Behalve vloeibaar frituurvet is gewone plantaardige olie, zoals zonnebloemolie en olijfolie, ook geschikt om in te frituren. Extra vierge olijfolie wordt vanwege de smaak vooral koud gebruikt voor pasta, salade, vinaigrettes, tapenades en koude sauzen. De smaak gaat grotendeels verloren na verhitting.
Frituren doe je het best in vet van plantaardige oorsprong: arachideolie, zonnebloemolie, olijfolie… Er zijn veel oliën geschikt voor warme bereidingen, maar kijk voor alle zekerheid altijd op de verpakking.
Wanneer bij het verantwoord frituren gezondheid belangrijk is dan is ons advies om gebruik te maken van zonnebloemolie. Zonnebloemolie bevat veel onverzadigde vetzuren en is daardoor net als vloeibaar frituurvet beter voor de gezondheid. Deze onverzadigde vetzuren verlagen het cholesterolgehalte.
Olijfolie bevat veel enkelvoudig onverzadigde vetzuren, die maar één dubbele binding hebben. Net als verzadigde vetten kunnen enkelvoudig onverzadigde vetten ook goed tegen verhitting. Uit één onderzoek bleek dat olijfolie meer dan 24 uur gebruikt kan worden in een friteuse voordat het echt erg oxideert.
Ja, volgens veel kookexperts is zonnebloemolie een veilige en betrouwbare olie voor dagelijks gebruik. Vergeet alleen niet om na gebruik de olie goed te zeven en te bewaren als je het opnieuw wilt gebruiken. Dit voorkomt dat er vaste deeltjes in blijven die bij een volgende keer frituren kunnen verbranden.
Kokosolie is de beste keus! Zelfs als je kokosolie 8 uur lang blijft frituren op 180 graden, neemt de kwaliteit niet af. Kokosolie bevat veel verzadigde vetten, waardoor het zeer goed tegen verhitting kan.
Tips voor goudgele friet/patat:
Gebruik vloeibaar, plantaardig frituurvet. Geschikt om te frituren zijn: vloeibaar frituurvet, zonnebloemolie en olijfolie (geen extra vierge). Doe kleine hoeveelheden in de frituurpan, houd maximaal 150 gram per keer aan.
Hoewel zonnebloemolie veel gebruikt wordt om in te frituren, is het niet de gezondste keuze. Bij hoge temperaturen kunnen schadelijke stoffen zoals aldehyden ontstaan.
Onderzoek heeft aangetoond dat wanneer olijfolie gedurende lange tijd hoger dan 200°C verhit wordt, er inderdaad PAK's gevormd worden (3). Op zich is dit niet verwonderlijk, gezien de rooktemperatuur van olijfolie tussen de 185°C (voor (extra) vierge olijfolie) en 205°C (voor geraffineerde olijfolie) ligt.
Om snacks zoals kroketten, bitterballen, frikandellen, loempia's en kaassoufflés te frituren, heb je een friteuse, zonnebloemolie of frituurvet, een schuimspaan en een bord nodig. Zorg ervoor dat je schone olie of vet gebruikt en vervang het bij voorkeur na 5 tot 7 keer gebruik.
Oliën met een neutrale geur en smaak zijn geschikt om mee te frituren, zoals bijvoorbeeld sojaolie, zonnebloemolie of arachideolie (=pindaolie). Daarnaast is er ook speciale frituurolie verkrijgbaar. Dit is een mengsel van verschillende oliën. Oliën zijn rijk aan onverzadigde vetzuren en daarom een prima keuze.
Verschillende soorten olie
Je kunt een neutrale olie gebruiken, zoals zonnebloemolie of arachideolie, maar ook een daarvoor bestemde frituurolie of frituurvet. Meestal gaat frituren op 170 tot 180 graden Celsius, maar soms ook op lagere temperaturen. Schep het product voorzichtig in de olie.
Cafetaria's die Verantwoord Frituren gebruiken vloeibaar frituurvet of frituurolie. Daarin zitten, in vergelijking met vaste frituurvetten, veel onverzadigde vetzuren in.
Ons advies? Gebruik rijstolie. Deze neutrale, plantaardige olie geeft amper geur af tijdens het bakken en is niet al te duur. Zet er een kom natuurazijn naast (dit absorbeert eventuele geurtjes) en je hebt écht nergens last van.
Bakken in olijfolie
Je kan dus met elke soort olijfolie bakken en dus ook met (extra) vierge olijfolie. Enkel bij extreme verhitting, zoals wokken op extreem hoge temperatuur, kunnen er PAK's ontstaan. Dit zijn dezelfde schadelijke stoffen die ook ontstaan wanneer eten aanbrandt.
Het is een mythe dat je niet mag bakken in extra vierge olijfolie. Extra vierge olijfolie van hoge kwaliteit is zelfs zeer geschikt om te verhitten. Het zit boordevol enkelvoudig onverzadigde vetzuren, die goed zijn voor je hart. Extra vierge olie bevat daarnaast veel antioxidanten en ontstekingsremmers.
Welke olie is geschikt voor warme bereidingen? Zonnebloemolie is neutraal van smaak en geschikt voor zowel koude als warme bereidingen. Zonnebloemolie bevat veel omega 6. Kokosolie is perfect om mee te bakken of te frituren.
Ons lichaam maakt zelf geen linolzuur aan en daarom is voeding de enige manier om eraan te komen. Er zit relatief wel heel veel omega 6 in zonnebloemolie en een teveel stimuleert de vorming van ontstekingen. Daarom wordt het afgeraden om veel zonnebloemolie te consumeren.
De winnaar: Kokosolie is de gezondste keuze voor frituren
Kokosolie is alles bij elkaar genomen de beste keus. Uit onderzoek blijkt dat zelfs na 8 uur continu frituren bij 180°C de kwaliteit niet afneemt (2). Meer dan 90% van de vetzuren in kokosolie zijn verzadigd, waardoor het zeer goed tegen verhitting kan.
Vuistregel: zonnebloemolie en companen zoveel mogelijk vermijden, vis(olie) of algenolie juist blijven slikken. Transvetten zijn écht ongezond; ze ontstaan onder andere bij het frituren met onverzadigde oliën en bij een sterke bewerking van vetten (dus bijv. het productieproces van margarine).
Als je wil zien of je olie helemaal klaar is om je vlees, vis of groenten van 'n heerlijk korstje te voorzien, gooi dan eens een rijstkorrel in de pan. Bij de juiste temperatuur (dat is rond de 180°C) zal het korreltje naar de oppervlakte komen en beginnen garen.
Het beste om in te bakken of te frituren is olie of zachte of vloeibare margarine uit een fles. Behalve vloeibaar frituurvet is gewone plantaardige olie, zoals zonnebloemolie en olijfolie, ook geschikt om in te frituren.
Als je gaat wokken of frituren, kies dan het liefst een zonnebloemolie met een hoog gehalte oliezuur, mais -of pindaolie. Voor bak -en ovengerechten is de beste keus kokosolie, pindaolie, geraffineerde olijfolie, amandel – of sesamolie.