Zoals hierboven al genoemd: uien komen oorspronkelijk dus uit het Midden-Oosten. Naar alle waarschijnlijkheid bestond dit uit het gebied van Iran tot West-Pakistan en een stuk van het zuiden van Rusland. Vervolgens is de ui verder in oostelijke en westelijke richting verspreid.
Uien zijn met ruim 1,3 miljoen ton teelt en gemiddeld per seizoen ruim 1 mil- joen ton export veruit het grootste product in de Nederlandse groentesector. De teelt vindt vooral plaats in de regio's Zuidwest-Nederland en Flevoland.
Van oudsher bevinden onze grootste uienteeltgebieden zich op de vruchtbare zeekleigronden van de Zuidwestelijke deltagebieden van Nederland, in de provincies Zeeland en Zuid-Holland . Sinds de landaanwinning in de IJsselmeerpolders is dit echter ook een uienteeltgebied geworden.
Uien of Ajuinen (Allium cepa) zijn een tweejarige kruidachtige plant die oorspronkelijk uit Centraal-Azië komt en nu wereldwijd wordt geteeld. Ze behoren tot de Allium-familie, die ook knoflook, sjalotten en prei omvat.
Van ajuin naar ui
Het woord ui is van oorsprong een Hollands-Utrechtse dialectvorm die ontstond uit de Middelnederlandse vorm uijen. Het woord uijen is weer een variant van ajuin, afkomstig uit de Brabantse, Zeeuwse en Vlaamse dialecten.
Niet iedereen is fan van de smaak, maar al een kleine portie ajuin kan je gezondheid verbeteren en het risico op bepaalde ziektes verminderen. Iedere dag ajuin eten is goed voor je lichaam. De ajuin verdient wel degelijk een plaats in je dagelijkse dieet. In ajuin vind je namelijk quercetine.
Het uitspreken van de ui
In de dialecten van Enkhuizen, Wieringen en Tessel is de -ui- meestal een -uu- (tuin = tuun). De uitspraak tuun is de oudste, ooit kwam die in een groot deel van het Noord-Hollandse taalgebied voor.
Veel archeologen, botanici en voedselhistorici geloven dat uien oorspronkelijk uit Centraal-Azië komen. Ander onderzoek suggereert dat uien voor het eerst in Iran en West-Pakistan werden verbouwd. Aangenomen wordt dat onze voorouders wilde uien al heel vroeg ontdekten en aten, lang voordat landbouw of zelfs maar het schrift werd uitgevonden.
In China stopt men een ui in de sok tijdens het slapen om zo ziektes en kwaaltjes te bestrijden. Zo schijnt de ui een helende werking te hebben tegen verkoudheid, blaasinfecties, pijn aan de tanden en oorpijn.
Voor uien geldt iets vergelijkbaars: de boer krijgt gemiddeld 3-15 cent per kilo bij een kostprijs tussen 8 en 12 cent per kilo, de consument betaalt in de winkel minstens €1,50/kilo.
De rode ui is iets milder en heeft een mooie rode kleur tot in het hart , waardoor hij ideaal is voor bijvoorbeeld salades. De Hollandse ui heeft een hoog drogestofgehalte van ongeveer 11%, wat resulteert in zijn veelgeprezen, vezelrijke en knapperige karakter.
Jarenlang was Nederland de grootste uienexporteur ter wereld. Inmiddels zijn we van de troon gestoten door India. De belangrijkste importlanden zijn Maleisië, Rusland, het Verenigd Koninkrijk, Pakistan en de Verenigde Staten.
„Maar niemand kan er nu wat over zeggen. Het is een groot vraagteken." Wiskerke Onions is met 45 vaste medewerkers het grootste uienhandelshuis van Nederland. Het bedrijf voert een kleine 90.000 ton uien per jaar uit, goed voor een marktaandeel van ruim elf procent.
Niet alleen is ui gezond voor je slijmvliezen; ze zijn ook onmisbaar voor je darmen. Er zitten massa's vezels in en de nodige prebiotica. Uien zijn dus belangrijk voor een goede stoelgang en je weerstand, die voor een groot deel in onze darmen huist. Toch 'vallen' uien niet bij iedereen even lekker.
Op veel markten worden momenteel uitzonderlijk hoge, bijna historische prijzen voor uien waargenomen. Deze prijsstijgingen worden beïnvloed door verschillende factoren, waarbij tekorten worden verergerd door langdurige exportbeperkingen voor uien vanuit traditioneel grote exportlanden zoals India en Egypte.
Vanwege de nationale kleur van Nederland, werden de oranje wortels opgedragen aan de Nederlandse koninklijke familie, Van Oranje-Nassau. Lange tijd dacht men dat de oranje wortels waren gekweekt als eerbetoon aan Willem van Oranje-Nassau. Maar uit onderzoek is gebleken dat de oranje wortels al voor deze tijd bestonden.
Het grootste deel komt van buiten de EU met Nieuw Zeeland en Egypte als belangrijkste leveranciers. Andere landen waar Nederland uien uit betrekt zijn België, Frankrijk, Polen Duitsland, Australië en Spanje.
Uien bevatten antioxidanten en stoffen die zorgen voor ontstekingsremming, afname van triglyceriden en verlaging van het cholesterolniveau – allemaal factoren die kunnen bijdragen aan afname van het risico op hartziektes.
Voor zover we hebben kunnen traceren dateert het uiengewas al van ruim 6.000 v. Chr. De vruchtbare bodem van het oude Mesopotamië in het gebied rond de Eufraat en de Tigris vormt naar alle waarschijnlijkheid de bakermat van onze Hollandse ui.
Naam. De woorden ui en ajuin zijn eigenlijk dezelfde. Ajuin, zusterwoord van het Engelse onion en het Franse oignon, klonk in Noord-Nederland als "ui-jèn". Woorden op -en zijn meestal meervoud, en zo werd ui-jen voor meervoud gebruikt en ui voor enkelvoud.
De Nederlandse "ui" klinkt hetzelfde als de "ou" in "out" met een Schots accent.
UI staat voor User Interface. Het doel van UI is om de interface (ontwerp, kleurgebruik en fontgebruik) van een website, of andere digitale omgeving, te ontwerpen met als uitgangspunt deze zo gebruiksvriendelijk te laten functioneren. Er moet een optimale User Experience (UX) ontstaan.