'Extra vierge' olijfolie en 'vierge' olijfolie zijn beiden ongeraffineerde olijfolie. De meeste milde en traditionele olijfolie in de supermarkt die zegt geschikt te zijn voor bakken en braden is de geraffineerde variant.
Soorten olijfolie
Er is niets verhit en er zijn geen andere middelen gebruikt. Een bijzondere vorm hiervan is extra olijfolie van eerste persing: de duurste kwaliteit olijfolie met de meest uitgesproken smaak. Dit staat ook bekend als Extra Vierge olijfolie.
(Extra) vierge is olijfolie van de eerste persing en is niet geraffineerd. Als de olie een hoge zuiverheid heeft en niet meer dan 2% vrije vetzuren bevat, mag de olie vierge olijfolie heten.
Dit geldt vooral voor zwangere vrouwen, die vaak op zoek zijn naar manieren om ervoor te zorgen dat ze de beste voeding voor hun baby binnenkrijgen. Studies hebben aangetoond dat extra vierge olijfolie het lichaam kan helpen essentiële voedingsstoffen te leveren die een gezonde zwangerschap kunnen ondersteunen .
We onderscheiden twee soorten oliën: ongeraffineerde en geraffineerde. Ongeraffineerde olijfolie is onbewerkte olijfolie, waar alle smaken, geuren en antioxidanten nog inzitten. Geraffineerde olijfolie is gezuiverde olie en wordt behandeld om de structuur egaal te maken.
Hoe weet je of olijfolie geraffineerd is? Op het etiket kun je vaak zien of een olie geraffineerd is. Als er bijvoorbeeld 'pure olijfolie', 'light olijfolie' of simpelweg 'olijfolie' op staat, dan gaat het meestal om een geraffineerde variant.
Ongefilterde olijfolie: Hier blijven fijne deeltjes van olijven in de olie achter, wat zorgt voor een troebel uiterlijk en vaak robuustere, meer uitgesproken smaak. Omdat er nog restanten in zitten, heeft deze olie vaak een kortere houdbaarheid omdat hij sneller oxideert.
In meerder studies – waaronder deze studie uit 2018 – wordt zelfs aangetoond dat bakken in extra vierge olijfolie gezonder is dan in de geraffineerde variant. Als gevolg van het raffineren worden namelijk ook alle onverzadigde vetten, antioxidanten, polyfenolen en Vitamine E uit de olie verwijderd.
Hoewel pure etherische oliën een geweldige toevoeging zijn in huidverzorging, hebben ze een krachtige werking. Sommige soorten kun je daarom beter vermijden als je zwanger bent, zoals bijvoorbeeld olie van rozemarijn of salie. Sommige oliën, zoals die van citrusvruchten, maken de huid gevoelig voor zonnestralen.
Wanneer je extra vierge olijfolie verhit, gaat een deel van de smaak verloren. Zorg bij bereiding dat de olie niet te warm wordt en gaat roken of dampen.
Qua kwaliteitssmaak hebben zowel geraffineerde olijfolie als geraffineerde olijfolie uit afvallen een neutrale smaak.
De meest prestigieuze en beste olijfolie is die met het stempel 'extra vierge' op het etiket. Letterlijk betekent dit 'extra maagdelijk', in de zin van onaangeraakt, onbehandeld en dus puur natuur. Niet iedere olijfolie mag zomaar 'extra vierge' heten.
Ongeraffineerd. Ongeraffineerd betekent dat er geen fabrieksmatige handelingen zijn verricht om de geur en kleur te verwijderen. Het product bevat dan nog alle oorspronkelijke vitamines, geur en kleur.
Vierge olijfolie wordt ook gemaakt van de eerste persing van de olijven, maar heeft een iets lagere kwaliteit dan extra vierge olijfolie. Daar komt de 'extra' in de naam van 'extra vierge' dus vandaan. Het persen van vierge olijfolie is iets minder strikt gereguleerd dan het persen van extra vierge olijfolie.
Geraffineerde olie is bewerkt om geur, kleur en onzuiverheden te verwijderen. Dat maakt de olie stabieler, maar ook minder rijk aan natuurlijke werkstoffen.
Drie eetlepels (ongeveer 40 ml) extra vierge olijfolie per dag is over het algemeen een goede richtlijn om te profiteren van de vele gezondheidsvoordelen. Het is wel belangrijk om de voedingswaarde van olijfolie goed te begrijpen en het in matige hoeveelheden te gebruiken als onderdeel van een gezond eetpatroon.
Dit product is veilig maar staat niet in de Schijf van Vijf. Eet dit product dus niet te veel en niet te vaak.
Kruiden tijdens de zwangerschap
Ook kun je kruiden met een baarmoeder stimulerende werking of een laxerende werking beter vermijden. Estragol: komt van nature voor in dragon, kervel, basilicum, anijs en steranijs, venkel, piment, nootmuskaat en terpentijn.
Verzadigde vetzuren zitten vooral in dierlijke levensmiddelen zoals in zuivel en vlees, maar ook in koek, gebak en snacks. En kokosolie en palmolie bevatten veel meer verzadigd vet dan andere plantaardige oliën. Verzadigde vetzuren worden over het algemeen gezien als 'slechte' vetzuren.
Bakken in olijfolie
Je kan dus met elke soort olijfolie bakken en dus ook met (extra) vierge olijfolie. Enkel bij extreme verhitting, zoals wokken op extreem hoge temperatuur, kunnen er PAK's ontstaan. Dit zijn dezelfde schadelijke stoffen die ook ontstaan wanneer eten aanbrandt.
Door het eten van een halve eetlepel olijfolie per dag, leef je mogelijk langer. Een dagelijkse hoeveelheid olijfolie van zeven gram blijkt al het risico op een tal van ziektes – waaronder hart- en vaatziekten en kanker – te verkleinen.
Ook ligt het rookpunt van Bertolli Extra Vergine olijfolie relatief laag: zo rond 180° Celsius. Wordt de olie warmer of langer verhit, dan kan deze roken of walmen in de pan. Op dat moment is de olijfolie niet meer geschikt om te gebruiken.
Over het algemeen zal een ongefilterde olijfolie een korte houdbaarheid hebben en zal daardoor sneller geconsumeerd moeten worden. Laat gefilterd of ongefilterd niet je keuze voor de olijfolie beinvloeden, het is veel beter dit te doen aan de hand van smaak en frisheid.
Veel mensen hebben geen idee wat de geur of smaak van extra vierge olijfolie is. Maar het herkennen van echte extra vierge olijfolie is eenvoudig: "Als je de fles openmaakt, moet de olie naar gras ruiken", zegt Van Grinsven-Padberg.