op de locatie van vet in het lichaam. Genen kunnen ook bijdragen aan de kans op overgewicht of obesitas.
Afvallen op oudere leeftijd kan door eiwitrijker te eten, minder bewerkt te eten, gevarieerd te eten, spier inspannende activiteiten te doen zoals krachttraining, meer te bewegen, je stress te managen en je slaap te prioriteren.
Als er te weinig of te veel hormonen worden aangemaakt, kan dit leiden tot een gewichtstoename in en rondom de buik. Deze disbalans is het gevolg van langdurige tekorten in vocht en essentiële voedingsstoffen in het lijf. Cortisol is bijvoorbeeld een hormoon dat het lichaam helpt te kalmeren bij stress.
Veranderingen aan de ruggengraat
De tussenwervelschijven van de ruggengraat drogen uit en worden dunner. Daardoor neemt de lengte van de wervelkolom af en krimpen we.
Kun je nog spieren opbouwen na je 50e? Dat is zeker mogelijk. Door aan krachttraining te doen, betere voedingskeuzes te maken, meer te bewegen en voldoende te ontspannen, kun je op oudere leeftijd spieren opbouwen.
Vooral sporten, maar ook wandelen en fietsen zijn een goede manier om je opgezette buik in de overgang te verminderen. Sporten in warmte is in deze fase extra goed. Het is belangrijk om goed te kauwen en niet te veel te drinken tijdens het eten. Het is belangrijk dat je voldoende vezels binnen krijgt.
Het kan bij zowel krachttraining als duursport voorkomen dat je op de weegschaal geen verschil ziet of zelfs aankomt in gewicht. Dat kan komen omdat je meer spierweefsel ontwikkelt. Laat je dus niet ontmoedigen. Als je intensief sport, kun je ervan uitgaan dat je vetmassa kwijt bent.
Als je ouder wordt, verliezen je spieren kracht. Volgens het Kenniscentrum Sport & Bewegen neemt na je 30e je spierkracht jaarlijks met 1% af. En na je 70e jaar wel met 3 tot 5% per jaar. Heb je minder spierkracht, dan is het moeilijker om in balans te blijven.
BMI 18,5 x (1.70 m x 1.70 m) = 53,5 kg. Om de bovengrens van een bij jouw lengte passend gewicht te berekenen ga je uit van een BMI van 25. BMI 25 x (1.70 m x 1.70 m) = 72,5. Zo zie je, dat bij een lengte van 1.70 m een gezond gewicht tussen de 53,5 – en 72,5 kg ligt.
Direct nadat je veel water hebt gedronken
Alles bij elkaar opgeteld kan dit zorgen voor een kilo toename in lichaamsgewicht op dat moment.
Voor vrouwen:
Des te belangrijker om voldoende eiwitten te eten, krachttraining te doen en je botten sterk te houden. Oefeningen zoals squats, lunges en lichte sprongetjes (als je gewrichten het toelaten) helpen niet alleen tegen buikvet, maar dragen ook bij aan sterke botten en een betere balans.
Een opgeblazen buik ontstaat vaak na een maaltijd. Het kan een onaangenaam gevoel zijn en ontstaat doordat het maag-darmkanaal is opgezwollen door een verstoring van de spijsvertering of doordat er een hogere aanwezigheid is van gas in het maag- en darmstelsel. Dat is dan wat zorgt voor het opgeblazen gevoel.
Belangrijk om te onthouden: Je buikvet kwijtraken wanneer je 50 plus bent doe je door een uitgebalanceerd dieet te volgen,, je lichamelijke activiteit te verhogen, je stress te managen en beter te slapen, voldoende water te drinken en je alcoholconsumpties te beperken en aan krachttraining te doen.
Van de volwassen Nederlanders hebben de 50-64 jarigen het vaakst overgewicht en obesitas. Van de kinderen van 4 tot en met 17 jaar oud heeft zo'n 13% overgewicht, van wie 4% ernstig.
Handige tips om af te vallen
Verklein de porties: eet iets minder vlees, brood, aardappelen, rijst of pasta. Probeer minder te snoepen, neem vaker fruit of groenten tussendoor. Vergelijk de hoeveelheid calorieën, vet, eiwitten en koolhydraten op etiketten. Kies voor volkorenproducten voor een voller gevoel.
Naarmate we ouder worden, vinden er namelijk veranderingen plaats in onze hormoonspiegels. Voornamelijk vrouwen hebben hier last van voor, tijdens en na de menopauze. Zo neemt het hormoon oestrogeen aanzienlijk af, wat kan leiden tot gewichtstoename rond de buik.
Cardio oefeningen, zoals wandelen, joggen, fietsen of zwemmen, helpen bij het verbranden van calorieën en het verminderen van buikvet. Daarnaast kan krachttraining, zoals gewichtheffen of weerstandstraining, helpen bij het opbouwen van spieren en het versnellen van je stofwisseling.
Wat is de oorzaak van buikvet? Of jij relatief veel vet op je buik vast houdt is deels afhankelijk van je genen en deels van hormonen. Daarnaast is uiteraard naast je vetverdeling ook het vetpercentage van belang hoe je buik eruit ziet.