Van origine is de aardappel een plant die niet afkomstig is uit Europa. De geschiedenis van de aardappel speelt zich namelijk vooral af in Zuid-Amerika. Door de Spanjaarden is dit voedingsmiddel in de 16e eeuw mee teruggenomen naar Europa. De allereerste keer is waarschijnlijk in 1536 geweest, vanuit Peru of Chili.
De aardappel komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika en werden in de 16e eeuw door Spaanse ontdekkingsreizigers meegebracht naar Europa. In Zuid-Amerika werden aardappelen al duizenden jaren gegeten door de Inca's. Het duurde nog wel even voordat de aardappel ook in Europa veel werd gegeten.
Aardappelen komen oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, waar ze 'chunu' genoemd werden. Nadat de Spanjaarden in de zestiende eeuw Zuid-Amerika ontdekte, kwam de aardappel naar Europa. De aardappel is dus eigenlijk geen typisch Nederlands product, zoals je misschien zou denken.
Aardappelen uit eigen land zijn het beste, maar aardappelen uit Malta of Marokko zijn ook goed omdat ze hier naartoe vervoerd worden per boot, dat is de minst milieubelastende optie vanuit deze landen. Koken is het minst klimaatbelastend. Frituren het meest.”
En vanuit Peru zijn ze in 1536 naar Spanje gekomen. Tijdens de Spaanse bezetting van Nederland werd de aardappel hier voor het eerst geïntroduceerd. Carolus Clusius, een belangrijk arts en botanicus, zou de eerste aardappel in Nederland hebben geplant in de botanische tuinen in Leiden.
De aardappel is vanuit Zuid-Amerika naar Europa gebracht door Spaanse ontdekkingsreizigers. Waarschijnlijk nam Diego de Amalya de eerste plant in 1536 mee uit Peru of Chili, waar deze aardappel bekendstond als chunu.
Men gaat ervan uit dat pastinaken als het algemene voedsel voor de armere bevolking vóór de invoering van aardappelen was. Het begrip stamppot dateert overigens van begin twintigste eeuw en wordt gebruikt voor het begrip gestampte maaltijd.
Bewoners uit Letland (274 gram per dag) consumeren de meeste piepers, gevolgd door Polen (248 gram), Litouwen (234 gram) en Estland (188 gram). Italianen eten van alle EU-landen de minste aardappelen, gemiddeld 76 gram per dag.
Opperdoezer Ronde-aardappels zijn een ware delicatesse en uniek in haar soort: het is één van de zes Nederlandse producten met een beschermde oosprongsbenaming, wat betekent dat ze alleen zo mogen worden genoemd als ze daadwerkelijk uit Opperdoes (Noord-Holland) komen.
De naam is afgeleid van het woord "appel", wat "appel" betekent, en "aard", wat "aarde" betekent. Dus "aardappel" betekent letterlijk "aarde-appel".
Ook het woord aardappel lag al klaar van in de middeleeuwen, toen de knol in 1565 uit Peru naar Europa werd gebracht.
Het Twentse woord voor aardappel is 'tuffel'.
Aardappelen: een wereldwijde favoriet
Hoewel aardappelen een belangrijk onderdeel vormen van de Nederlandse keuken, zijn ze van oorsprong verre van Nederlands. Aardappelen zijn namelijk afkomstig uit Zuid-Amerika, waar ze al eeuwenlang worden verbouwd. Pas in de 16e eeuw werden aardappelen geïntroduceerd in Europa.
De Nederlandse naam aardappel, appel uit de aarde, is eigenlijk een beetje vreemd. De aardappel is namelijk geen fruit maar groente en lijkt niet eens op een appel. In Duitsland heet de aardappel ” Kartoffel” . Dit is afgeleid van de Spaanse omschrijving ' tartufo blanco' (blanke knol).
De grootste, de zwaarste en de langste
De grootste aardappel: in 1992 teelde de heer Schotten een aardappel met een gewicht van 2.015 g, een lengte van 25 cm en een omtrek van 70,5 cm. De hoogste aardappelplanten ooit kwamen voor bij de variëteiten Agria en Bintje.
Zoete aardappels bevatten meer vitamine A en hebben een lagere glycemische index, wat betekent dat ze de bloedsuikerspiegel minder snel doen stijgen dan gewone aardappels. Beide varianten kunnen een gezonde keuze zijn, afhankelijk van je individuele voedingsbehoeften.
La Bonnotte aardappelen – € 642 per kilogram
Deze dure aardappeltjes zijn niet alleen zo prijzig omdat ze lekker smaken, maar ook omdat ze schaars zijn. La Bonnotte aardappelen kunnen alleen geteeld worden op het eiland Noirmoutier in West Frankrijk. Voor een pondje La Bonnotte aardappels ben je € 320 kwijt.
Bintje, ooit de aardappel des vaderlands en van oudsher de frietpieper bij uitstek, krijgt opnieuw een flinke knauw. Als gevolg van een overeenkomst met de aardappelsector, nemen de grote supermarktconcerns definitief afscheid van het ras.
Als voorbeeld: voor een kilo aardappelen krijgt de boer tussen de 3 en 20 cent. De kostprijs ligt tussen 12 en 18 cent per kilo. In de supermarkt betaalt de consument grif tussen de €0,50 en €2,00 voor een kilo aardappelen, ook als die niet geschild en voorgekookt maar onbewerkt zijn.
China en India grootste aardappel telende landen ter wereld. De FAOSTAT-database van de FAO, die eind december 2023 is bijgewerkt, bevat statistieken over de mondiale aardappelteelt tot en met 2022.
Van origine is de aardappel een plant die niet afkomstig is uit Europa. De geschiedenis van de aardappel speelt zich namelijk vooral af in Zuid-Amerika. Door de Spanjaarden is dit voedingsmiddel in de 16e eeuw mee teruggenomen naar Europa. De allereerste keer is waarschijnlijk in 1536 geweest, vanuit Peru of Chili.
Vlees, melk en kaas
Een groot deel daarvan was van bekende landbouwdieren, zoals rund, varken, schaap, geit en paard. De bewoners van de nederzetting aten vooral rundvlees. Varken en schaap kwamen minder vaak op het bord, al hadden ze in de loop van de eeuwen wel steeds meer voorkeur voor schapenvlees.
'Oogst na de herfstvakantie'
"Over het algemeen is het wel zo dat aardappelen in september en oktober meer stikstof opnemen dan het vanggewas. Je kunt ze dus beter oogsten op het moment dat ze daar echt aan toe zijn, dus rond de herfstvakantie." 1 oktober zou dus ook voor stikstofopname een te vroege datum zijn.
Appels zoals Elstar en Jonagold komen vooral uit Nederland. Bananen komen uit Midden-Amerika. Sinaasappels en mandarijnen komen vooral uit het Middellandse Zeegebied. In het Nederlandse klimaat worden vooral appels, peren, kersen, bessen en aardbeien geteeld.