Geraffineerde olijfolie heeft een egale structuur en iets minder smaak dan ongeraffineerde olijfolie. Bij het raffineren van olijfolie worden namelijk onzuiverheden uit de olie gehaald door de olie te verhitten en af te koelen. Daardoor gaat er ook wat smaak verloren.
Geraffineerde olijfolie heeft een hoger rookpunt, ongeveer rond de 240°C. Echter, dit is lang niet zo gezond als extra vierge olijfolie. Bij het raffineren van olijfolie gaan namelijk alle enkelvoudig onverzadigde vetzuren, antioxidanten en ontstekingsremmers verloren.
Biologische oliën zijn oliën die gemaakt zijn van planten en geteeld door boeren of in gebieden die geen pesticiden of chemicaliën gebruiken. Biologisch betekent dat je zo goed als zeker kunt zijn dat de producent zonder kunstmest en kunstmatige bestrijdingsmiddelen geteeld heeft.
Gewone olijfolie en vierge olie zijn geschikt voor bakken en braden. Vanwege de smaak wordt extra vierge olijfolie vooral koud gebruikt, bijvoorbeeld door pasta, salades en dressings. Wanneer je extra vierge olijfolie verhit, gaat een deel van de smaak verloren.
Soorten olijfolie
Er is niets verhit en er zijn geen andere middelen gebruikt. Een bijzondere vorm hiervan is extra olijfolie van eerste persing: de duurste kwaliteit olijfolie met de meest uitgesproken smaak. Dit staat ook bekend als Extra Vierge olijfolie.
We onderscheiden twee soorten oliën: ongeraffineerde en geraffineerde. Ongeraffineerde olijfolie is onbewerkte olijfolie, waar alle smaken, geuren en antioxidanten nog inzitten. Geraffineerde olijfolie is gezuiverde olie en wordt behandeld om de structuur egaal te maken.
Qua kwaliteitssmaak hebben zowel geraffineerde olijfolie als geraffineerde olijfolie uit afvallen een neutrale smaak.
Extra vierge olie wordt beschouwd als de meest superieure olie met de beste smaak en de hoogste voedingswaarde. Ze is rijk aan bioactieve stoffen waaronder antioxidanten (1). Vanaf het moment dat olie, ongeacht de herkomst, verhit wordt, gaat de kwaliteit achteruit.
Zonnebloemolie bevat bijna 85% onverzadigd vet en het grootste deel hiervan is omega 6-vet. Zonnebloemolie is goedkoop en heel neutraal van smaak en daarom perfect om in te bakken, braden en frituren.
Wat is Olijfolie Extra Vierge? Olijfolie extra vierge is de hoogste kwaliteit olijfolie die wordt gewonnen uit de eerste koude persing van olijven, zonder gebruik van warmte of chemische behandelingen. Het is puur, ongeraffineerd en heeft een intense smaak en aroma van verse olijven.
Is elke dag een lepel olijfolie gezond? Ja, een halve eetlepel doet al wonderen. Uiteraard is het wederom belangrijk dat het in je dieet past.
Een koudgeperste olie is vaak ongeraffineerd – maar dat hoeft niet. Sommige producenten persen de pitten, zaden en noten koud, maar raffineren deze daarna alsnog.
Hoe weet je of olijfolie geraffineerd is? Op het etiket kun je vaak zien of een olie geraffineerd is. Als er bijvoorbeeld 'pure olijfolie', 'light olijfolie' of simpelweg 'olijfolie' op staat, dan gaat het meestal om een geraffineerde variant.
Vermijd plantaardige oliën met een hoog omega-6-gehalte
Kokosolie en olijfolie zijn bijvoorbeeld uitstekende keuzes, maar de oliën die een hoog omega-6-gehalte hebben kun je beter vermijden.
Extra vierge olijfolie verhitten kan tot 207 graden Celsius. Dan betekent dat je gemakkelijk kunt frituren in olijfolie (frituren doe je normaliter op 180 graden Celsius) en kunt bakken in olijfolie (wat je ook prima onder de 200 graden Celsius kunt doen).
Wat doet olijfolie met je darmen? Olijfolie speelt een belangrijke rol in het bevorderen van een gezonde spijsvertering. Het stimuleert de aanmaak van spijsverteringsenzymen en gal, wat helpt bij het efficiënter afbreken en opnemen van vetten en andere voedingsstoffen.
Olijfolie en zonnebloemolie bevatten ongeveer dezelfde hoeveelheid onverzadigde vetten en gaan hiermee dus gelijk op. Qua calorieën zit er ook weinig verschil tussen de 2. Net als alle soorten olie zijn het er betrekkelijk veel. Om het gezond te houden, kunt u van beide soorten daarom het best niet te veel gebruiken.
Je kan dus met elke soort olijfolie bakken en dus ook met (extra) vierge olijfolie. Enkel bij extreme verhitting, zoals wokken op extreem hoge temperatuur, kunnen er PAK's ontstaan. Dit zijn dezelfde schadelijke stoffen die ook ontstaan wanneer eten aanbrandt.
Als het gaat om meest gezonde olie, denken we dat olijfolie de meest gezonde is, maar dat is onjuist. Avocado olie is bijvoorbeeld net zo gezond als olijfolie, zelfs op veel fronten gezonder.
We weten nu dat geraffineerde olie als zonnebloemolie mogelijk schadelijke stoffen bevat, waaronder hexaan én geoxideerde meervoudig onverzadigde vetzuren, maar dit betekent niet dat het nuttigen van deze producten per definitie leidt tot gezondheidsproblemen.
Italianen, Spanjaarden, Grieken enzovoorts bakken dus wel in extra vierge olijfolie.
Ook ligt het rookpunt van Bertolli Extra Vergine olijfolie relatief laag: zo rond 180° Celsius. Wordt de olie warmer of langer verhit, dan kan deze roken of walmen in de pan. Op dat moment is de olijfolie niet meer geschikt om te gebruiken.
De Extra Vierge-olijfolie van Bertolli krijgt de hoogste waardering in een smaaktest van AD. Ook de reguliere olijfolie van Monini scoort beter dan de huismerken van AH, Ekoplaza, Jumbo en Lidl.
Er staat ook nog wel eens 'biologisch' op het etiket. Maar zodra er ook op het etiket staat dat de olie ontgeurt is of een neutrale smaak heeft, dan weet je dat die alsnog geraffineerd is helaas.
Griekenland de beste
Uiteindelijk is het de versheid, de kwaliteit, de zuurgraad en de smaak die het verschil maken tussen de verschillende soorten olijfolie en wat de beste olijfolie is. Dit is afhankelijk van de productiewijze, de olijven, het klimaat en het al dan niet mengen van oliën.