Gebruikt u minder water, dan heeft u een veel steviger en compacter brood dan wanneer u juist veel water gebruikt. In dat laatste geval krijgt u namelijk een luchtig kruim met grote gaten.
Als bij het rusten het deeg wat aandroogt heeft het geen goede verkleving waardoor een gat kan ontstaan of als de plak niet goed opgerold wordt krijg je er een luchtbel tussen wat uiteindelijk een gat in een boterham is.
Als je te veel gist aan je deeg hebt toegevoegd, zal het deeg rijzen voordat de glutenstructuur goed en wel ontstaan is. Als dit gebeurt, zie je waarschijnlijk grote gaten in het kruim en een kruim die in veel gevallen afbrokkelt. De hoeveelheid gist wordt uitgedrukt in een percentage van het bloem- en meelgewicht.
Als de omgeving te warm is, rijst het brood te snel en begint het te bakken voordat de gist zijn werk heeft gedaan . Wanneer het vervolgens in de oven wordt geplaatst, is de "overspringing" overdreven en vormen zich grote luchtbellen in het deeg.
Hoe langer een deeg gerezen heeft, hoe meer 'rijs er in zit' en des te moeilijker de verwerking. Een deeg wordt dan stugger en dit geeft meer kans op gaten. Ook het weer speelt een grote rol, met name de luchtvochtigheid. Als deze hoger is dan is ook de luchtvochtigheid van het deeg hoger en dat kan leiden tot gaten.
Grote gaten aan de bovenkant kunnen (let op de woorden kunnen) het gevolg zijn van te veel hitte tijdens het bakken. Het kan ook andere dingen zijn, zoals een vormgevingsprobleem of het niet goed ontgassen.
Veelvoorkomende fouten bij het bakken met gist
Het water moet tussen de 38 en 43 graden Celsius zijn. Te veel of te weinig gist gebruiken: Te veel gist kan leiden tot een te sterke gistsmaak, terwijl te weinig gist kan resulteren in een deeg dat niet goed rijst.
Het brood smaakt en ruikt muf, is droog of beschimmeld. Bederf herken je snel door goed te kijken, ruiken of proeven. Bewaartip voor dit product Vries brood direct na aankoop (in porties) in en haal er elke dag uit wat je nodig hebt. Brood kan veilig in de vriezer bewaard worden, maar het droogt wel uit.
Inzakken tijdens het bakken gebeurt meestal doordat het brood te snel rijst in de oven (de zogenaamde ovenrijs) terwijl het nog niet genoeg structuur heeft om die vorm vast te houden. Het resultaat: het brood stort halverwege het bakproces in.
1 Te veel meel
Een van de meest voorkomende redenen waarom je brood te kruimelig wordt is een teveel aan meel. Dat maakt je brood droog en tast de textuur aan, waardoor het kruimelig wordt. Brood bestaat voornamelijk uit bloem en water (plus gist en zout).
Rusten en rijzen
Laat het deeg rijzen tot het in volume is verdubbeld. De tijdsduur is afhankelijk van de temperatuur. Bij kamertemperatuur duurt het ongeveer 2 uur. In de koelkast kun je het een nacht laten rijzen.
Brood uit de heteluchtoven – praktisch en veelzijdig
Denk daarbij aan het gebruik van een Dutch oven (zware gietijzeren pan), de oven voorverwarmen en het gebruiken van stoom (daarover later meer). Een heteluchtoven zorgt voor een gelijkmatige verdeling van warmte, waardoor uw broden mooi egaal bakken.
De rol van hydratatie bij het bakken van luchtig brood
Wilt u een luchtig brood, dan raden wij u een gemiddelde hydratatie (60–70%) aan: bij een hoeveelheid van 1000 gram bloem kiest u dus voor 600/700 gram water. Daarmee krijgt u een goed verwerkbaar deeg en brood met een mooie, open kruim.
Als je de luchtbellen niet terugduwt, worden ze te groot en klappen ze in elkaar, waardoor de textuur van het brood wordt verpest. Het tweede kneden wordt vaak 'terugslaan' genoemd. Voor broden dient het meestal om luchtbellen door het deeg te herverdelen voor een meer egale textuur.
Witbrood bevat snelle koolhydraten die je bloedsuiker snel laten stijgen, terwijl volkorenbrood juist langzame koolhydraten bevat die geleidelijk energie afgeven en je langer verzadigd houden. Kortom: kies je volkoren, dan past brood prima in een gezond eetpatroon. Ook als je wilt afvallen.
Deeg insnijden heeft een functie. Het ingesneden brood ziet er niet alleen leuk uit, maar het heeft ook een functie. Jij bepaalt daarmee de plek waar het deeg open gaat en hoeveel je deeg kan rijzen in de oven. De snijvlakken fungeren als een soort schoorsteentjes waardoor stoom kan ontsnappen.
Een taaie korst wordt gevormd tijdens het bakken en er ontstaan kleine gaten net onder de korst. Stel een lagere, relatieve vochtigheid in. Walsen van de opmaker zijn in slechte conditie: Achtergebleven gassen in slecht ontgaste deegstukken veroorzaken gaten of een meer onregelmatige structuur in brood.
Brood dat valt of in elkaar zakt kan de volgende oorzaken hebben:
Als het deeg te droog is, voeg dan een theelepel vloeistof toe tot het deeg een bal vormt . Als het er te nat uitziet, voeg dan een eetlepel bloem toe tot het er naar wens uitziet. Houd er rekening mee dat een hoge luchtvochtigheid ongewenste vloeistof aan een recept kan toevoegen.
Waar je op moet letten bij een overgerezen brood. Net als bij de tekenen van overgerezen deeg, zal een overgerezen brood erg plat zijn, zonder veel te rijzen of vormbehoud . Overgerezen brood tast de structurele integriteit van het brood aan, waardoor broden die overgerezen zijn hun vorm niet kunnen behouden in de oven.
Tekenen waar je volgens de professional op moet letten
Oud brood, een ander teken van bederf, is wanneer het droog en vochtig is, zijn veerkrachtige, zachte gevoel heeft verloren en een broze, kruimelige textuur begint te krijgen . Bovendien verliest het zijn verse smaak.
Hoe weet ik of het meel / bloem niet meer goed is? Het meel / bloem ruikt muf en ziet er bedorven uit. Door warmte en vocht tref je eerder insecten aan in meel en bloem. Bederf herken je snel door goed te kijken, ruiken of proeven.
Over het algemeen is grootbrood drie dagen houdbaar, mits goed verpakt. Na deze drie dagen neemt de smaak en versheid van het brood af. De voedingswaarde wordt niet minder naarmate het brood ouder wordt.
Gangbaar gebruik van instant gist in brood is 1,4% van het meel/bloem gewicht. Dat is 7 gram instant gist op 500 gram bloem of meel. Is je gist vers dan gebruik je 4% van het bloemgewicht. Dat is in dit voorbeeld 20 gram.
Laat u uw deeg te kort rijzen, dan blijft uw brood compact en smakeloos. Laat u het deeg echter te lang staan voor u het in de oven schuift, dan kan het instorten of teveel luchtbellen bevatten. De juiste rijstijd is dus essentieel, maar wat is die juiste tijd?
Boter en margarine houden het brood iets langer vers en mals, tevens zorgen zij voor een groter volume. Plantaardig vet zowel als zachte reuzel of bakkersvet komen ook in aanmerking. Olie houdt brood langer vers. Olijfolie geeft een iets zachtere korst.