Tonijn in sushi of zelfs die in blik is voornamelijk wild. De enige soort die gekweekt wordt is blauwvintonijn (op enkele kleinschalige, experimentele kweekprojecten van geelvintonijn na).
De tonijn die in blik wordt verkocht, is bijna altijd skipjacktonijn. Dit is ook de tonijn die vaak in tonijnsalades en op pizza zit. Volgens het MSC bestaat zelfs 56 procent van de wereldwijde tonijnvangst uit skipjack.
Sinds de jaren 1990 wordt tonijn ook gekweekt in open water (aquacultuur). Jonge exemplaren worden in het wild gevangen en in een aantal maanden vetgemest met wilde sardien, haring en inktvis (de tonijn is een vleeseter).
Ten slotte zijn veel merken tonijn in blik, ondanks dat ze in blik worden verkocht, minimaal bewerkt en bevatten ze alleen tonijn, water of olie en zout . Sommige merken voegen ook kruiden of bouillon toe voor extra smaak. Tonijn in blik is een goedkope, caloriearme bron van eiwitten en andere belangrijke voedingsstoffen, waaronder omega 3-vetzuren.
Alleen MSC-tonijn die met hengel en lijn is gevangen – dat moet op het blikje staan – is echt duurzaam. Zo'n blikje is 60 tot 80 cent duurder dan tonijn zonder keurmerk. In Nederland beslaat deze vis slechts 3% van de markt.
Tonijn in blik en houdbaar in de winkel
Ingeblikte soorten – als het skipjack of albacore is (meest gebruikelijk voor tonijn in blik), is de kans op duurzaamheid groter . Als het om geelvintonijn, grootoogtonijn of blauwvintonijn gaat, is de kans op duurzaamheid kleiner.
“Tonijn uit blik is net zo voedzaam als verse tonijn”, benadrukt hij. Essentiële voedingsstoffen zoals hoogwaardige eiwitten, vitamine B12, vitamine D, selenium, jodium en omega-3-visvetzuren blijven behouden bij het inblikken.
"Witte tonijn" is een andere manier om 100% albacore tonijn aan te duiden , terwijl "lichte tonijn" verwijst naar een blik dat een aantal verschillende soorten bevat - vaak skipjack, maar soms een combinatie.
Tonijn in blik, de meest gegeten vissoort in Nederland, is in 93 procent van de gevallen niet duurzaam gevangen. Dit zorgt voor overbevissing en onnodig veel bijvangst die dood overboord wordt gekieperd. De actie Stop Foute Tonijn moest consumenten wakker schudden.
Tonijn in blik is een van de meest geconsumeerde voedingsmiddelen ter wereld en wordt in meer dan 70 landen gevangen. De meeste tonijn wordt gevangen in de Stille Oceaan en de meeste verwerkingsfabrieken zijn verhuisd van de oostelijke Stille Oceaan naar locaties in Zuidoost-Azië, met name Thailand.
Is tonijn een kweekvis? Alle tonijn wordt in het wild gevangen . Sommige tonijnen worden in het wild gevangen en vervolgens een tijdje in 'mestkooien' gehouden. Geen enkele MSC-gecertificeerde tonijnvisserij doet dit.
Vermijd teveel consumptie van roofvissen zoals haai, zwaardvis, koningsmakreel en tonijn uit blik, vanwege de ophoping van kwik in deze vissoorten. Zwangere vrouwen en jonge kinderen moeten voorzichtig zijn met deze vissoorten. Als je echt iedere dag veel vis uit de zee eet ontstaat er een te veel aan kwik in je bloed.
In de supermarkt kun je letten op topkeurmerken op het etiket, bij kweekvis let je op het ASC-keurmerk. Er is ook biologisch gekweekte vis beschikbaar, die herken je aan het Europees biologisch keurmerk.
