Het korte antwoord is volgens Westerterp: door te zorgen dat onze lichaamstemperatuur niet daalt. Warme kleding en een verhoging van activiteit zijn voor de hand liggende maatregelen, maar de hoogleraar adviseert ook eten en drinken met 'een hogere dieetgeïnduceerde thermogenese'.
Ook hebben we minder eetlust in de zomer door het warme weer terwijl we in de winter meer last hebben van eetbuien. Dit komt doordat we in de winter meer energie gebruiken om onze lichaamstemperatuur op peil te houden. De feestdagen zijn vaak ook grote boosdoeners voor gewichtstoename.
"Bij een lage omgevingstemperatuur stijgt het energieverbruik van het lichaam, maar de energie-inname dankzij voedsel stijgt nog veel meer. Het effect is een positieve energiebalans", zegt Westerterp. "Dit is de reden waarom je in de winter vaak meer weegt dan in de zomer.
Als de omgevingstemperatuur kouder is, werkt het lichaam harder. Dat kost je dus meer energie en dat zorgt ervoor dat je meer honger voelt. Ook ben je geneigd om meer te eten om extra energie (en dus warmte) binnen te krijgen. Het lichaam kan dus wel wat hulp gebruiken.
Als de omgevingstemperatuur daalt activeert je lichaam meerdere lichamelijke processen om warmer te worden. Denk aan het rillen van de spieren bij extreme kou. Dit kost dus extra energie en zorgt ervoor dat je meer calorieën verbrandt [3]. Hetzelfde geldt voor extreme hitte.
Onderzoek wijst uit dat de energiebehoefte bij lage temperaturen met 5-20% kan toenemen . Langdurige blootstelling aan kou is echter over het algemeen nodig om significante veranderingen in het energieverbruik te zien.
Hormonen: Hormonen worden beïnvloed door zonlicht. Omdat in januari weinig zonuren zijn, daalt het serotonineniveau. Serotonine wordt ook wel het gelukshormoon genoemd. Doordat dit gelukshormoon minder aanwezig is, krijgen we meer zin in comfortfood zoals pizza, friet, chips en pasta.
De rol van bruin vet
Dit vetweefsel is vooral actief bij koude temperaturen en kan een belangrijke rol spelen in de vetverbranding. Dit betekent dat blootstelling aan koude temperaturen het lichaam helpt meer energie te verbruiken, zelfs in rust.
Warm lunchen heeft zo zijn voordelen. Zo bevat een warme maaltijd vaak meer groenten, of je eet er een salade bij. Bovendien bevat deze maaltijd meer voedingsstoffen, aangezien het vaak groenten, vlees, vis of een alternatief, granen en/of peulvruchten bevat. Deze voedingsstoffen dragen bij een gezond eet patroon.
Vaak is de oorzaak van een constant hongergevoel een ongebalanceerde en/of eenzijdige voeding. Zo'n voeding zorgt voor onvoldoende verzadiging én hoge insulinespiegels in het bloed. Hiermee ontstaat een continue vraag naar suikers/koolhydraten om de insuline wat te doen te geven, zodat je constant honger ervaart.
Er wordt vaak gezegd dat afvallen een combinatie is van 70% goede voeding en 30% sport. Wanneer je je voeding onder controle hebt, kun je gaan kijken naar je verbranding. Ook al is het koud buiten, zorg ervoor dat je voldoende beweegt. Probeer zeker drie keer per week te sporten om echt iets te kunnen bereiken.
Warm eten tussen de middag is beter dan je denkt. Zo zitten er een stuk minder suikers in een warme maaltijd dan een boterham met beleg. Je moet de warme maaltijd in dit geval wel vers bereiden. Verder is een warme maaltijd ook voedzamer, het bevat vaak groente, vlees, vis of granen.
De zomers zijn tegenwoordig warmer. Tussen 1941 en 1970 lag het gemiddelde in De Bilt 0,7 graden lager. In het begin van de twintigste eeuw waren de zomers zelfs een hele graad kouder.
Er zijn verschillende oorzaken waarom jij je moe voelt in de winter. Je wordt minder blootgesteld aan daglicht en dat heeft direct invloed op je biologische klok. Hierdoor kun je jezelf behoorlijk moe voelen. Daarnaast heeft de omschakeling naar de wintertijd ook effect op ons slaap/waakritme.
Januari was "opnieuw een verrassende maand", concludeert Samantha Burgess van de Europese klimaatdienst Copernicus. Uit cijfers van die dienst blijkt donderdag dat januari 2025 een stuk warmer was dan het vorige record, uit 2024.
Leptine daalt significant bij afvallen. Lage leptine betekent verminderde thermogenese en een algemeen koudere lichaamstemperatuur. De link tussen honger en kou is biologisch. Insulinegevoeligheid verbetert vaak bij afvallen, wat goed is.
Handige tips om af te vallen
Verklein de porties: eet iets minder vlees, brood, aardappelen, rijst of pasta. Probeer minder te snoepen, neem vaker fruit of groenten tussendoor. Vergelijk de hoeveelheid calorieën, vet, eiwitten en koolhydraten op etiketten. Kies voor volkorenproducten voor een voller gevoel.
Volgens het Voedingscentrum is 2x warm eten per dag niet goed en is brood een vitaal onderdeel van het voedingspatroon. Je kids zouden daarnaast met 2x warm ook teveel calorien binnen krijgen.
Krijg je 's avonds trek, dan kun je gerust wat eten. Kies bijvoorbeeld voor wat fruit of snackgroente, een handje ongezouten noten of smeer een boterham met mager beleg. Bewaar ongezonde snacks, frisdrank, sap en alcohol voor speciale momenten. Wat zijn gezonde tussendoortjes?
Als je puur kijkt naar het aantal calorieën wat je verbrandt tijdens het sporten, is cardio de winnaar. Onder cardio vallen sporten zoals fietsen, hardlopen, zwemmen. Afhankelijk van je tempo en de intensiteit kun je al snel 300 tot 800 calorieën per uur verbranden.
Daaruit bleek dat vrouwen gemiddeld ongeveer 69 calorieën verbrandden voor een sessie van 25 minuten, terwijl mannen ongeveer 100 calorieën verbrandden. Met kreunen en zuchten (ja écht) kun je daar nog eens 18 tot 30 calorieën extra bij verbranden, volgens de onderzoekers.
Hoeveel calorieën je tijdens een nacht verbrandt, is afhankelijk van de tijd dat je in bed ligt en je lichaamsgewicht. Volgens het Voedingscentrum verbrand je ongeveer 0,9 kilocalorieën per kilo per uur. Hieronder zie je hoe veel calorieën jij tijdens je slaap verbrandt als je 8 uur slaapt.
Na je 40e gaat spiermassa razendsnel achteruit. Zonder krachttraining verlies je kracht, vertraagt je stofwisseling en neemt de kans op blessures toe. Het gevolg: minder energie, meer pijntjes en verlies van vrijheid. Met krachttraining kun je dit proces niet alleen stoppen, maar zelfs omkeren.
Ook hebben we minder eetlust in de zomer door het warme weer terwijl we in de winter meer last hebben van eetbuien. Dit komt doordat we in de winter meer energie gebruiken om onze lichaamstemperatuur op peil te houden. De feestdagen zijn vaak ook grote boosdoeners voor gewichtstoename.