" In principe is dat geen probleem. Je kan het brood de eerste keer laten rijzen zoals je het altijd zou doen. Kneed het deeg dan een tweede maal en laat het de tweede keer rijzen in de koelkast.
Over het algemeen is een warme, vochtige omgeving het beste voor het rijzen van brood. Voor een diepere smaak (en gemak) kunnen de meeste deegsoorten in de koelkast worden gezet voor een tweede rijzing en een nacht laten rijzen.
Meng alles losjes door elkaar en zet 8 uur afgedekt weg in de koelkast van maximaal 7°C. Laat daarna nog 3 uur op kamertemperatuur komen in de kom en behandel het deeg verder volgens bovenstaand schema. Je zult een heerlijk luchtig brood met grote gaten gaan bakken!
De koelkastmethode (langzaam rijzen)
Zet je afgedekte deeg in de koelkast. Laat het daar zo'n 8 tot 24 uur staan. Door de lage temperatuur rijst het deeg langzaam. Dit geeft meer smaak aan je brood.
Dit betekent dat je je deeg 's nachts of terwijl je op je werk bent in de koelkast kunt zetten en er later weer mee aan de slag kunt . Door je deeg, of het nu gist- of zuurdesemdeeg is, in de koelkast te zetten, krijgt het een betere smaak en textuur.
Hoe langer je koelt, hoe beter het resultaat is. Maar zorg er in ieder geval voor dat je minstens een half uur koelt. Kneed het deeg na het koelen weer door om het soepel te maken. Doe dit bij voorkeur kort met de hand (je wilt het deeg niet teveel opwarmen met je handen) of met de mixer.
Wanneer je het deeg op een koude plek zet zal het fermentatieproces vertragen. De gisten gaan minder snel werken dus je deeg of brood zal minder snel rijzen. Je kunt koud water gebruiken, het deeg in een koude kelder, bijkeuken, een garage of in de koelkast zetten.
Rusten en rijzen
Laat het deeg rijzen tot het in volume is verdubbeld. De tijdsduur is afhankelijk van de temperatuur. Bij kamertemperatuur duurt het ongeveer 2 uur. In de koelkast kun je het een nacht laten rijzen.
Deeg over (ongebakken, gerezen of blindgebakken)? Verpak het ongebakken of gerezen deeg in vershoudfolie en bewaar het simpelweg extra maanden in de vriezer. Voor gerezen deeg geldt dat het bij een temperatuur warmer dan 7 °C weer opnieuw gaat rijzen.
Het beste laat je deeg rijzen in een licht ingevette kom, afgedekt met een vochtige theedoek of plasticfolie, op een warme en tochtvrije plek.
Vaak wordt gekozen voor een rijs van 12-24 uur voor een goede balans tussen smaak en hanteerbaarheid. Een rijs van 48-72 uur kan ook, maar dan wordt de smaak van uw brood zuurder en het deeg kwetsbaarder: het kan dan slapper worden en inzakken.
Zodra je het deeg in de koelkast laat rusten, wordt de boter weer wat steviger, waardoor ook het deeg steviger wordt. Daardoor kun je het deeg makkelijker vormen en uitrollen en voorkom je dat het deeg tijdens het bakken gaat uitlopen.
Als het deeg goed gerezen is, dan veert de indruk van uw vinger langzaam gedeeltelijk terug en laat het een lichte deuk achter. Dat is een duidelijk teken dat het deeg voldoende lucht heeft vastgehouden en dat het klaar is om gebakken te worden.
Hou in je achterhoofd dat hoe langer een deeg rijst, hoe smaakvoller het zal zijn. Maar, té lang rijzen is ook weer niet goed. Daarvan kan je deeg weer inzakken.
Goed gerezen brood is de basis voor een luchtig, smaakvol en goed gebakken brood. Laat u uw deeg te kort rijzen, dan blijft uw brood compact en smakeloos. Laat u het deeg echter te lang staan voor u het in de oven schuift, dan kan het instorten of teveel luchtbellen bevatten.
Te koud of te warm
Onder de 4°C stopt de rijs helemaal. Laat je je deeg te warm rijzen (boven 32°C), dan gaat het rijzen veel te snel. Niet alleen moet je dan heel snel aan de bak, het gaat ook ten koste van de gluten- en de smaakontwikkeling. Boven de 45°C gaat gist in welk deeg dan ook dood.
Hoe langer koekjesdeeg in de koelkast rust, hoe minder plakkerig het wordt en dat maakt het natuurlijk heel wat eenvoudiger om er mooie vormpjes uit te steken. Maak het deeg voor je koekjes gerust een dag op voorhand, dan kunnen ook alle smaken goed intrekken.
Deeg rijst namelijk ook nog in de koelkast. Dit rijzen in de koelkast gaat door tot het deeg een temperatuur van 7 C heeft, daarna gaat de gist "in slaap" en zal het deeg niet verder doorrijzen. Het zal dus weer verder rijzen als je het uit de koelkast haalt en op weer op kamertemperatuur zet.
Je kunt je deeg tot 4-5 dagen in de koelkast bewaren. Maar het deeg zal in die tijd achteruitgaan. Ook gluten zullen in die tijd achteruitgaan, dus je zult iets betere resultaten krijgen als je het snel bakt.
De rijstijd van pizzadeeg hangt af van het recept en de gewenste structuur. Bij een snelle rijzing laat je het deeg circa 1 uur op kamertemperatuur rijzen. Wil je een diepere smaak en luchtige textuur? Dan kun je het deeg tot 24 uur laten rijzen in de koelkast.
Oorzaak: Als het deeg te lang rijst, kunnen de gluten te veel opgerekt worden en verzwakt raken. Hierdoor kan het deeg niet meer voldoende gas vasthouden, en zal het inzakken zodra het de oven in gaat of kort na het bakken. Oplossing: Laat het deeg niet te lang rijzen.
De basis is dat je door het rijzen ook gluten creëert. De gist maakt belletjes die het deeg rondduwen, net als bij het kneden. Dus twee keer rijzen helpt dit proces. Je verdeelt ook de gist/belletjes opnieuw.
Deeg in de koelkast kan vaak een hele nacht nodig hebben. Je kunt het deeg gewoon op kamertemperatuur laten rijzen, maar ga er vanuit dat het de tijd zal kosten die in het recept staat. Laat deeg nooit te lang rijzen, tenzij je weet hoe het zich zal gedragen.
Beslag gekoeld bewaren
7 graden) voor maximaal 2 dagen en gekoeld (max. 4 graden) bij 3 dagen bewaard mag worden.
Druk eenvoudig met uw vinger zachtjes in het deeg. Kijk hoe het deeg reageert als u uw vinger optilt. Als het langzaam terugveert en zijn oorspronkelijke vorm terugkrijgt, is het waarschijnlijk goed gekneed.