Geloof het of niet, dit deel van het etiket vertelt je daadwerkelijk welke vissoort je eet. "Witte" tonijn is 100% witte tonijn (Thunnus alalunga) . "Lichte" tonijn is geelvintonijn (Thunnus albacares), skipjack (Katsuwonus pelamis), grootoogtonijn (Thunnus obesus) of een combinatie van deze drie.
100% van de blikjes zijn verontreinigd met kwik, 10% overschreed bovendien de huidige norm die wordt getolereerd voor verse tonijn (1mg/kg) en 57% overschreed het niveau van 0,3 mg/kg, dat meer bescherming biedt voor de gezondheid en die geldig is toegepast voor andere vissoorten.
Je kunt bij vis in blik het beste kiezen voor de variant met water in plaats van olie. Water en vet mengen niet met elkaar, waardoor bij vis in water de gezonde visvetzuren beter in de vis blijven. Bij vis in olie mengt een deel van de visvetzuren uit de vis met de olie.
Op basis daarvan en diverse onderzoeken uit het laboratorium is beste koop geworden Statesman tonijnstukken in zonnebloemolie. En beste uit de test Fish Tales Ali's tonijn in zonnebloemolie van Bart van Olphen die het MSC-keurmerk heeft. Kijk voor meer informatie op Consumentenbond.
De tonijnsoorten die het meest in blik wordt verwerkt, zijn de kleinere Skipjack- en Albacore-tonijn. 89% van de wereldwijde skipjack-bestanden zijn op een gezond niveau en 11% zijn van een gemiddelde conditie. Van de Albacore-bestanden zijn er 5 op 6 gezond.
Hoewel tonijn erg voedzaam is, bevat het ook veel kwik vergeleken met de meeste andere vissoorten. Daarom is het verstandig om tonijn met mate te eten – niet elke dag. Je kunt een paar keer per week skipjack en lichte tonijn uit blik eten, samen met andere vissoorten met een laag kwikgehalte, maar je moet de consumptie van witte tonijn, geelvintonijn en grootoogtonijn beperken of vermijden.
Verse tonijn is slechts ongeveer een week houdbaar nadat het uit het water is gehaald, terwijl tonijn uit blik het hele jaar door verkrijgbaar is . Verse en ingeblikte tonijn bevatten dezelfde goede omega-3-vetten. Tonijn uit blik kan echter meer natrium, vet en calorieën bevatten als deze in pekel of olie is verpakt.
Andere voedingsmiddelen die een risico kunnen vormen voor mensen met het alfa-galsyndroom zijn onder andere bouillonblokjes, jus, smaakmakers in voorverpakte producten, vleesextracten die als smaakmaker worden gebruikt, zuivelproducten (bijv. melk, kaas, yoghurt, boter), tonijn uit blik (die besmet kan zijn met dolfijnen of walvissen ), kip of vis...
Dankzij de strenge, individuele kwiktests van Safe Catch is onze tonijn een van de veiligste opties op de markt en kan er regelmatig van genoten worden . De FDA adviseert echter om te streven naar 2-3 porties (225-350 gram) vis met een laag kwikgehalte per week om het algehele welzijn te ondersteunen.
Dit komt doordat de meeste vis rauw in blik wordt verwerkt, terwijl tonijn vóór het inblikken wordt gekookt. Dit verlaagt het gehalte aan langeketen omega-3-vetzuren aanzienlijk. Desondanks is tonijn in blik nog steeds een gezond eiwitrijk voedingsmiddel en heeft het als voordeel dat het relatief goedkoop en gemakkelijk te gebruiken is.
Eet niet te veel tonijn en andere roofvissen
Bepaalde vissoorten bevatten namelijk door milieuverontreiniging schadelijke stoffen waaronder zware metalen, methylkwik, dioxines, PCB's, PFAS of resten bestrijdingsmiddelen.
Blikjes zijn ideaal om een grote groep mee te voeden en perfect voor de ultieme tonijnschotel of tonijnburger. Zakjes zijn daarentegen ideaal voor onderweg en verkrijgbaar in allerlei smaken!