door ontsteking, infecties (schimmel, virus of bacterie), slechte mondhygiëne, roken, bestraling, een tekort aan vitamine B12, ijzer of zink, bepaalde geneesmiddelen, bijv. chemotherapie, sommige bloeddrukverlagers, cholesterolverlagers en bepaalde antidepressiva.
Problemen met de smaak kunnen verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld door de ziekte die je hebt of erfelijke aanleg. Bij leverziekten, nierfalen, hersentumor, parkinson, alzheimer, MS, suikerziekte (diabetes) komen smaakproblemen vaak voor.
Een plotselinge verandering in uw smaakpapillen of een plotseling verlies van smaak kan wijzen op een onderliggende medische aandoening . Enkele medische aandoeningen die een plotselinge verandering in uw smaakwaarneming kunnen veroorzaken, zijn onder andere: verkoudheid, bijholteontsteking.
Andere oorzaken kunnen zijn: infecties in neus of neusbijholten, een tumor in het hoofd, de ziekte van Parkinson of een corona-infectie. Ook kan verandering van smaak en reuk een gevolg zijn van ouderdom. Bij veel patiënten herstellen de smaak en reuk zich na verloop van tijd. Sommige klachten zijn blijvend.
Mensen met deze aandoening hebben het gevoel dat al het voedsel metaalachtig, zoet, zuur of bitter smaakt. Veel factoren kunnen dysgeusie veroorzaken, zoals roken, medische aandoeningen, medicatie of een slechte mondhygiëne . Behandeling richt zich op de onderliggende oorzaak, zoals stoppen met roken, het aanpassen van medicatie of het verbeteren van de mondhygiëne.
Niet iedereen vindt hetzelfde lekker. Dat heeft deels te maken met biologische verschillen tussen mensen. Door je genen is de een gevoeliger voor bepaalde smaken dan een ander. Maar ook je ervaringen en achtergrond spelen een grote rol.
U proeft bijvoorbeeld minder of smaken zijn juist extra sterk waardoor ze onaangenaam zijn. Deze veranderingen in smaak kunnen door de ziekte zelf of door de behandelingen veroorzaakt worden. Door chemotherapie kan bijvoorbeeld eten een metaal- of kartonsmaak krijgen, bitter gaan smaken of juist smaakloos worden.
Smaakverandering bij kanker
Verandering van smaak komt vaak voor bij kanker. Het kan komen door de ziekte zelf of door de behandeling. Bijvoorbeeld door chemotherapie kan het eten naar metaal of bitter gaan smaken. Of helemaal geen smaak meer hebben.
De smaakcellen blijken ook gevoelig te zijn voor de stresshormonen glucocorticoïden. Deze hormonen bevinden zich vooral in smaakpapillen die zoet en umami waarnemen. Umami is de vijfde smaak na zuur, zoet, zout en bitter en is vooral te vinden in kant en klare producten zoals chips en zoutjes.
Systeemziekten, die de stofwisseling van het smaaksysteem beïnvloeden, kunnen smaakverlies geven. De belangrijkste ziekten zijn hypothyreoïdie, suikerziekte, lever- en nierziekten.
Als je ouder wordt, kunnen niet alleen je gezichtsvermogen en gehoor achteruit gaan, maar ook je reuk- en smaakvermogen. Hoe verschilt van persoon tot persoon: de één proeft niets meer terwijl de ander nog beter proeft dan de gemiddelde jongere.
dysgeusie: verstoorde sensatie van normale smaak, vieze smaaksensatie bij normaal gesproken plezierige smaken; gustatorische agnosie: onvermogen om een smaak te herkennen, bij normale smaakprocessing, spraak en algemene intellectuele functies.
Minder proeven
Daar ruiken we ze en zo kunnen we veel verschillende smaken proeven. We proeven ook met onze tong. Maar in de mond proeven we alleen of iets zoet, zuur, zout, bitter of umami (hartig) is. Soms proeft u door corona ook minder goed met uw tong.
De meest voorkomende oorzaken van een nare smaak
Meestal zijn een slechte hygiëne en/of gebitsproblemen de oorzaak van een nare adem, maar ook een droge mond, aanslag op je tong, mondschimmel, (luchtweg)infecties, mondbranden, een amandelontsteking, spijsverteringsproblemen, reflux of hepatitis kunnen oorzaken zijn.
Smaakpapillen kunnen over het algemeen heel goed herstellen. Als de oorzaak verdwijnt, komt de smaak na verloop van tijd vaak terug. Zo zal na een infectie of ontsteking de smaak vanzelf terugkomen. Ook na een kankerbehandeling komt de smaak na verloop van tijd terug.
Bijna alle klassen geneesmiddelen die worden gebruikt voor hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten, worden in verband gebracht met smaakstoornissen. Het meeste komen deze voor bij ACE-remmers en angiotensine II-receptorantagonisten. Voorbeelden hiervan zijn enalapril, captopril, losartan en candesartan.
Welke oorzaken kunnen er zijn
door ontsteking, infecties (schimmel, virus of bacterie), slechte mondhygiëne, roken, bestraling, een tekort aan vitamine B12, ijzer of zink, bepaalde geneesmiddelen, bijv. chemotherapie, sommige bloeddrukverlagers, cholesterolverlagers en bepaalde antidepressiva.
Hoewel het zeldzaam is, kan verlies van smaak en geur in verband worden gebracht met hersentumoren in bepaalde delen van de hersenen. Verlies van smaak en geur is iets waar momenteel veel over is gesproken, omdat het een belangrijk symptoom is van het coronavirus (COVID-19).
Stress kan door de 'vecht-of-vlucht'-reactie leiden tot uitdroging, wat een droge mond en een slechte adem veroorzaakt. Door voldoende water te drinken, blijft het lichaam goed gehydrateerd en wordt de kans op een droge mond verminderd.
Iedereen heeft wel eens een periode minder goed kunnen ruiken, meestal ten gevolge van een verkoudheid. Niet alleen het ruiken is minder, maar ook smaken eten en drinken niet zo. Vaak herstelt de reuk en daarmee de smaak vanzelf weer, nadat de verkoudheid is verdwenen.
Symptomen van mondkanker
Als u mondkanker heeft, kunt een zweer of knobbel in de mond hebben die niet vanzelf geneest. U kunt ook rode of witte vlekken zien in de mond. Deze zitten op het slijmvlies, de buitenste laag.
Een groot deel van de patiënten met kanker merkt een verandering in de smaak. Dit kan zowel door de ziekte als door de behandeling komen. De smaakbeleving verandert doordat de drempels (wanneer proef je een bepaalde smaak) voor zoet, zout, zuur en bitter zowel verhoogd als verlaagd kunnen zijn.
Als u een vieze geur in uw neus heeft of een vreemde geur ruikt dan kan er sprake zijn van kakosmie (een vorm van fantosmie) waar u vieze of vreemde geuren ruikt die in de werkelijkheid niet aanwezig zijn. In dit geval is er sprake van een geurhallucinatie.