Voor kruiden als nootmuskaat, kaneel, kruidnagel en zwarte peper betaalden ze graag veel geld. Op deze 'peperdure' producten maakten de VOC-kooplieden dus veel winst! Maar de schepen brachten ook andere handelswaar mee, zoals koffie, thee en prachtig serviesgoed van kostbaar porselein.
Via handelaren in Perzië kwam het spul uit Oost-Azië richting Europa. Totdat Europese handelaren met schepen rond Afrika begonnen te varen, was dat de enige weg waarop kruiden en specerijen Europa haalden. Dat verklaart meteen de gepeperde prijs. Ze moesten nog stap voor stap ingevoerd worden via de specerijenroute.
Werd er in de middeleeuwen al flink gestrooid met kaneel, in de Gouden Eeuw konden we er in Nederland niet genoeg van krijgen. Samen met rozenwater domineert het de smaak in zoete gerechten en desserts. Pudding, gebak, koekjes, broodkoekjes, custard, gestoofd fruit werden allemaal op smaak gebracht met kaneel.
Rond 1650 lag de prijs van peper op de Amsterdamse veiling op f. 0,47 per pond, in 1666 was dit f. 1,10. Kruidnagelen deden in 1650 f.
Het lukte de VOC een monopolie op nootmuskaat, foelie en kruidnagel te veroveren. Dat leidde in Europa tot torenhoge prijzen. Niet omdat het verbouwen zo duur was, maar omdat de VOC de prijs kon bepalen. De inkoop van nootmuskaat in Azië kostte de VOC bijvoorbeeld vijf cent per pond.
De nootmuskaat was enorm populair (en dus kostbaar) aan het begin van de 17e eeuw. En daarom ruilde de VOC twee Banda-eilanden (Molukken), die in handen van de Engelsen waren, met een net verworven stuk land in de nieuwe wereld.
Saffraan : de duurste specerij ter wereld.
Saffraan is het duurste specerij ter wereld. De prijzen verschillen van jaar tot jaar, maar een saffraan prijs per kilo van €30.000 is bepaald geen uitzondering. Gelukkig heeft het een zeer sterke smaak, waardoor een paar gram of zelfs milligram vaak al voldoende is om er gerechten mee te bereiden.
Bier was de meest populaire volksdrank
Bier was in de 17e en 18e eeuw, naast water, de meest populaire volksdrank. Wijn was iets voor deftige burgers en de meer gegoeden die vanaf 1830 bijna dagelijks wijn dronken – ook bij de maaltijden. Bier werd vanouds zwaar belast door gemeentelijke accijns.
In de begindagen van de geschiedenis waren specerijen enorme bedragen waard, vanwege de moeilijkheidsgraad van de verkrijging en de hoge transportkosten. Toen Alarik de Goth in 410 n.Chr. Rome veroverde, vroeg hij als losgeld 3000 pond peper, destijds meer waard dan het gewicht ervan in goud .
Kaneel is de gedroogde bast van de altijd groene kaneelboom. De kaneelboom groeit alleen in een tropisch klimaat. In de regio Padang op West-Sumatra is men begonnen met de aanleg van kaneel plantages, maar de oorsprong ligt in Sri Lanka, voormalig Ceylon.
Nootmuskaat, foelie en kruidnagel: allemaal specerijen die de VOC graag in handen wilde hebben. Promovendus Tristan Mostert deed onderzoek naar de 'kruidnageljacht' op de Ambonse eilanden en ontdekte dat VOC-gouverneurs steeds extremere tactieken gebruikten om deze specerij te bemachtigen.
Kaneelbroodjes, kanelbullar, zijn de belichaming van Zweeds gebak. Deze tarwebloembroodjes gevuld met kaneel, suiker en boter vind je in alle bakkerijen en cafés.
De specerijenhandel is een commerciële activiteit, waarbij in de oudheid, middeleeuwen en vroegmoderne tijd specerijen en andere exotische Aziatische producten naar Europa werden geëxporteerd in ruil voor goud en zilver. De specerijen waren destijds in de keuken zeer gewild als smaakstoffen en conserveringsmiddelen.
Saffraan komt van de stamper van een mooie paarse krokus die vooral groeit in Iran, maar ook in Marokko, Spanje, Griekenland en India. Voor 1 kg saffraan moet je twee voetbalvelden vol krokussen hebben! Dat verklaart meteen waarom saffraan absoluut de duurste specerij ter wereld is.
6-JUL-2025 - De zwarte peper, ook wel 'koning der specerijen' genoemd, is de meest verhandelde specerij ter wereld. Een potje gemalen zwarte peper ontbreekt op geen enkele restauranttafel en zelfs bij een vliegtuigmaaltijd zit altijd een klein sachet met zwarte peper.
De middeleeuwen – ontdekking van destilleren
Bier was vooral in de steden een belangrijke drank, bij gebrek aan schoon drinkwater. Het alcoholpromillage was laag, zo'n 2 à 3 procent. Ook in kloosters en abdijen werd bier gebrouwen.
Het ontbijt van mensen uit de 17e eeuw bestond voornamelijk uit brood, kaas en boter. Men at vier maaltijden per dag, waarvan twee met kaas. Bij het ontbijt at men zo nu en dan ook pekelharing of spiering.
Relevant voor ons verhaal, is dat één van de grafgiften een beker was van berkenbast met daarin een aangekoekt goedje. Bij nadere analyse bleek dat dit goedje een drank moet zijn geweest van gemout graan, honing, cranberries (of vossenbessen) en gagel.
Saffraan is verreweg de duurste specerij die we kennen. Er wordt wel eens gezegd dat een kilo saffraan duurder is dan een kilo goud, maar dat gaat bij de huidige goudprijs niet meer op. Toch komt saffraan, met een prijs van € 30.000 per kilo, aardig in de buurt.
De duurste kaviaar
Niet alleen komt de prijs op 36.000 euro voor een theelepel, er zit ook écht goud in. Met zijn gekke prijs is deze kaviaar eveneens het duurste eten ter wereld.
De saffraan prijs per kilo kan omgerekend wel €30.000 kosten. Het is zonder enig twijfel de duurste specerij ter wereld. De verkoop is meestal per gram en zelfs per milligram. Niet voor niets word saffraan ook wel “Red Gold” genoemd.
Er zijn 150.000 bloemen nodig om een kilo saffraandraadjes te produceren. Verder bloeit de saffraan krokus in de herfst en dan maar ongeveer 8 dagen. Daarom is saffraan zo kostbaar.
Nee, zout is een kruiderij, net als peper, suikers en zuren. Ze worden gebruikt om de smaak te versterken, terwijl specerijen worden gebruikt om smaken toe te voegen.