Er zijn resultaten waaruit blijkt dat bij vrouwen met borstkanker en baarmoederhalskanker een hogere consumptie van soja voor een betere prognose kan zorgen of kan helpen bij overgangsklachten (15). In onderzoeken gedaan in Azië is soja consumptie namelijk gelinkt aan een lager risico op borstkanker (16).
De soja die we in Nederland gebruiken, komt vooral uit Zuid-Amerika. Daar zorgt de teelt voor allerlei problemen: er wordt bos voor gekapt, de bodem raakt uitgeput en het water wordt vervuild door bestrijdingsmiddelen en kunstmest. De meeste soja wordt verwerkt in veevoer.
Sojaproducten bevatten oestrogene stoffen, fyto-oestrogenen genaamd. De meest voorkomende fyto-oestrogenen in soja zijn genisteïne en daidzeïne. Het vrouwelijke voortplantingssysteem is afhankelijk van hormonen voor een goede werking en zeer hoge concentraties fyto-oestrogenen kunnen dit proces verstoren .
De werkzame stofjes in soja, de zogenaamde “isoflavonen”, of “fyto-oestrogenen” lijken wat op de vrouwelijke hormonen die tijdens de overgang belangrijk zijn. Ze hebben dezelfde chemische structuur en binden zich ook aan oestrogeenreceptoren in het lichaam. Zo helpen ze de hormoonhuishouding in balans te houden.
In vergelijking met andere peulvruchten bevat soja meer (onverzadigd) vet, meer eiwitten en minder koolhydraten. Het lage koolhydraatgehalte kan voordelig zijn voor mensen met diabetes. Ook de aanwezige isoflavonen hebben een positief effect voor diabeten want ze verminderen de insuline-resistentie.
Langdurige blootstelling aan oestrogeen zou kunnen leiden tot borstkanker en daarom wordt inname van soja-supplementen bij hormoongevoelige borstkanker in elk geval afgeraden. Maar bij niet-hormoongevoelige borstkanker zou het consumeren van enkele sojaproducten per dag juist gunstig zijn.
Veel voorkomende klachten bij een soja-allergie
Angioedeem kan zich over het hele lichaam optreden, waarbij vooral plaatselijke vochtophopingen in het gezicht te zien zijn: vooral onder de ogen, op de lippen en in wangen (wangzakken). In het keelgebied kan levensbedreigend glottisoedeem ontstaan.
Soja geeft gezondheidsvoordelen zoals een verbetering van je darmflora en het verlagen van het 'slechte' LDL cholesterol. Het lijkt erop dat de inname van soja een beschermend effect heeft op borstkanker, prostaatkanker, longkanker, darm- en maagkanker.
Soja isoflavonen kunnen helpen bij opvliegers en prikkelbare gevoelens. Dit kan een goede ondersteuning zijn voor vrouwen in de menopauze. Ze kunnen bijdragen aan het behoud van botmassa. Vooral bij vrouwen in de overgang en de jaren daarna.
Eet jij regelmatig soja producten, dan kan dit zorgen voor minder testosteron. Dit komt doordat soja veel fyto-oestrogenen bevat. Deze plantaardige stoffen imiteren de effecten van oestrogeen in je lichaam: ze veranderen de hormoonspiegels en dit kan een afname van testosteron veroorzaken[3].
Hoeveel soja mag ik eten? Volgens het Voedingscentrum passen sojaproducten zoals tofu, tempé en sojadrink in een gezond voedingspatroon. Het advies is om maximaal 2-3 porties sojaproducten per dag te eten of drinken. Vervang bijvoorbeeld een aantal keer per week rood vlees door een sojaproduct zoals tofu.
Soja en isoflavonen. Soja bevat isoflavonen, stoffen die erg lijken op het hormoon oestrogeen dat het lichaam zelf maakt. Isoflavonen worden ook wel plantaardige oestrogenen of fyto-oestrogenen genoemd. Deze fyto-oestrogenen kunnen invloed hebben op vormen van kanker die gevoelig zijn voor hormonen, zoals borstkanker.
Sojayoghurt is een goed alternatief voor yoghurt van koemelk. Als je een plantaardig eetpatroon hebt of wilt gaan volgen, is het een gezonde bron van eiwitten. Hierdoor past sojayoghurt ook goed in een koolhydraatarm dieet. Gebruik onze tips om zuivel te vervangen of af en toe eens een dagje te laten staan.
Gebleken is dat het aanbrengen van stoffen uit soja de elasticiteit en dikte van de huid kunnen verhogen. Daarnaast bevat het stoffen die pigmentvlekjes door de zon verminderen, en werkt het talgregulerend.
Plantaardige voedingsmiddelen met een hoog gehalte fyto-oestrogenen zijn: Lijnzaad, soja producten als sojabonen, edamame, tofu, tempeh en Soja-eiwitpoeder, cashew noten, gedroogde abrikozen, dadels, kikkererwten, alfalfa kiemen, bessen en sesamzaad.
Soja en de schildklier
Soja draagt niet bij aan het ontstaan van hypothyreoïdie (een trage schildklier). Wel kan soja de opname van jodium verlagen, en het binnenkrijgen van voldoende jodium is belangrijk voor een goedwerkende schildklier. Dat laatste is vooral relevant als je te weinig jodium binnenkrijgt via voeding.
Eet vezelrijk en gevarieerd: veel groente, fruit en volkorenbrood en peulvruchten. Sla vooral je vezelrijke ontbijt niet over, dat stimuleert de spijsvertering. Drink 1,5 tot 2 liter per dag: vezels werken als een spons: ze nemen vocht op en zorgen daardoor voor een soepele ontlasting.
Bij sommige mensen kunnen sojaproducten een opgeblazen gevoel of darmklachten veroorzaken. Vaak ligt een onderliggend darmprobleem of een onevenwichtige darmflora aan de basis.
Is soja veilig om te eten of drinken? Aan het gebruik van soja zijn geen specifieke risico's verbonden. Wel wordt zwangeren geadviseerd om niet te veel sojaproducten te nemen.
Mogelijke oorzaken zijn kortademigheid tijdens het eten, gehaast eten, weinig lichaamsbeweging en het eten van gasvormende voedingsmiddelen. U kunt het volgende doen om een snelle verzadiging te voorkomen: Eet langzaam, kauw goed. Neem de tijd om de maaltijd te gebruiken.
Van rauwe of onvoldoende verhitte peulvruchten kun je last krijgen van je darmen. De verschijnselen van een lectinevergiftiging zijn buikpijn, misselijkheid, koorts en lichte diarree. Deze klachten komen vaak binnen 3 uur. Meestal voel je je na 4 a 5 uur beter.
In sojaproducten zitten zogenaamde isoflavonen. Als je hier te veel van neemt, dan kan dat mogelijk invloed hebben op de ontwikkeling van de geslachtsorganen van de baby. Uit voorzorg geldt er het advies om een hoge inname te beperken.
Sojamelk bevat meer eiwitten dan havermelk
Maar juist op dat gebied is sojamelk een uitblinker in het schap van plantaardige zuivel. Een glas sojadrink bevat 8,5 gram eiwitten, evenveel als een glas koemelk. Dat is een stuk meer dan havermelk, wat per glas goed is voor maar 1,2 gram eiwitten.